TP.HCM siết lại tổ chức chính quyền cấp xã sau sắp xếp địa giới hành chính

Thực trạng hiện nay: Nơi thừa, nơi thiếu cán bộ

UBND TP.HCM vừa ban hành Đề án rà soát, sắp xếp, bố trí cán bộ, công chức, viên chức tại các xã, phường, đặc khu trên địa bàn Thành phố.

Theo UBND TP, việc hình thành TP.HCM (mới) với quy mô hơn 14 triệu dân sau khi sáp nhập địa giới với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã đặt ra yêu cầu rất lớn đối với bộ máy chính quyền cấp xã. Dù các xã, phường, đặc khu đã chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025, hệ thống nhân sự vẫn tồn tại sự chênh lệch rõ nét: nơi thừa, nơi thiếu, nơi chưa bố trí đúng chuyên môn.

Không chỉ lệch về số lượng, chất lượng đội ngũ cũng không đồng đều. Trong tổng số cán bộ, công chức đang làm việc tại cấp xã, mới 99,8% đạt trình độ đại học trở lên, vẫn còn 51 trường hợp có trình độ trung cấp, cao đẳng – chưa đạt tiêu chuẩn theo yêu cầu của mô hình chính quyền 2 cấp.

Đáng chú ý, các vị trí cần chuyên môn sâu như quản lý đất đai, xây dựng, công nghệ thông tin, tài chính kế toán… lại thiếu nhân lực am hiểu nghiệp vụ. Nhiều nơi thiếu lãnh đạo phòng chuyên môn, còn một số đơn vị khác lại bố trí vượt số lượng cấp phó theo quy định. Điều này khiến khối lượng công việc dồn lên một nhóm nhỏ cán bộ, phát sinh áp lực lớn, dẫn tới tâm lý dao động, xin nghỉ việc ở một số địa phương.

Mô hình tổ chức mới cũng bộc lộ sự cồng kềnh tạm thời khi mỗi phòng chuyên môn tại cấp xã phải cùng lúc xử lý công việc thuộc 7–8 lĩnh vực quản lý nhà nước. Công việc nhiều, yêu cầu cao nhưng nhân lực chưa cân đối, khiến chất lượng giải quyết hồ sơ, phục vụ người dân và doanh nghiệp chưa đạt kỳ vọng.

"Vừa chạy vừa xếp hàng"

Ngay từ thời điểm tiếp nhận tổ chức mới, TP.HCM đã triển khai hàng loạt bước để đảm bảo hoạt động hành chính không bị gián đoạn. Các cấp ủy, chính quyền cơ bản đã phân công, bố trí nhân sự theo phương châm “đúng người, đúng việc”, ưu tiên người có năng lực, tâm huyết.

Tuy nhiên, vì thời gian gấp, việc sắp xếp vẫn mang tính “vừa chạy vừa xếp hàng”. Một số huyện trước khi sáp nhập đã xây dựng phương án nhân sự chưa cân đối về chuyên môn và cơ cấu, dẫn tới thiếu hụt lãnh đạo ở một số phòng chuyên môn, nhất là các vị trí phó chủ tịch UBND, trưởng – phó phòng.

Thành phố đã rà soát 27 nhóm vị trí việc làm theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ để đối chiếu thực trạng, từ đó xác định rõ nơi thừa – nơi thiếu. Qua đó, 1.052 công chức thừa và 935 công chức thiếu được nhận diện cụ thể theo từng lĩnh vực, từng địa phương. Thành phố cũng bước đầu điều động nội bộ, luân chuyển giữa các phòng ban và giữa khối chính quyền – khối Đảng, Mặt trận để lấp vào các vị trí còn khuyết.

Dù vậy, số lượng cán bộ thừa sau khi điều chỉnh vẫn còn lớn. Một phần vì khoảng cách địa lý sau khi mở rộng địa giới khiến công chức không thể di chuyển xa hằng ngày; phần khác do một số lĩnh vực “khát” nhân sự chuyên môn nhưng nguồn bố trí lại không tương thích. Điều này khiến công tác sắp xếp bước đầu mới chỉ giải quyết được một phần.

Phân bổ nhân lực theo thực tiễn địa phương

Trước yêu cầu vận hành trơn tru mô hình chính quyền 2 cấp, TP.HCM đang triển khai một lộ trình kiện toàn mạnh mẽ và đồng bộ hơn. Trọng tâm là ổn định biên chế, chuẩn hóa chất lượng đội ngũ và phân bổ nhân lực theo thực tiễn phát triển của từng địa bàn.

Thành phố đặt mục tiêu sắp xếp đủ công chức tại tất cả vị trí việc làm, ưu tiên các lĩnh vực chuyên môn sâu như: xây dựng, đất đai, tài chính – kế toán, công nghệ thông tin, y tế… Những nơi còn thừa nhân sự sẽ tiếp tục thực hiện điều động bắt buộc theo nguyên tắc “thừa sang thiếu”, tránh tình trạng dồn ứ trong nội bộ.

Bên cạnh đó, Thành phố yêu cầu thực hiện đánh giá cán bộ công khai, công tâm, dựa trên năng lực và hiệu quả công việc. Những người có trình độ, kinh nghiệm sẽ được giữ lại và tạo điều kiện phát triển; những trường hợp yếu kém về chuyên môn hoặc không đáp ứng yêu cầu vị trí sẽ phải tái bố trí hoặc thay thế.

TP.HCM cũng đề xuất rà soát, điều chỉnh chức năng các phòng chuyên môn cấp xã để tránh quá tải. Các vị trí hoàn toàn có thể kiêm nhiệm nhưng phải dựa trên chuyên môn thực chất, không “bổ nhiệm cho đủ” như trước đây.

Song song đó, công tác tư tưởng và vận động cũng được đặc biệt chú trọng. Thành phố xác định, sự đồng thuận của cán bộ – công chức là yếu tố quyết định giúp bộ máy mới thực sự vận hành trơn tru, tránh tình trạng tâm lý hoang mang khi sắp xếp.

Chủ tịch TP.HCM chỉ đạo khẩn về việc sắp xếp, bố trí lại cán bộ cấp xã

UBND TP.HCM vừa phát đi chỉ đạo khẩn của Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu toàn bộ sở, ngành và 168 xã, phường, đặc khu nhanh chóng triển khai Đề án rà soát, sắp xếp, bố trí cán bộ, công chức, viên chức tại cấp xã theo đúng tiến độ và nguyên tắc đã đề ra.
Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh việc điều động, tăng cường nhân sự phải được thực hiện công khai, dân chủ, khách quan, lựa chọn đúng cán bộ có năng lực, phù hợp vị trí việc làm. Người đứng đầu các đơn vị phải quán triệt đầy đủ nội dung Đề án, làm tốt công tác tư tưởng để tạo sự đồng thuận, đặc biệt với các trường hợp phải luân chuyển, sắp xếp lại.
Chủ tịch TP giao các sở chuyên ngành, gồm Xây dựng, Tài chính, Y tế, Khoa học – Công nghệ, Nông nghiệp – Môi trường… phối hợp khẩn trương với các xã, phường còn thiếu nhân sự để bố trí công chức chuyên môn có kinh nghiệm, đảm bảo không gián đoạn nhiệm vụ quản lý nhà nước ở cơ sở. Các đơn vị phải báo cáo kết quả trước ngày 25/12, trong khi cấp xã phải hoàn thành sắp xếp nhân sự trước 20/12/2025.
Chủ tịch TP yêu cầu Sở Nội vụ giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện, tham mưu điều chỉnh biên chế và tổng hợp báo cáo trước ngày 30/12.

×