TS. Trần Khắc Tâm chỉ ra vấn đề "nóng" cần tháo gỡ gửi tới diễn đàn “Lắng nghe nông dân nói”

Logistics là “mạch máu” của nền kinh tế

Trước thềm Diễn đàn "Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Công Thương -Lắng nghe nông dân nói" dự kiến diễn ra đầu tháng 10/2025 tại Hà Nội, TS. Trần Khắc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển hàng tiêu dùng Việt Nam (VACOD) đã có những chia sẻ, kiến nghị gửi tới diễn đàn về các vấn đề thương mại hóa nông sản trong chuỗi cung ứng: Thu mua, chế biến, logistics.

Trao đổi với PV Dân Việt, TS. Trần Khắc Tâm cho biết, logistics là “mạch máu” của nền kinh tế. Đối với quốc gia xuất khẩu nông sản hàng chục tỷ USD mỗi năm như Việt Nam, logistics có vai trò rất quan trọng trong việc xuất khẩu nông sản.

Đánh giá về hạ tầng logistics, TS. Trần Khắc Tâm phân tích, Việt Nam là một đất nước có địa lý rất đặc biệt, có lợi thế địa kinh tế với đường bờ biển dài và đường biên giới với nhiều quốc gia như: Trung Quốc, Lào, Camphuchia. Tuy nhiên, chúng ta chưa khai thác được tối đa lợi thế này.

TS. Trần Khắc Tâm nói thêm, nguyên nhân Việt Nam chưa khai thác tối đa lợi thế logistics là do hệ thống trung tâm logistics hiện nay chưa đáp ứng được các yêu cầu cốt lõi như kho lạnh đạt chuẩn, năng lực truy xuất nguồn gốc và tốc độ giao hàng cao.

Cùng với đó là kỹ thuật bảo quản nông sản của bà con nông dân cần phải được nâng cao, áp dụng khoa học tiên tiến để nâng giá trị sản phẩm. Các sản phẩm cần phải được định vị về nơi sản xuất, truy xuất sản phẩm, khẳng định được chất lượng sản phẩm với các thị trường khó tính như EU, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản...

“Nếu không có chuỗi kho bảo quản nông sản đạt chất lượng cao, đạt chuẩn sẽ dẫn tới những tổn thất cho người nông dân sau thu hoạch nông sản là rất lớn, đặc biệt khi thị trường như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ ngày càng khắt khe về chất lượng và phát thải carbon”, TS. Trần Khắc Tâm chia sẻ.

Một nguyên nhân nữa được TS. Trần Khắc Tâm chỉ ra rằng, hệ thống trung tâm logistics phân bố không đồng đều và thiếu sự liên kết vùng khiến nhiều trung tâm hoạt động rời rạc, không tận dụng được lợi thế quy mô.

Những vùng sản xuất nông sản trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên...., nơi cung ứng phần lớn lúa gạo, rau quả và thủy sản, vẫn thiếu cơ sở lưu trữ và phân phối chuyên biệt.

Do vậy, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải chia nhỏ hoạt động, thuê dịch vụ tạm thời hoặc tự đầu tư kho lạnh riêng lẻ, khiến chi phí tăng và thời gian giao hàng kéo dài. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt, đây là yếu tố làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của nông sản Việt.

Ngoài ra, vùng Đồng bằng sông Cửu Long cũng thiếu các Cảng biển đón được tàu trọng tải lớn, các tuyến đường bộ cao tốc cũng chưa được đầu tư nhiều, đường sắt cũng thiếu dẫn tới chưa khai thác được lợi thế của vùng này.

Cần đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng

TS. Trần Khắc Tâm kiến nghị Chính phủ các Bộ, ngành cần đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Các cảng biển như: Cảng Trần Đề; cao tốc, đường sắt và hàng không.

Nhắc tới việc mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản trong bối cảnh cạnh tranh gắt gao, TS. Trần Khắc Tâm thông tin, mới đây, Bộ Công Thương cũng đã phê duyệt đề án “Đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới, xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Campuchia giai đoạn 2025 - 2027, hướng tới năm 2030”, đặt mục tiêu kim ngạch song phương đạt 20 tỷ USD trong thời gian tới. Đây là cơ hội lớn đưa nông sản của chúng ta tới thị trường này.

Tuy nhiên, để hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Campuchia, TS. Trần Khắc Tâm cho rằng: “Chúng ta cần phải nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối xuyên biên giới. Phát triển hành lang kinh tế theo trục Đông – Tây và Bắc – Nam.

Cụ thể, ưu tiên đầu tư cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và mở rộng tuyến quốc lộ 22 để tăng khả năng vận tải hàng hóa. Kết nối hạ tầng Campuchia qua các dự án hợp tác song phương (ví dụ: tuyến Phnom Penh - Bavet, Phnom Penh - Siem Reap). Khai thác thêm vận tải thủy dọc sông Mekong để giảm chi phí vận chuyển khối lượng lớn.

Việt Nam có thể hợp tác cùng Campuchia xây dựng chợ đầu mối hàng tiêu dùng Việt ở Phnom Penh, Battambang, Siem Reap. Phát triển trung tâm phân phối hiện đại do doanh nghiệp Việt vận hành, giúp đưa hàng trực tiếp vào hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi.

Xúc tiến thương mại bằng mô hình trải nghiệm thực tế: Phát triển các tour du lịch kết hợp mua sắm hàng Việt, khuyến khích khách Campuchia sang Việt Nam trải nghiệm trực tiếp và mua sản phẩm. Ngoài ra, các doanh nghiệp cần chủ động phân tích, nghiên cứu thị trường và hành vi tiêu dùng tại thị trường Campuchia.

×