Từ vụ K+ đóng cửa: Nạn "xem chùa" website lậu "đè bẹp" hàng trăm tỷ đồng bản quyền, báo động môi trường kinh doanh số

Nguyên nhân khiến K+ đóng cửa

Truyền hình K+ từng được coi là biểu tượng của truyền hình thể thao Việt Nam, đã buộc phải rời cuộc chơi, để lại nhiều câu hỏi về mô hình kinh doanh, vấn đề bản quyền và tương lai của ngành truyền hình trong kỷ nguyên số.

Trong nhiều năm, K+ là đơn vị dẫn đầu trong việc sở hữu bản quyền các giải bóng đá quốc tế như Premier League, Champions League. Tuy nhiên, chi phí bản quyền liên tục tăng cao khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó.

Việc K+ đóng cửa thực ra đã được dự báo từ trước khi nó là kết quả của một quá trình "tổn thương" nghiêm trọng về dòng tài chính. Theo đó, lỗ lũy kế của K+ đến giữa năm 2025 đã tiệm cận mức 5.500 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm sâu.

Vụ K+ đóng cửa làm báo động bảo vệ bản quyền và môi trường kinh doanh số. Ảnh chụp màn hình

Dù doanh thu vẫn duy trì ở mức 1.000 - 1.200 tỷ đồng/năm, nhưng khoản lỗ vài trăm tỷ mỗi năm đã không thể bù đắp chi phí bản quyền khổng lồ. Tập đoàn Canal+ từng thừa nhận sự khó khăn tại thị trường Việt Nam. Quyết định rời đi là hệ quả tất yếu khi bài toán cân bằng tài chính đi vào ngõ cụt.

Trao đổi với PV Dân Việt, chuyên gia nội dung số Lê Văn Long cho biết, thói quen xem truyền hình tại Việt Nam đã thay đổi rất lớn trong vài năm qua. Sự xuất hiện liên tiếp của các nền tảng OTT như Netflix, Disney+, Amazon Prime, Apple TV+… đã đưa người dùng đến thói quen mới. Họ được trải nghiệm kho giải trí phong phú, chi phí hàng tháng thấp và đặc biệt xem đa thiết bị.

“Một thực tế rất rõ, đó là người dùng ngày nay muốn xem nội dung theo nhu cầu và theo thời gian họ chọn. Trong khi đó, truyền hình tuyến tính buộc họ phải theo lịch chiếu cố định. Nếu không chuyển đổi mạnh mẽ, sự suy giảm là tất yếu", chuyên gia nội dung số Lê Văn Long nhấn mạnh.

Tuy nhiên theo đánh giá, K+ đóng cửa phần nhiều bởi nạn xem lậu, đặc biệt là các giải bóng đá. Dù bỏ ra hàng trăm tỷ đồng mua bản quyền, nhưng chỉ vài phút sau khi trận đấu bắt đầu, hàng loạt website lậu như xoilac, mitom, 90phut… đã phát tán trái phép.

Anh Đỗ Trung Kiên (Hoàng Liệt, Hà Nội) chia sẻ: "Là người đam mê bóng đá, tôi từng sử dụng dịch vụ của K+ trong nhiều năm, lắp chảo và sử dụng đầu thu. Tuy nhiên trong 2 năm gần đây, tôi đã cắt gói thuê bao K+, phần vì nguồn thu nhập của tôi sụt giảm nên thắt chặt chi tiêu, phần khác vì được bạn bè cho biết có thể xem các giải bóng đá miễn phí từ một website.

So với dịch vụ của K+, chất lượng về hình ảnh khi xem từ website này không hề thua kém. Phong cách bình luận trận đấu cũng khá gần gũi, thậm chí pha chút hài hước khiến cảm giác xem hưng phấn hơn".

Từ vụ K+ đóng cửa: Vì sao website lậu sống khoẻ và dấu hỏi cho môi trường kinh doanh số?

Theo thống kê không chính thức, lượt xem lậu một số trận bóng đá tại Việt Nam gấp 5–10 lần lượng thuê bao hợp pháp. Điều này khiến người dùng dần mất thói quen trả phí, kéo theo sự suy giảm doanh thu của các đài truyền hình.

Một trang phát sóng lậu trận đấu bóng đá, đi kèm quảng cáo cờ bạc. Ảnh: NT

Về vấn nạn này, chuyên gia nội dung số Lê Văn Long bình luận: "Website lậu đã và đang sống khỏe suốt thời gian qua. Sự dễ dãi của người xem đã mở đường cho website lậu trở thành kẻ phá bĩnh với các đài truyền hình. Điều đáng báo động là các website lậu này luôn tận dụng tối đa việc quảng cáo các nội dung độc hại, trong đó có cá cược trái phép".

Thực tế, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (trước đây thuộc Bộ TT&TT cũ, nay thuộc Bộ VHTTDL) thời gian qua liên tục phối hợp các nhà mạng để chặn truy cập hơn 1.000 tên miền vi phạm. Tuy nhiên, vòng đời website lậu ngày càng ngắn và sự thay đổi tên miền nhanh đến mức gần như không thể chặn đứng nếu chỉ dùng biện pháp kỹ thuật.

Trong khi Luật Sở hữu trí tuệ đã có quy định bảo vệ bản quyền, nhưng thực tế chế tài xử phạt còn hạn chế. Phần lớn trường hợp vi phạm chỉ xử phạt hành chính, rất hiếm khi bị xử lý hình sự dù mức độ gây ảnh hưởng lớn.

Ông Lê Văn Long nhấn mạnh, nếu hông bảo vệ được bản quyền thì không thể phát triển ngành công nghiệp nội dung số. K+ chỉ là ví dụ đầu tiên. Nếu không hành động ngay, chúng ta sẽ còn mất nhiều hơn thế.

K+ đóng cửa là biến cố lớn nhưng cũng là cơ hội để nhìn lại toàn bộ hệ sinh thái truyền hình Việt Nam. Trong kỷ nguyên nội dung số cạnh tranh toàn cầu, chỉ những doanh nghiệp biết đổi mới, liên minh, hợp tác và đầu tư lâu dài mới có thể đứng vững.

Một số nguồn tin cho biết, FPT Telecom được đồn đoán là đơn vị "kế vị" nắm bản quyền Ngoại hạng Anh (Premier League).

Tuy nhiên, từ câu chuyện của K+, người ta buộc phải đặt câu hỏi: Liệu người mới đến có tránh được vết xe đổ của người đi trước, khi vấn nạn website lậu vẫn "nhởn nhơ"?

×