Bình luận
0
Đèo Cả dài khoảng 12km, cao 407m quanh co, uốn lượn theo chiều lên xuống của thế núi với 98 vòng cua. Trong đó có những vòng cua gấp khúc, nhất là ở đoạn Đá Đen, là điểm quan trọng trên đường thiên lý Bắc - Nam xưa, quốc lộ 1 nay. Dưới thời nhà Nguyễn, tại đèo Cả có dịch trạm Phú Hòa là dịch trạm chung cho hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa.
Trong Đại Nam nhất thống chí tỉnh Phú Yên của Quốc sử quán Triều Nguyễn, bản đời vua Tự Đức và bản đời vua Duy Tân có chép tên các dịch trạm trên đất Phú Yên đều bắt đầu bằng chữ Phú như: Trạm Phú Khê, trạm Phú Thường, trạm Phú Tân, trạm Phú Vinh, trạm Phú Thịnh, trạm Phú Hòa...
Theo đó, trạm Phú Hòa “ở trên đèo Đại Lãnh phía nam phủ Tuy Hòa chỗ giáp giới giữa Phú Yên và Khánh Hòa phía nam đến trạm Hòa Mã 19 dặm (8km)” (bản Duy Tân: 29 dặm (hơn 12km). Năm 1836, vua Minh Mạng cho thể hiện biểu tượng núi Đại Lãnh vào Tuyên Đỉnh, một trong chín chiếc đỉnh đồng đặt tại Thế Miếu trong Đại nội kinh thành Huế.
Năm 1840, Triều Nguyễn quy định lệ tế thần danh sơn đại xuyên (thần núi cao sông lớn) trong nước, cho phép các địa phương lập đàn tế hàng năm và quy định phẩm vật cúng tế. Theo đó, lễ tế núi Đại Lãnh và sông Đà Diễn (Đà Rằng) ở Phú Yên, lễ vật gồm một trâu và một con heo.
Nhìn rộng trong nước dưới Triều Nguyễn cũng chỉ có một số núi cao, sông lớn được lễ tế như: Núi Nhuệ, núi Ngự Bình, núi Đâu Mâu, núi Thiên Tôn, sông Hương, sông Gianh, sông Mã. Năm 1853 - Quý Sửu, đời Tự Đức, núi Đại Lãnh được kê vào Tự điển thờ cúng.
Đèo Cả tiếp tục ghi những dấu ấn lịch sử trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc xâm lược. Những người nặng tình nước non mỗi khi có dịp đặt chân đến đèo Cả lại gợi nhớ những tháng ngày Nam tiến hào hùng, các thế hệ cha anh tiếp bước lên đường đánh giặc.
Đèo Cả là lũy thép chặn giặc trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm. Lũy thép đèo Cả đã chặn đứng bước tiến của giặc trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến, đặc biệt là trong chiến dịch Át Lăng khi thực dân Pháp tấn công ra Phú Yên.
Ở hướng nam, trận chiến đã diễn ra quyết liệt trên đèo Cả với những thắng lợi vang dội của quân dân ta. Đèo Cả cũng là con đường vận chuyển vũ khí, thuốc men từ những con tàu Không số chi viện cho chiến trường miền Trung - Tây Nguyên trong kháng chiến chống Mỹ; là đường tiến quân, chiến đấu của Bộ đội Cụ Hồ đánh đuổi thực dân, đế quốc xâm lược giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước…
Dưới chân đèo Cả. Ảnh: LÊ MINH
Cùng với những dấu ấn đã ghi vào lịch sử, đèo Cả còn là thắng cảnh tuyệt đẹp bởi một bên là những vách đá cao vút, với gió núi mây ngàn, một bên là đại dương bao la xanh thẫm, mênh mông đến tận chân trời. Mặt biển sóng gợn lao xao, một vài hòn đảo xa gần nhấp nhô trong làn sóng bạc, phản chiếu ánh mặt trời lóng lánh.
Cảnh quan thiên nhiên đèo Cả được tác giả Roland Dorgelé mô tả trong “sur la route mandarine” (trên đường cái quan): “…Những hòn đá cao quá bắt ngộp, nghiêng mình mà trầm tư mặc tưởng, những cái thác nhỏ trắng phau, chảy từ cao xuống hố thẳm, những cây suôn đuột lên trời, bốn bên dây leo lá phủ, thật là một cảnh cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Chúng tôi trèo, trèo mãi rồi thình lình đứng trước khoảng không gian vô hạn. Rồi từ đó xe xuống dốc, cứ quanh co bên triền núi, bên này non cao đồ sộ, bên nọ biển rộng mênh mông. Chiều lại, văng vẳng bên rừng một tiếng hươu kêu, vượn hú…” (Trần Sĩ dịch).
Vẻ đẹp thiên nhiên của đèo Cả còn được phán ánh sinh động qua những vần thơ sâu lắng:
Chiều chiều vượn hú đầu non
Đường qua đèo Cả lối mòn dặm quanh
Non xanh xanh, nước xanh xanh
Nước non trông cảnh hữu tình xiết bao.
Đi qua đèo Cả bằng các phương tiện giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không, du khách đều có thể chiêm ngưỡng được bức tranh thiên nhiên hùng vĩ, nên thơ của dãy Đại Lãnh với trùng trùng, điệp điệp núi non và biển cả mênh mông làm mê hoặc lòng người.
Nếu đứng từ vị trí đỉnh núi Đá Bia nhìn xuống, ta thấy đèo Cả có nhiều vòng cua uốn lượn theo sườn núi nhô ra, lõm vào quanh eo. Nơi nhô ra thường nằm sát biển, chỗ lõm vào có nhiều khe, suối nước chảy róc rách quanh năm từ trên cao xuống.
Đèo Cả lung linh tựa như một bức tranh thủy mặc khổng lồ in bóng dưới làn nước biển trong vắt, gợn sóng. Ở đây, thiên nhiên được vẽ nên bằng những gam màu xanh sống động, dịu mát, với sự pha trộn hài hòa của rừng núi, cỏ cây hoa lá, đất trời và biển đảo.
Khi xưa, độ cao và sự hiểm trở của đèo Cả là trở ngại lớn cho những mối tình giữa các chàng trai và cô gái hai tỉnh Phú Yên - Khánh Hòa:
Đứng trên đèo Cả
Ngó xuống Vạn Giã, Tu Bông
Chẳng biết rằng cha mẹ có đành không
Để anh chờ em đợi uổng công hai đàng.
Với những người yêu thích văn thơ thì làm sao quên được bài thơ Đèo Cả nổi tiếng của Hữu Loan sáng tác vào năm 1946, trong những ngày ông theo đoàn quân Nam tiến vào đây. Bằng sự cảm nhận tinh tế, nhà thơ Hữu Loan đã ghi lại một cách sinh động hình ảnh các chiến sĩ trấn giữ nơi đèo Cả vào những ngày đầu toàn quốc kháng chiến:
Đèo Cả!
Đèo Cả!
Núi cao ngút!
Mây trời Ai Lao
Sầu đại dương!
Dặm về heo hút
Đá Bia mù sương…
(…)
Dưới chân
bên suối độc
Cheo leo chòi canh
như biên cương…
Nhà báo Phan Thanh Bình có những nhận xét thật sâu sắc về bài thơ Đèo Cả: “Bài Đèo Cả của Hữu Loan, một trong những viên ngọc long lanh hiếm hoi của thi ca cách mạng thời kháng Pháp, đã đặc tả hiện thực hào hùng của mặt trận Đèo Cả bằng nhịp thơ rất mới, vừa mang âm hưởng “Thục đạo nan” của Lý Bạch, vừa chứa đựng tinh túy, dòng thơ cách tân của Mai-a-cốp-xki, tất cả hòa quyện thành một phong cách thể hiện hoàn toàn mới mẻ so với các trường phái thơ mới trước đó.
Những vần thơ đẹp, vừa gân guốc, vừa lãng mạn như khí thế một dân tộc vùng lên bảo vệ nền độc lập non trẻ. Đèo Cả trong thơ Hữu Loan vừa bí ẩn vừa kỳ vĩ như “đường lên trời” của “Thục đạo nan”.
Với góc nhìn tinh tế của PGS.TS Văn học Nguyễn Thị Thu Trang, qua bài thơ Đèo Cả: “Hữu Loan đưa ta trở về với những thập niên đầu thế kỷ XX, khi mà dãy núi Đèo Cả thực sự còn hoang sơ, còn có thú dữ rình hơi người, còn cách trở đường đi. Trong cảm xúc mới mẻ của người thanh niên đến từ Thanh Hóa, đèo Cả như biên cương xa xôi với những “Chòi canh cheo leo” và những chiến sĩ vệ quốc như những người hùng mang súng gươm ra đi từ bốn ngàn năm lịch sử của dân tộc… Cùng với Màu tím hoa sim, bài thơ Đèo Cả thể hiện nét tài hoa, lãng mạn của phong cách Hữu Loan.
Ngòi bút phóng túng của nhà thơ bay lượn trong một biên độ rộng, không hạn chế của không gian núi non, biển cả bao la và trong cảm xúc tuyệt vời.
Những câu thơ ngắn, gân guốc nhiều thanh trắc đi kèm với những câu thơ dài ngắt nhịp đứt đoạn và những thanh bằng vang ngân, da diết, những hình ảnh của đời thực khắc nghiệt lại được thể hiện bằng tinh thần lạc quan, đùa vui, nghịch ngợm của lính tráng…
Trong thơ Hữu Loan, ông muốn khắc ghi những hình ảnh đẹp đẽ của một thời. Một thời con người đứng hiên ngang trên núi cao đèo Cả bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ độc lập tự do cho mọi người”.
Đèo Cả - một danh thắng thiên nhiên nổi bật của Phú Yên trên đất Đông Hòa, có giá trị khoa học về địa chất, địa mạo, địa lý, đa dạng sinh học, hệ sinh thái đặc thù gắn núi rừng với biển cả. Đèo Cả đã đi vào lịch sử dân tộc và những áng văn thơ nên hội đủ những tiêu chí đề nghị công nhận danh thắng cấp quốc gia.
Khai thác và phát huy những lợi thế cảnh quan thiên nhiên và di sản văn hóa địa danh Đèo Cả để phát triển du lịch là rất cần thiết và khả thi. Đến đèo Cả, du khách có dịp trải nghiệm thực tế qua những ký ức lịch sử, để ngắm quê hương cẩm tú; để được thỏa sức phóng tầm mắt trước đại dương mênh mông bao la xanh ngắt giữa muôn trùng sóng vỗ, được đắm mình vào thiên nhiên hoang sơ, được khám phá bao điều bí ẩn trong quần thể di tích lịch sử, danh thắng quốc gia núi Đá Bia - Vũng Rô - Bãi Môn - Mũi Điện - Hòn Nưa sẽ lý thú và bổ ích.
Đến đèo Cả, du khách có dịp trải nghiệm thực tế qua những ký ức lịch sử, để ngắm quê hương cẩm tú; để được thỏa sức phóng tầm mắt trước đại dương mênh mông bao la xanh ngắt giữa muôn trùng sóng vỗ, được đắm mình vào thiên nhiên hoang sơ, được khám phá bao điều bí ẩn trong quần thể di tích lịch sử, danh thắng quốc gia núi Đá Bia - Vũng Rô - Bãi Môn - Mũi Điện - Hòn Nưa sẽ lý thú và bổ ích.
Chiều 21/4, trên địa bàn xã Dương Hòa (TP.Hà Nội) xảy ra một vụ án mạng, khiến người dân địa phương không khỏi bàng hoàng, xót xa.
Chia sẻ
Dây tơ hồng vàng (còn gọi là tơ vàng, thỏ ty tử…) là loài dây leo ký sinh có màu vàng đặc trưng, được y học cổ truyền sử dụng với công dụng bổ thận, tráng dương và hỗ trợ sinh lý. Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, dược liệu này còn được nghiên cứu về giá trị đối với sức khỏe.
Chia sẻ
UBND xã Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai) vừa tổ chức Hội thi “Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở giỏi” lần thứ nhất năm 2026, thu hút đông đảo thành viên các tổ bảo vệ ANTT trên địa bàn tham gia.
Chia sẻ
“Mâm cỗ tri ân” các Vua Hùng với bánh chưng, bánh dày, gà chín cựa, dưa sắn nấu tép… được bày trí thành dải chữ S thiêng liêng, tái hiện hình hài đất nước, lan tỏa lòng thành kính và bản sắc văn hóa Việt.
Chia sẻ
Bộ Chiến tranh Mỹ tuyên bố lực lượng của họ đã lên tàu một chiếc tàu khác được cho là thuộc "hạm đội bóng tối" của Iran trên khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Chia sẻ
Dự báo thời tiết cả nước dịp nghỉ lễ tới, các chuyên gia khí tượng thủy văn dự báo nhiều tỉnh, thành phố miền Bắc có thể có mưa xuyên dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5.
Chia sẻ
Vụ tai nạn rất nghiêm trọng xảy ra tại khu vực Nhà máy sản xuất xi măng Long Thành (phường Lý Thường Kiệt, tỉnh Ninh Bình) khiến hai tài xế tử vong. Nguyên nhân ban đầu nghi do xe chở đá bị mất phanh.
Chia sẻ
SHB Đà Nẵng “chấm” HLV Đỗ Merlo cho “ghế nóng”? Giggs mất trắng 100.000 bảng vì kinh doanh thất bại; M.U sắp gia hạn hợp đồng với Mainoo; Kroos bác bỏ khả năng trở lại Real; Tottenham ra giá bán Cristian Romero.
Chia sẻ
Lò mổ ở Cà Mau chỉ đăng ký giết mổ dưới 20 con heo/ngày đêm, nhưng xuất khống hóa đơn gia công giết mổ hơn 20.000 con heo cho nhiều chi nhánh của Công ty Cổ phần chăn nuôi C.P Việt Nam (gọi tắt là Công ty C.P) ở các tỉnh miền Tây chỉ trong vòng 1 năm.
Chia sẻ
Mô hình trồng khoai lang quy mô lớn của ông Nguyễn Văn Kim, thôn Phụng Công, xã Quỳnh Phụ, tỉnh Hưng Yên (địa phận huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình trước đây) cho hiệu quả kinh tế cao. Gia đình ông trồng 5 mẫu lúa, 6 mẫu khoai lang; riêng vụ đông mở rộng lên khoảng 30 mẫu trồng khoai lang mang lại thu nhập hơn 1 tỷ đồng/năm.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, trong quý 2 năm Ất Tỵ, triển vọng sự nghiệp của con giáp tuổi Tỵ đặc biệt tươi sáng, hứa hẹn một sự thăng tiến.
Chia sẻ
Có người nói rằng tương lai bắt đầu từ những ước mơ lớn lao, từ những hoài bão rực rỡ hay những khát vọng chinh phục thế giới. Nhưng với em, tương lai lại bắt đầu từ những điều rất giản dị: từ khu vườn sầu riêng của ba mẹ, từ những buổi sáng sương còn chưa tan và từ những giọt mồ hôi lặng lẽ rơi xuống đất.
Chia sẻ
Công an phường Sài Gòn đang xác minh thông tin một bác sĩ tố cáo ca sĩ Trung Quân Idol có hành vi hành hung vợ mình.
Chia sẻ
Dự án sân bay Long Thành tiếp tục phát sinh vướng mắc mới ngay tại gói thầu lớn nhất là gói 5.10 - nhà ga hành khách, khi chủ đầu tư và nhà thầu nước ngoài chưa thống nhất được cơ chế thanh toán. Diễn biến này làm gia tăng áp lực tiến độ đối với công trình hạ tầng hàng không trọng điểm quốc gia.
Chia sẻ
Ngày 21/4, đồng chí Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ trì buổi làm việc với Ban Chấp hành Hội Nông dân tỉnh. Nhấn mạnh mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các cấp Hội phải đổi mới mạnh mẽ, lấy chuyển đổi số và nông nghiệp xanh làm động lực để nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Chia sẻ
Mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến trên địa bàn xã Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau đã và đang mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao thu nhập kinh tế gia đình, góp phần ổn định đời sống cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.
Chia sẻ
Bên cạnh cuộc đối đầu công khai với Mỹ và phương Tây, Iran được cho là đang phải đối mặt với một cuộc xung đột âm thầm ngay trong nội bộ hệ thống quyền lực, khi các trung tâm ra quyết định cạnh tranh ảnh hưởng ngày càng gay gắt, theo Voiceofemirates.
Chia sẻ
Trước thềm hai kỳ nghỉ lễ lớn, nhiều tuyến đường tại phường Bãi Cháy (Quảng Ninh) vẫn đang được tu sửa, hiện trạng thi công dở dang gây mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng hoạt động kinh doanh du lịch.
Chia sẻ
Sau khi chia tay PVF-CAND vì không để lại quá nhiều ấn tượng, ngoại binh Amarildo Aparecido de Souza Junior đã trở về Brazil và hiện vẫn chưa tìm được bến đỗ mới.
Chia sẻ
Lãnh đạo Tỉnh ủy Vĩnh Long chỉ đạo nhanh chóng hoàn thiện việc sắp xếp tổ chức bộ máy cấp cơ sở. Khẩn trương tổ chức hội đồng tuyển dụng cho người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; quan tâm sắp xếp bố trí cán bộ cho các địa phương đang thiếu nguồn nhân lực.
Chia sẻ
Nam diễn viên Song Joong Ki cùng bà xã Katy Louise Saunders vừa có màn xuất hiện chung đầy ấn tượng. Đây là lần đầu tiên cặp đôi chính thức tham gia sự kiện trước công chúng sau khi kết hôn.
Chia sẻ
Một nghiên cứu quy mô lớn từ Thụy Điển cho thấy, nam giới gặp vấn đề nghiêm trọng về khả năng sinh sản không chỉ khó có con mà còn có nguy cơ cao hơn là mắc ung thư đại trực tràng và tuyến giáp.
Chia sẻ
Khẳng định chắc chắn phải nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, theo báo cáo của Bộ Tài chính, dự kiến ngưỡng doanh thu này tăng lên mức 1 tỷ đồng/năm.
Chia sẻ
Khoảng 17.000 học sinh lớp 9 tại Hà Nội không đăng ký dự thi vào lớp 10 THPT công lập năm 2026 gây nhiều băn khoăn, tuy nhiên theo thực tế, phần lớn các em đã chủ động lựa chọn hướng đi khác.
Chia sẻ
Trong bối cảnh đàm phán với Iran rơi vào bế tắc và thông điệp từ Nhà Trắng liên tục mâu thuẫn, Tổng thống Donald Trump được cho là đang dần “đẩy” trách nhiệm sang Phó Tổng thống JD Vance - người giữ vai trò dẫn dắt các nỗ lực ngoại giao đầy rủi ro với Tehran.
Chia sẻ
Chợ cá Yên Sở (phường Hoàng Mai, Hà Nội) nhiều năm nay vẫn phải mang "mác" chợ tạm với cơ sở hạ tầng tồi tàn, ô nhiễm và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Thành phố đang quyết liệt đẩy nhanh tốc độ di dời, đưa hàng trăm tiểu thương vào khu kinh doanh mới khang trang hơn trước ngày 30/4.
Chia sẻ
Dù chỉ là nhân vật phụ, nhưng Vương phu nhân lại có ảnh hưởng rất lớn đến cốt truyện Thiên long bát bộ của cố nhà văn Kim Dung.
Chia sẻ
UBND xã Sơn Lương, tỉnh Phú Thọ (địa phận huyện Yên Lập trước đây) vừa phối hợp với Hạt Kiểm lâm Yên Lập, Công an xã, Trưởng khu Xe Ngà, Tổ bảo vệ rừng khu Xe Ngà thả 2 cá thể động vật hoang dã (1 con cu li và 1 con chim diều hoa) về môi trường tự nhiên.
Chia sẻ
Ngưỡng miễn thuế TNCN phù hợp đối với Hộ kinh doanh vẫn được quan tâm do tác động đến hàng triệu chủ hộ kinh doanh. Thậm chí có ý kiến đề xuất nghiên cứu mức tới 2-3 tỷ đồng.
Chia sẻ
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa thực hiện tiếp công dân. Ông đã yêu cầu rõ trách nhiệm, đẩy nhanh xử lý tranh chấp đất đai, tái định cư, chấm dứt tình trạng đơn thư kéo dài, vượt cấp.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Nguyễn Hoài Sơn
