Phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh (địa phận TX Đông Triều trước đây), dân hái ra tiền nhờ trồng lay ơn chỉ để đào lấy củ

Hiệu quả kinh tế từ trồng lay ơn lấy củ

Hoa lay ơn (hay còn gọi hoa dơn) vốn nổi tiếng bởi vẻ đẹp rực rỡ, độ bền màu cao và sự đa dạng về chủng loại. Nhờ đặc điểm cành gọn, dễ vận chuyển, loại hoa này rất được ưa chuộng trong dịp Tết, nên đã hình thành các vùng chuyên canh lớn.

Tại Quảng Ninh, hoa lay ơn cũng được trồng nhiều tại một số địa phương, trong đó có khu vực phường Bình Khê. Với khí hậu và đất đai thuận lợi, nơi đây trở thành vùng đất thích hợp để hoa lay ơn rực rỡ mọi mùa.

Theo người dân địa phương, giống lay ơn thường được nhân giống vô tính từ củ. Tuy nhiên, củ con tạo ra không đồng đều, dễ hư hỏng do nấm bệnh, số lượng củ con tạo ra phụ thuộc vào giống và môi trường nhiều. Để giải quyết bài toán này, những năm gần đây, ngoài trồng lay ơn thương phẩm, nông dân phường Bình Khê còn trồng lay ơn lấy củ để chủ động nguồn giống.

Dù cùng xuống giống vào tháng 9 – tháng 10 âm lịch, nhưng quy trình kỹ thuật và thời gian thu hoạch của mô hình trồng lay ơn lấy củ lại có sự khác biệt với trồng lay ơn thương phẩm.

Cụ thể, thời gian trồng lay ơn thương phẩm ngắn, chỉ kéo dài khoảng 80-90 ngày từ khi trồng đến khi thu hoạch, thường vào dịp Tết. Trong khi đó, thời gian trồng lay ơn lấy củ sẽ kéo dài hơn, thường thu hoạch vào khoảng tháng 2 – tháng 3 âm lịch năm sau.

Sau khi thu hoạch, người dân tiến hành tách và phân loại củ. Thông thường, mỗi cây hoa lay ơn cho thu 1 củ lớn (củ cái), 4-5 củ nhỡ (củ hạt dẻ 1) và 10-30 củ nhỏ (củ hạt dẻ 2). Trong đó, củ đạt kích thước 3,5 – 4cm được lựa chọn để sản xuất hoa thương phẩm. Còn củ nhỡ (đường kính 1,5-2,5 cm) và củ nhỏ (đường kính từ 0,8 – 1cm) sẽ được tiếp tục nhân giống vào mùa vụ sau.

Anh Đỗ Văn Hải (khu Dọc Mản, phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh) trồng lay ơn lấy củ từ khoảng năm 2020. Theo anh Hải, việc trồng lay ơn lấy củ không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao, mà còn giúp nông dân tự chủ nguồn giống chất lượng để phục vụ sản xuất hoa thương phẩm.

Những năm giá thấp, củ giống vẫn được bán với giá 27.000-28.000 đồng/kg, có thời điểm giá củ giống lay ơn lên tới 40.000 đồng/kg.

“Năm ngoái, với năng suất đạt 2,7 – 2,8 tạ củ giống/sào và giá bán trung bình 35.000 đồng/kg, gia đình thu về khoảng 165 triệu đồng. Vụ năm nay, nhờ tỷ lệ đạt cao và chất lượng củ vượt trội, dự kiến giá củ giống lay ơn sẽ vượt ngưỡng 40.000 đồng/kg” – anh Hải chia sẻ.

Để đảm bảo chất lượng củ giống, khâu bảo quản củ giống lay ơn được bà con đặc biệt chú trọng. Theo đó, sau khi phân loại theo kích cỡ, củ giống sẽ được làm khô, lưu trữ ở nơi khô ráo, thoáng mát hoặc trong kho lạnh để phá ngủ.

Chị Vũ Thị Cúc (phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh) cho biết: Hiện tại, gia đình đang sở hữu hệ thống 4 kho lạnh với dung tích mỗi kho từ 100 – 200m3, đáp ứng sức chứa khoảng 40 – 100 tấn củ giống/kho. Củ giống lay ơn được lưu trữ ở nhiệt độ 2 – 6 độ C từ tháng 4 đến tháng 9 (âm lịch).

"Để đảm bảo củ ra rễ khỏe mạnh, chúng tôi sẽ đưa củ ra khỏi kho lạnh trước khi trồng từ 10 – 20 ngày", chị Cúc chia sẻ bí quyết.

“Bệ đỡ” giúp nông dân mở rộng quy mô trồng lay ơn lấy củ

Theo Hội Nông dân phường Bình Khê, lay ơn là loại cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương. Hoa lay ơn có khả năng sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, chi phí chăm sóc không quá cao, có thể tận dụng lúc nông nhàn, đem lại giá trị kinh tế cao.

Việc phát triển diện tích trồng hoa lay ơn góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng hiệu quả, bền vững, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương.

Tuy nhiên hiện nay, nhiều hộ có đất sản xuất phù hợp nhưng thiếu vốn đầu tư ban đầu, không đủ khả năng tự mở rộng hoặc chuyển đổi sang mô hình trồng lay ơn lấy củ. Do đó, thời gian qua, Hội Nông dân phường Bình Khê đã triển khai dự án vay vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh Quảng Ninh cho 9 hộ dân với số tiền 900 triệu đồng thực hiện mô hình trồng lay ơn lấy củ.

Gia đình ông Hoàng Đình Thụy (khu Hạ 1, phường Bình Khê, Quảng Ninh) là một trong những hộ tham gia vay vốn Quỹ Hỗ trợ Nông dân để trồng lay ơn lấy củ.

Nguồn vốn ưu đãi với thủ tục nhanh gọn, không thế chấp đã tạo điều kiện cho ông nâng diện tích trồng từ 1 mẫu lên 1,7 mẫu. Cũng nhờ nguồn vốn ưu đãi, bên cạnh giống lay ơn Pháp truyền thống, vụ này ông còn đầu tư thêm giống lay ơn Ý cao cấp.

Theo ông Thụy, lay ơn Ý có giá trị kinh tế vượt trội, mỗi củ giống có giá từ 3.000 - 5.000 đồng (tương đương khoảng 600.000 đồng/kg), hứa hẹn mang lại nguồn thu nhập cao hơn hẳn so với trước đây.

Bà Lã Thị Hường – Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Bình Khê cho biết: Việc triển khai dự án trồng lay ơn lấy củ sẽ tạo việc làm thường xuyên cho lao động tại chỗ, tăng thu nhập ổn định cho các hộ tham gia dự án, góp phần cải thiện đời sống, hạn chế tình trạng lao động bỏ địa phương đi làm ăn xa. Bên cạnh đó, dự án còn giải quyết công ăn, việc làm cho 18 lao động chính của các hộ tham gia dự án và một phần lao động nông nhàn của địa phương.

Đây là mô hình phù hợp để nhân rộng trong hội viên nông dân, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.

Có thể khẳng định, mô hình vay vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân trồng lay ơn lấy củ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực mà còn góp phần nâng cao vai trò của tổ chức Hội, xây dựng tinh thần đoàn kết, hợp tác trong hội viên nông dân.

Trong thời gian tới, Hội Nông dân phường Bình Khê sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa hội viên với các nguồn lực hỗ trợ, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên tham gia các mô hình kinh tế hiệu quả; đồng thời tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn đúng mục đích, đảm bảo phát huy tối đa hiệu quả nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân.

×