Đê biển Tây đoạn qua một xã của tỉnh An Giang mới (địa phận tỉnh Kiên Giang cũ) tình trạng thế nào mà dân "kêu cứu"?

Nỗi lo từ những đoạn đê biển Kiên Giang đang đứt gãy

Dọc theo chiều dài 9km bờ biển thuộc địa bàn xã Vân Khánh, tỉnh An Giang, những đoạn đê sạt lở hiện ra khiến người dân và chính quyền địa phương ngày đêm lo lắng. Những năm gần đây, dưới tác động cực đoan của biến đổi khí hậu, quy luật tự nhiên dường như đã đảo lộn.

Ông Huỳnh Văn Sơn, một cư dân 65 tuổi tại ấp Kim Quy B, bồi hồi nhớ lại trước đây nơi này còn là bãi bồi rộng lớn, được bao bọc bởi những cánh rừng mắm, rừng đước xanh rì.

Thế nhưng từ khoảng năm 2000 trở lại đây, biển không còn bồi mà bắt đầu “hung hãn” xâm thực, lấn sâu vào đất liền hàng trăm mét.

Ông Phạm Văn Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Khánh cho biết xã hiện có hơn 1.500m bờ biển bị sạt lở hết sức nghiêm trọng.

Đáng lo ngại nhất là đoạn đê quốc phòng khu vực Vàm Kim Quy dài hơn 500m nằm trên tuyến đường bộ hành lang ven biển phía Tây. Tại đây, thân đê bị đứt gãy hoàn toàn, tạo thành những “lỗ hổng” chết người để nước biển tự do tràn vào nội đồng.

Theo ông Phạm Văn Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Khánh, nguyên nhân được xác định là do sự cộng hưởng của nhiều yếu tố như triều cường dâng cao, dòng chảy mạnh kết hợp cùng sóng to, gió lớn trong mùa mưa bão.

Đặc biệt, vào mùa gió Tây Nam từ tháng 7 âm lịch hàng năm, sức tấn công của biển cả trở nên khủng khiếp hơn bao giờ hết, đánh trực tiếp vào chân đê vốn đã suy yếu. Tình trạng này không chỉ làm mất đi diện tích đất sản xuất quý giá mà còn khiến hệ sinh thái ven biển suy giảm nghiêm trọng, mất đi lớp rừng phòng hộ vốn là lá chắn tự nhiên bảo vệ con người.

Nghề nông nghiệp của hàng trăm hộ dân ven biển bị đe dọa

Sạt lở bờ biển ở xã Vân Khánh không chỉ là câu chuyện của những con số hay địa chất, mà là nỗi lo mất ăn mất ngủ khi sinh kế của hơn 300 hộ dân đang ảnh hưởng trực tiếp.

Với người dân Vân Khánh, đê biển chính là ranh giới bảo vệ “nồi cơm” sinh kế của họ. Khi đê vỡ, nước mặn xâm nhập với độ mặn tăng cao đột ngột, làm đảo lộn môi trường nước, khiến tôm, cua, cá – những tài sản lớn nhất của bà con bị thất thoát hoặc chết hàng loạt. Nhiều hộ dân rơi vào cảnh trắng tay chỉ sau một đêm triều cường dâng cao.

Không dừng lại ở thiệt hại kinh tế, nước biển tràn vào còn làm hư hỏng đồ đạc, vật dụng sinh hoạt và gây ngập lụt diện rộng, khiến đời sống sinh hoạt đảo lộn hoàn toàn. Chi phí để khắc phục, gia cố tạm thời bờ đê hay di dời nhà cửa đến nơi an toàn đang trở thành gánh nặng quá sức đối với nhiều gia đình vùng ven biển.

Một thực tế đáng suy ngẫm là ngành chức năng đã đầu tư hệ thống kè chắn sóng bê tông ngoài khơi nhằm gây bồi, tạo bãi trồng rừng. Tuy nhiên, tại khu vực này, hiệu quả ghi nhận được vẫn còn rất hạn chế.

Ông Huỳnh Văn Sơn xót xa chia sẻ rằng dù kè đã hoàn thành nhiều năm nhưng mực nước phía trong vẫn còn quá sâu, bùn chưa bồi lắng đủ để có thể xuống giống trồng rừng phòng hộ.

Mong muốn cháy bỏng của bà con lúc này là Nhà nước sớm có giải pháp kỹ thuật hiệu quả hơn, như bơm bùn tạo bãi, để khôi phục lại “bức tường xanh” bảo vệ xóm làng.

Quyết tâm phục hồi đê biển An Minh Kiên Giang trước thềm 2027

Phó Chủ tịch UBND xã Vân Khánh Phạm Văn Quỳnh cho hay, trước tình trạng sạt lở bờ biển, đê biển, xã phối hợp với Trạm Biên phòng Kim Quy đóng trên địa bàn tập trung vào công tác ứng phó và bảo vệ an toàn cho người dân; theo dõi sát tình hình sạt lở, cập nhật thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ bà con chủ động phương án phòng chống và di dời khi cần thiết, nhất là vào mùa mưa bão sắp tới, tình trạng sạt lở diễn biến phức tạp, khó lường.

Đồng thời chính quyền xã Vân Khánh đã có báo cáo UBND tỉnh và các sở ngành liên quan để đưa các đoạn sạt lở vào danh mục công trình khẩn cấp.

Kiến nghị xây dựng hệ thống đê bao khép kín kết hợp với cống điều tiết để chủ động nguồn nước ngọt - mặn cho vùng chuyên canh tôm - lúa và nuôi tôm quảng canh cải tiến trên địa bàn, giúp bà con ổn định sản xuất.

Xã đề xuất ngành chức năng nghiên cứu giải pháp kết hợp với kè phá sóng đã xây dựng hoàn thành để sớm tạo bồi, gây bãi trồng lại rừng bảo vệ bờ biển và đê quốc phòng; huy động nguồn lực đầu tư công trình chống sạt lở...

Tỉnh An Giang vốn có đường bờ biển dài hơn 200km và đã dành hơn 1.000 tỷ đồng để đầu tư các tuyến kè bảo vệ dọc theo nhiều xã ven biển. Những tuyến kè này đã chứng minh được vai trò quan trọng trong việc ngăn sóng, giữ đất và giúp rừng ngập mặn tái sinh bền vững.

Đối với "điểm nóng" sạt lở từ Vàm Kim Quy đến kênh Mương Đào, tin vui là ngành chức năng đã có lộ trình khắc phục cụ thể. Ông Lê Hữu Toàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, khẳng định đã hoàn tất tờ trình chuẩn bị đầu tư khẩn cấp với mục tiêu hoàn thành khắc phục hoàn toàn trong giai đoạn 2026-2027.

Theo đó, giải pháp kỹ thuật sẽ là gia cố thân đê bằng kè rọ đá kết hợp cừ cây, đắp đất phục hồi và nâng cao trình mặt đê. Song song đó, hệ thống kè phá sóng ngoài khơi sẽ được hoàn thiện để giảm áp lực từ biển, tạo điều kiện tối ưu để trồng lại rừng ngập mặn.

Việc cứu đê biển Tây không chỉ bảo vệ một công trình hạ tầng, mà bảo vệ cuộc sống của hàng trăm con người và giữ gìn sự ổn định sinh thái cho vùng đất Tây Nam bộ. Với sự đầu tư quyết liệt và giải pháp khoa học, hy vọng rằng trong tương lai không xa, màu xanh của rừng mắm, rừng đước sẽ sớm trở lại, che chở cho người dân Vân Khánh trước sự khắc nghiệt của thiên tai.

×