Lê Thị Loan (Phòng nghiệp vụ/Cổng TTĐT Di tích Lam Kinh)
Thứ ba, ngày 03/09/2024 11:36 GMT+7
Bình luận
0
Mặc dù trải qua nhiều thăng trầm và bị gián đoạn nhưng triều đại nhà Hậu Lê đã khẳng định được vị thế quốc gia và tầm ảnh hưởng lớn trong khu vực. Trong bài viết này xin tổng hợp lại những cái nhất để phác họa phần nào hình ảnh về vương triều Hậu Lê.
Vua Lê Thái Tổ lên ngôi ngày 15 tháng 4 năm 1428 sáng lập nhà Hậu Lê và tồn tại đến năm 1789. Triều đại nhà Hậu Lê được chia làm 2 thời kỳ lịch sử là: Lê Sơ 99 năm (1428 - 1527) và Lê Trung Hưng 256 năm (1533 - 1789).
Như vậy nhà Hậu Lê tồn tại được 355 năm. So với các triều đại nhà Lý 215 năm (1010 - 1225), nhà Trần 175 năm (1225 - 1400), nhà Nguyễn 143 năm (1802 - 1945)…thì nhà Hậu Lê là triều đại tồn tại lâu nhất trong các triều đại phong kiến Việt Nam.
Đường vào Nghọ Môn di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, vùng đất phát tích của vương triều nhà Hậu Lê, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
Triều đại Hậu Lê có 27 vị vua nối nhau trị vì đất nước, trong đó thời Lê Sơ có 11 vua, thời Lê Trung Hưng có 16 vua. Vị vua ở ngôi lâu nhất trong triều đại này là vua Lê Hiển Tông 46 năm (1740- 1786).
Vua Lê Nhân Tông sinh ngày 9 tháng 6 năm 1441 lên ngôi ngày 12 tháng 8 năm 1442, khi mới hơn 1 tuổi.
Vua Lê Nhân Tông là vị vua lên ngôi ít tuổi nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ngoài ra triều đại này còn có một số vị vua khác lên ngôi khi còn rất trẻ là: Lê Thế Tông (6 tuổi), Lê Thái Tông (10 tuổi), Lê Chiêu Tông (10 tuổi), và Lê Gia Tông (10 tuổi).
Trong lịch sử khoa bảng thời phong kiến Việt Nam kéo dài 844 năm (1075- 1919), các triều đại đã tổ chức 185 khoa thi với 2.898 vị đại khoa.
Trong đó triều đại Hậu Lê mở 98 khoa thi (Lê Sơ: 28 khoa, Lê Trung Hưng: 70 khoa) và lấy đỗ 1732 người. Riêng thời vua Lê Thánh Tông (1460 - 1497) có 12 khoa thi, 501 người đỗ Tiến sĩ.
Như vậy nhà Hậu Lê là triều đại có nhiều khoa thi và lựa chọn được nhiều nhân tài nhất trong lịch sử khoa bảng Việt Nam.
Tính đến hiện nay thì số bia Tiến sĩ trên đất nước ta là 114 bia (Văn Miếu Thăng Long: 82 bia, Văn Miếu Huế: 32 bia). Trong đó triều đại Hậu Lê đã lập tới 81 bia để ghi lại thân thế của các nhà khoa bảng.
Trạng nguyên cao tuổi nhất đỗ tiến sĩ khi đã 50 tuổi gồm 3 vị là Vũ Tuấn Chiêu đỗ năm 1475, Nguyễn Đức Lượng đỗ năm 1514, Nguyễn Xuân Chính đỗ năm Đinh Sửu 1637.
Trong 46 năm ở ngôi vua Lê Hiển Tông (1740- 1786) chỉ sử dụng 1 niên hiệu là Cảnh Hưng và cho đúc đến 16 loại tiền gồm:
1. Cảnh Hưng Thông Bảo | 9. Cảnh Hưng Thuận Bảo |
2. Cảnh Hưng Trung Bảo | 10. Cảnh Hưng Chính Bảo |
3. Cảnh Hưng Chí Bảo | 11. Cảnh Hưng Nội Bảo |
4. Cảnh Hưng Vĩnh Bảo | 12. Cảnh Hưng Dụng Bảo |
5. Cảnh Hưng Thái Bảo | 13. Cảnh Hưng Lai Bảo |
6. Cảnh Hưng Cự Bảo | 14. Cảnh Hưng Thuần Bảo |
7. Cảnh Hưng Trọng Bảo | 15. Cảnh Hưng Đại Bảo |
8. Cảnh Hưng Tuyền Bảo | 16. Cảnh Hưng Đại Tiền |
Mặt trước và mặt sau tiền đồng Cảnh Hưng Thông Bảo thời vua Lê Hiển Tông nhà Hậu Lê.
Vua Lê Hiển Tông cũng chính là vị vua có đến 3 người con rể đều làm vua đó là: Nguyễn Huệ lấy công chúa Ngọc Hân, Nguyễn Quang Toản lấy công chúa Ngọc Bình và vua Gia Long lấy lại công chúa Ngọc Bình.
Vua Lê Thần Tông lên ngôi 2 lần với tổng thời gian trị vì là 37 năm. Vua lên ngôi lần thứ nhất từ năm 1619 đến năm 1643, sau đó nhường ngôi cho con là Lê Chân Tông để làm Thái Thượng Hoàng.
6 năm sau vua Chân Tông băng hà, triều đình mời vua Lê Thần Tông lên ngôi lần thứ hai trong thời gian từ 1649 đến 1662.
Vua Lê Thần Tông được ghi nhận là bậc quân vương đầu tiên trong lịch sử Việt Nam kết hôn với người Phương Tây.
Đó là bà Orona, con gái Phó toàn quyền Hà Lan tại Đài Loan. Năm 1630, trong chuyến theo thương đoàn Hà Lan sang Việt Nam, bà Orona đã được gặp vua Lê Thần Tông ở Thăng Long, bà đã ở lại làm vương phi của nhà vua.
Trong trời gian trị vì đất nước, với mục đích xây dựng nền pháp luật quy chuẩn, Triều đại Hậu Lê đã cho ban hành nhiều bộ luật như: Luật thư (1442), Quốc triều luật lệnh (1442), Lê triều quan chế (1471), Quốc triều hình luật (1483), Thiên Nam dư hạ tập (1483), Hồng Đức thiện chính thư (1497), Quốc triều điều luật (1777), Khánh tụng điều lệ (1777)…
Trong số các luật này thì Quốc triều hình luật (còn gọi Luật Hồng Đức) là đỉnh cao của nền pháp luật phong kiến Việt Nam.
Nước Đại Việt thời Hậu Lê đã đạt được nhiều thành tựu rực rỡ, phát triển mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, những điều đặc biệt nêu trên đã phần nào thể hiện được những đóng góp của triều đại này đối với lịch sử dân tộc./.
Tài liệu tham khảo:
1. Ngô Sĩ Liên và Quốc sử quán triều Lê, Đại Việt sử ký thoàn thư, tập 2,3, Nxb Khoa học xã hội, 2009.
2. Quỳnh Cư, Đỗ Quốc Hùng, Các triều đại Việt Nam, Nxb Văn hóa thông tin, 2009.
3. Trần Hồng Đức, Các vị Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa qua các triều đại phong kiến Việt Nam, Nxb Hồng Đức, 2018.
Theo Đông y, loại thịt này tính bình, bổ ngũ tạng, thích hợp cho người mới ốm dậy, phụ nữ sau sinh và trẻ suy dinh dưỡng. Bạn đừng bỏ lỡ!
Chia sẻ
Trên lý thuyết, một đội bất bại trước 2 ông lớn từng vô địch World Cup là Tây Ban Nha và Uruguay, đội bóng đó có thể vô địch thế giới.
Chia sẻ
Đau bụng âm ỉ, phòng khám chẩn đoán, theo dõi viêm ruột thừa đến khi đau đớn gia tăng, nhập viện cấp cứu, ruột đã có dấu hiệu viêm nhiễm nặng, phải cắt bỏ.
Chia sẻ
Cục Đường bộ Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Chia sẻ
Hàng chục hộ dân trên đường Trần Bình Trọng (phường Vườn Lài) chủ động tháo dỡ nhà cửa, bàn giao mặt bằng để mở rộng tuyến đường lên gấp gần 5 lần.
Chia sẻ
Mới đây, Nghệ sĩ Ưu tú Ngọc Huyền chia sẻ loạt hình ảnh về bữa tiệc được tổ chức tại biệt thự trị giá 2 triệu USD ở Mỹ nhằm chúc mừng con gái lớn Hà Tiên tốt nghiệp.
Chia sẻ
Từ ngày 1/7/2026, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m khi đi ô tô phải được sử dụng thiết bị an toàn (ghế trẻ em trên xe ô tô) phù hợp, tuy nhiên, tuy nhiên, Cục Đăng kiểm cho biết, vẫn chưa có tổ chức thử nghiệm, chứng nhận thiết bị này đủ điều kiện hoạt động.
Chia sẻ
Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP.HCM dừng tiếp nhận, giải quyết các thủ tục liên quan đến nghiệm thu, kiểm tra công tác nghiệm thu và phục hồi hoạt động từ ngày 20/6.
Chia sẻ
Sau khi nhận phiếu báo điểm thi vào lớp 10 Hà Nội năm 2026, thí sinh và phụ huynh cần lưu ý một số mốc thời gian quan trọng để đảm bảo quyền lợi xét tuyển.
Chia sẻ
Tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân, sáng 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ ba cho nhà trường, ghi nhận những đóng góp nổi bật trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và bảo vệ an ninh quốc gia.
Chia sẻ
Trao đổi với PV Dân Việt, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, các chính sách đãi ngộ nhân lực y tế mà HĐND TP Hà Nội vừa thông qua, cùng với Nghị định số 192/2026/NĐ-CP của Chính phủ về một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế, là những bước đi rất kịp thời, đúng hướng và có ý nghĩa thực tiễn rõ rệt. Muốn y tế cơ sở đủ sức “giữ cửa” cho hệ thống y tế thì phải có cơ chế đủ mạnh để thu hút, giữ chân và tạo động lực cho đội ngũ thầy thuốc, nhân viên y tế gắn bó với địa bàn.
Chia sẻ
Kubi, con trai của Khánh Thi và Phan Hiển, vừa hoàn thành chương trình tiểu học và chuẩn bị bước vào một hành trình học tập mới. Từ nhỏ, cậu bé đã nhận được nhiều kỳ vọng sẽ tiếp nối sự nghiệp dancesport của bố mẹ.
Chia sẻ
Sau trận hòa 0-0 trước Ecuador tại lượt trận thứ 2 bảng E World Cup 2026, thủ môn kỳ cựu Eloy Room đã dành màn trình diễn xuất thần của mình để tưởng nhớ người đồng đội cũ Jairzinho Pieter, người đột ngột qua đời trong màu áo ĐT Curacao vào tháng 9/2019.
Chia sẻ
DJ Koo Jun Yup gây tranh cãi khi liên tục xuất hiện trên truyền thông với những câu chuyện về nữ diễn viên bạc mệnh Từ Hy Viên.
Chia sẻ
Hành khách đi 135 tuyến xe buýt nội tỉnh tại TP.HCM dự kiến được miễn vé hoàn toàn trong 3 tháng đầu không cần định danh, trước khi chuyển sang bắt buộc xác thực điện tử vào cuối năm.
Chia sẻ
Với việc phong tỏa cơ sở hạ tầng và các cuộc tấn công trực tiếp vào các trung tâm hậu cần ở eo biển Kerch, Ukraine đã áp dụng chiến lược tiêu thổ. Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào ngày 21 tháng 6 đã làm tê liệt tuyến đường huyết mạch nối Crimea với đất liền. Không chỉ các tàu dân sự mà toàn bộ nguồn cung cấp nhiên liệu của bán đảo cũng bị đe dọa.
Chia sẻ
Sử dụng vốn sai mục đích huy động vốn lô trái phiếu mệnh giá 600 tỷ đồng, Tổng Công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp, mã DIG, sàn HOSE) bị phạt 175 triệu đồng và buộc hoàn trả tiền cho trái chủ.
Chia sẻ
Từng đi vào lịch sử với tư cách đội bóng châu Phi đầu tiên tham dự World Cup, 7 lần vô địch châu Phi nhưng Ai Cập chưa thắng trận nào ở các VCK World Cup... Cho đến sáng 22/6/2026, đội bóng này mới có trận thắng đầu tiên trong lịch sử tham dự các VCK World Cup.
Chia sẻ
Công an xã Bà Điểm, TP.HCM đang phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ khẩn trương điều tra, truy xét nhóm đối tượng có hành vi đập phá ô tô của doanh nghiệp thực phẩm nông sản khu vực ngã tư Phan Văn Hớn – Nguyễn Ảnh Thủ.
Chia sẻ
CLB CAHN chiêu mộ tuyển thủ ĐT Iraq đang dự World Cup 2026?; Neymar hoàn thành buổi tập đầu tiên với ĐT Brazil; HLV Thomas Tuchel áp dụng kỷ luật sắt đá tại ĐT Anh.
Chia sẻ
Becamex (trực thuộc UBND TP.HCM) dự kiến làm Lễ khởi công cụm dự án nhà ở xã hội với tổng số 6.229 căn vào ngày 26/6, hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 – 2/7/2026).
Chia sẻ
Nhiều người tò mò về nguồn gốc và cấu tạo thực sự của chiếc vòng kim cô của Tôn Ngộ Không.
Chia sẻ
Kể từ lần đầu tham dự năm 1934, trận thắng trước New Zealand hôm nay chính là khoảnh khắc lịch sử, mang về chiến thắng đầu tiên cho Ai Cập tại sân chơi World Cup. Một khoảnh khắc mà họ đã chờ đợi 92 năm.
Chia sẻ
Xã Hùng Hòa, tỉnh Vĩnh Long mới (địa phận huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh cũ) vừa tổ chức hội nghị công bố, trao quyết định giải quyết chế độ nghỉ việc cho 18 người hoạt động không chuyên trách cấp xã, chế độ, chính sachhưởng theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Chia sẻ
Bộ Công Thương vừa khởi động đợt rà soát cuối kỳ đối với biện pháp chống bán phá giá áp dụng cho thép hình chữ H nhập khẩu từ Trung Quốc. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để xem xét việc tiếp tục duy trì hay chấm dứt biện pháp phòng vệ thương mại này trong thời gian tới.
Chia sẻ
Theo AP, Đảng Cộng sản Cuba đã thông qua gói cứu trợ kinh tế khẩn cấp với các biện pháp tự do kinh tế chưa từng có tiền lệ, nhằm mở cửa nền kinh tế đang gặp khó khăn của hòn đảo này.
Chia sẻ
Bệnh nhân nam, 37 tuổi (Phú Thọ) bị dị vật lớn, là thanh xà beng dài khoảng 1,5 mét đâm xuyên vùng đùi trong quá trình lao động.
Chia sẻ
Thành phố Hà Nội vừa khởi công 3 dự án nhà ở cho thuê với tổng quy mô hơn 8.000 căn hộ, tổng vốn đầu tư dự kiến trên 30.000 tỷ đồng; trong đó có 2 dự án sử dụng nguồn lực công để tạo lập quỹ nhà ở cho thuê phục vụ nhu cầu của người dân và 1 dự án do doanh nghiệp chủ động đề xuất đầu tư với quy mô lớn.
Chia sẻ
Với quyết tâm đua vô địch Giải Futsal HDBank 2026 ở giai đoạn lượt về, các tuyển thủ futsal đành "nhịn" xem World Cup 2026 để đảm bảo sức khỏe để tập luyện và thi đấu.
Chia sẻ
Quân đội Nga đã xâm nhập thành phố chiến lược Kostyantynivka ở miền đông Ukraine và hiện đang tìm cách bao vây thành phố này.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
