108 cây thông hai lá dẹt - “cây thần linh” được bảo vệ nghiêm ngặt giữa rừng sâu ở Lâm Đồng

Cây di sản Việt Nam ngàn năm tuổi

Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà (tỉnh Lâm Đồng) nổi tiếng là trung tâm đa dạng sinh học lớn nhất Việt Nam.

Vườn quốc gia này có diện tích khoảng 70.000ha với khoảng 2.077 loài thực vật, 131 loài thú, 304 loài chim, 15 loài hạt trần...được mệnh danh là “nóc nhà” của tỉnh Lâm Đồng với sự đặc biệt là quần thể 108 cây thông hai lá dẹt.

Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà cũng là nơi mà nhà thực vật học người Pháp Krempf phát hiện sự sinh trưởng, phát triển của quẩn thể thông hai lá dẹt vào năm 1921.

Đây là một trong những quần thể thông hai lá dẹt lớn nhất và có giá trị bảo tồn cao nhất ở Việt Nam.

Tháng 5/2025, quần thể 108 cây thông hai lá dẹt đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam.

Những cây thông hai lá dẹt này được phân bố ở độ cao từ 1.000 – 1.800 m so với mực nước biển, nơi có khí hậu mát mẻ và lượng mưa dồi dào.

Theo Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà, để quần thể 108 cây thông hai lá dẹt được công nhận là Cây di sản Việt Nam, đơn vị đã phải điều tra, khảo sát và xây dựng hồ sơ công phu.

Theo đó, các chuyên gia đã kiểm tra, đánh giá và ghi nhận thông tin chi tiết về từng cây thông hai lá dẹt trong quần thể. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng kế thừa các nghiên cứu khoa học về vòng năm cây rừng để xác định tuổi cây một cách chính xác nhất.

Lãnh đạo Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà cho biết, hiện nay, thông 2 lá dẹt tại Việt Nam chủ yếu được ghi nhận ở một số khu vực như Vườn quốc gia như Chư Yang Sin (Đắk Lắk), Vườn quốc gia Phước Bình (Ninh Thuận).

Tại Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà, thông hai lá dẹt phân bố chủ yếu ở khu cổng trời của vườn. Quần thể thông hai lá dẹt này có độ tuổi từ 500 đến 1.100 năm.

Anh Du Na (35 tuổi, xã Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng) cho biết: Anh là một trong những hộ dân nhận khoán bảo vệ rừng tại địa phương.

Theo quan niệm của người dân nơi đây, những cây thông hai lá dẹt cả ngàn năm tuổi trên được ví như “cây thần linh”, “cây thiêng liêng” của cộng đồng. Người dân địa phương coi đó là báu vật ngàn năm tuổi, không ai dám xâm phạm.

Ghi nhận của phóng viên trong quần thể 108 cây thông hai lá dẹt trong Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà có một cây hơn 1.000 năm tuổi, chiều cao khoảng 30-40 mét, tán rộng với đường kính thân khoảng 3 mét. Tại khu vực này, dưới gốc cây thông hai lá dẹt cổ thụ, lớp mùn dày khoảng 1 mét đã giúp giữ ẩm, cung cấp dinh dưỡng cho cây phát triển.

Bảo vệ nghiêm ngặt

Ông Nguyễn Lương Minh - Phó Giám đốc Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà cho biết, do yếu tố đặc biệt, khu vực có quần thể 108 cây thông hai lá dẹt trong Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà đã bị cấm toàn bộ các hoạt động khai thác, tận thu lâm sản như thu hái nấm, phong lan....

“Hiện nay, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà đã được chúng tôi đánh số, lập hồ sơ và đưa vào danh sách theo dõi đặc biệt. Chúng tôi cũng thường xuyên phối hợp với ngành chức năng liên quan quản lý, tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn các hành vi xâm phạm, phòng chống cháy rừng tại khu vực này.

Thông hai lá dẹt là loài cây quý hiếm, khó di thực nên chúng tôi phải vừa quản lý bảo vệ vừa bảo vệ những cây con đang tự sinh trưởng, phát triển trong khu vực.

Vừa qua, chúng tôi cũng trồng nhiều cây thông hai lá dẹt non trong khu vực để chúng phát triển, mở rộng quần thể”, ông Nguyễn Lương Minh thông tin.

Lãnh đạo Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà cũng cho biết, việc quần thể thông hai lá dẹt tại Vườn được công nhận là Cây Di sản Việt Nam có ý nghĩa rất lớn, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của loài thông hai lá dẹt và tầm quan trọng của công tác bảo tồn đa dạng sinh học.

Trong thời gian qua, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà đã mở tuyến du lịch đến quần thể thông hai lá dẹt để người dân, du khách được trải nghiệm, khám phá, nghiên cứu khoa học.

Đây được đánh giá là tour du lịch cho những người yêu thiên nhiên và muốn khám phá những giá trị văn hóa, lịch sử độc đáo của vùng đất Tây Nguyên.

“Quần thể thông hai lá dẹt được công nhận là cây di sản không chỉ là tấm huy chương cho những cây cổ thụ quý hiếm, mà còn là hạt giống ươm mầm ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, đồng thời mở lối cho một tương lai du lịch sinh thái bền vững. Tour sẽ là nhịp cầu văn hóa, kết nối các giá trị di sản trên “con đường hoa và biển” – Quốc lộ 27C, tuyến huyết mạch nối liền Đà Lạt và Nha Trang”, ông Nguyễn Lương Minh cho biết.

×