Chuyên gia: Nâng ngưỡng miễn thuế là bước tiến lớn, nhưng đừng để "người thu nhập cao hưởng ưu đãi hơn bà bán cá"

Nâng ngưỡng miễn thuế, "giải phóng" trách nhiệm hành chính

Quốc hội vừa chốt bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng chịu thuế với hộ kinh doanh; đồng thời, giao Chính phủ điều chỉnh, và mức dự kiến lên 1 tỷ mỗi năm.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh, việc giảm bớt sự phức tạp về kế toán, thuế sẽ là "liều thuốc" quan trọng để hàng triệu chủ hộ không còn sợ thủ tục, có động lực chuyển mình thành doanh nghiệp thay vì cứ mãi "ngại lớn".

Theo đó, ông Tuấn cho rằng đề xuất của Chính phủ về việc nâng ngưỡng chịu thuế đối với khu vực hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm là một bước đi rất tích cực.

“Phải khẳng định ngay rằng, khu vực hộ kinh doanh sẽ được hưởng lợi rất lớn từ chính sách này”, ông Tuấn nhận định.

Ông Tuấn nói, nếu đề xuất này được thông qua, số lượng các hộ kinh doanh không phải chịu thuế và không phải thực hiện các thủ tục khai thuế sẽ mở ra rất rộng, có thể lên đến hàng triệu hộ và gọi đây chính là một sự giải phóng về năng lực sản xuất cũng như trách nhiệm hành chính cho một khu vực kinh tế vô cùng quan trọng.

Việc nâng ngưỡng thuế trong bối cảnh hiện tại là một tín hiệu mạnh mẽ thể hiện sự "khoan dân".

Chính sách này tăng cường sự hỗ trợ thiết thực cho những đối tượng vốn được xem là yếu thế trong nền kinh tế – đó là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, giúp họ có thêm nguồn lực để duy trì và phát triển sinh kế.

Chính sách phải thúc đẩy cho hộ kinh doanh nâng cấp

Chia sẻ về những đề xuất nên dừng lại ở 1 tỷ, hay cao hơn như 2 tỷ hoặc 3 tỷ, Phó Tổng thư ký VCCI nhận định: Việc thảo luận về mức ngưỡng nào cần phù hợp nên dựa trên những căn cứ và bằng chứng khoa học sâu sắc, thay vì chỉ tranh luận về những con số khô khan.

Bởi, nếu chỉ nhìn vào con số sẽ rơi vào những cuộc thảo luận bất tận, thậm chí là những cuộc "mặc cả" giữa các chủ thể khác nhau.

Việc khoanh vùng ngưỡng doanh thu phải dựa trên số lượng thực tế các hộ sẽ được hưởng lợi và tác động của nó đến đời sống xã hội.

Đặc biệt, ngưỡng thuế phải tạo ra động lực lành mạnh để hộ kinh doanh chuyển đổi lên thành doanh nghiệp. Doanh thu không nên là tiêu chí duy nhất để đánh giá một hộ kinh doanh mà còn cả trình độ am hiểu về thuế, và kế toán.

VCCI đã đưa ra những phát hiện rất thú vị, những hộ kinh doanh có sự hiểu biết tốt về thuế và kế toán thường có động lực "lớn lên" và chuyển đổi thành doanh nghiệp cao hơn hẳn.

Cùng nói về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Được, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín cho biết, mức 1 tỷ đồng từng được ông đề xuất trước đây, theo phản ánh mặt bằng chung của nền kinh tế.

Trong khi đó, mức 2 tỷ đồng là ngưỡng cao hơn, phù hợp với nhóm hộ, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực thương mại.

Ông Được nhấn mạnh, chính sách phù hợp sẽ ở mức tối thiểu 1 tỷ đồng và tối đa 2 tỷ đồng, không nên vượt quá khung này.

Tuy nhiên, cần thiết phải phân loại theo từng ngành nghề. Cụ thể, nên áp dụng với lĩnh vực thương mại mức 2 tỷ đồng. Trong khi đó, dịch vụ, sản xuất, hoặc hoạt động bao thầu nguyên vật liệu nên áp mức khoảng 1 tỷ đồng.

Với các hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có tỷ suất lợi nhuận cao, có thể áp ngưỡng thấp hơn, khoảng dưới 750 triệu đồng.

Tránh cào bằng, gây mất công bằng xã hội

Lý giải về đề xuất áp mức miễn cho từng ngành, ông Được cho biết như vậy sẽ đảm bảo đối tượng cần được hỗ trợ vẫn được hỗ trợ, còn đối tượng cần thu thuế vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ông Được phân tích, nếu nâng ngưỡng lên 1 - 2 tỷ đồng, thì những cá nhân có thêm nguồn thu như cho thuê nhà vẫn có thể được miễn thuế theo ngưỡng doanh thu, đồng thời vẫn được hưởng giảm trừ gia cảnh 186 triệu đồng từ thu nhập tiền lương, tiền công, tức là cùng lúc hưởng hai cơ chế ưu đãi.

Trong khi đó, người chỉ có thu nhập từ tiền lương, tiền công chỉ được hưởng một cơ chế giảm trừ gia cảnh; còn các hộ kinh doanh nhỏ lẻ như bán tạp hóa, tiểu thương ở chợ lại không được áp dụng mức giảm trừ này.

"Sẽ rất bất hợp lý nếu một bà bán cá ở chợ An Đông chỉ được hưởng ưu đãi ngang, thậm chí thấp hơn hộ, cá nhân kinh doanh lớn, có thu nhập cao", ông Được ví dụ.

Nếu không xử lý đúng cách, có thể dẫn tới nghịch lý khi những người đáng lẽ cần được hỗ trợ lại không được hỗ trợ, trong khi đó những đối tượng không cần hỗ trợ lại được hưởng lợi, gây nguy cơ thất thu ngân sách, đồng thời tạo ra bất bình đẳng mới, cũng như phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng lên.

Vì vậy, chuyên gia đề xuất cần thiết kế lại chính sách, đồng thời bổ sung các “hàng rào kỹ thuật” để tránh trùng lặp ưu đãi.

Ví dụ như chỉ được tiếp nhận 1 trong hai chính sách, hoặc miễn thuế theo doanh thu hoặc tính giảm trừ gia cảnh.

Ngoài ra, có thể xem xét đến phương pháp hòa trộn hai nguồn thu nhập và đưa vào quyết toán thuế cuối năm.

Tại phiên Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNDN và Luật Thuế TTĐB, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, ngưỡng 1 tỷ đồng doanh thu được miễn thuế thu nhập cá nhân với hộ, cá nhân kinh doanh là hài hòa với thời điểm hiện nay.

Trong dự thảo luật mới nhất đã tiếp thu theo hướng ngưỡng doanh thu được miễn thuế sẽ giao cho Chính phủ quy định phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ.

Ngưỡng 1 tỷ đồng sẽ tác động giảm thu ngân sách Nhà nước khoảng 7.000 tỷ đồng, trong đó, giảm khoảng hơn 4.800 tỷ đồng đối với hộ, cá nhân kinh doanh và giảm hơn 2.100 tỷ đồng đối với doanh nghiệp.

×