"Thời gian đếm ngược chỉ còn vài tháng" - Châu Âu quyết đối phó với Nga mà không cần NATO

Người Ukraine chiến đấu vì điều gì

“Đến năm 2030, chúng ta cần có khả năng nói với Vladimir Putin rằng ngay cả khi không có người Mỹ, ông ấy cũng không thể thắng một cuộc chiến với châu Âu. Chúng ta vẫn còn vài năm, nhờ vào lòng dũng cảm và máu của người Ukraine, những người đang ‘mua’ thời gian cho chúng ta. Chính vì vậy chúng ta tích cực ủng hộ họ” - Tổng tham mưu trưởng Bỉ Frédéric Vansina nói trong một cuộc phỏng vấn với Le Soir tuần trước.

Tại Ukraine, phát biểu này đã gây phẫn nộ. Nghị sĩ Verkhovna Rada Daniil Getmantsev cho rằng các chính trị gia châu Âu không có quyền quyết định quân đội Ukraine phải chiến đấu bao lâu.

“Ukraine và người dân Ukraine không phải là một nguồn tài nguyên. Không phải là công cụ để giải quyết các mục tiêu địa chính trị của ai đó. Càng không phải là ‘lá chắn sống’ để người khác tạm thời ẩn náu phía sau” - ông nói.

Phản ứng này khá bất ngờ, bởi Tổng thống Zelensky nhiều năm qua vẫn gọi Ukraine là “lá chắn của châu Âu”, thậm chí còn dùng cụm từ này trong thông điệp năm mới.

EU cũng chi tiền cho điều đó. Tháng HAI, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski ước tính châu Âu đã chi 200 tỷ euro để hỗ trợ Kiev. Tuần này, một khoản vay 90 tỷ euro tiếp tục được phê duyệt.

Chính quyền Kiev cũng trích cực chuyển một phần tổ hợp công nghiệp quốc phòng sang châu Âu. Bộ Quốc phòng Nga mới đây công bố danh sách các công ty Ukraine sản xuất vũ khí tại phương Tây, cũng như các doanh nghiệp cung cấp vũ khí cho quân đội Ukraine.

Ngoài ra, Kiev đã nhận được nguồn tài chính từ các chương trình quốc phòng thuần túy của châu Âu. Ví dụ, tháng Ba, Ba Lan hứa cấp 2 tỷ euro từ nguồn vay EU theo chương trình SAFE (Security Action for Europe). Đây là phần đầu của kế hoạch “Sẵn sàng 2030” của Ủy ban châu Âu, có dự định 800 tỷ euro chi tiêu quân sự.

Tuy nhiên, Kiev vẫn cho là chưa đủ. Ông Zelensky đề xuất thành lập một liên minh quân sự mới gồm các nước EU, Anh, Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và Na Uy.

“Không có Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ, châu Âu sẽ không có một quân đội tương xứng với Nga. Với Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ, Na Uy và Anh, các bạn sẽ kiểm soát an ninh trên biển – không chỉ một vùng biển” - ông nói.

Yếu tố hạt nhân

Ngay cả không có quân đội Ukraine, EU vẫn theo đuổi con đường quân sự hóa, trong khi tâm lý chống Nga tiếp tục gia tăng.

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích NATO và đe dọa rút khỏi liên minh, các lãnh đạo châu Âu đang cân nhắc xây dựng “ô hạt nhân” độc lập với Mỹ.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đề cập điều này từ một năm trước. Tháng 7/2025, Paris và Berlin ký Tuyên bố Northwood, thể hiện mong muốn phối hợp lực lượng hạt nhân.

Tại Hội nghị An ninh Munich, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết: “Tôi đã khởi động các cuộc đàm phán với Tổng thống Pháp về răn đe hạt nhân châu Âu”.

Anh, Hà Lan, Bỉ, Hy Lạp, Thụy Điển, Đan Mạch và Ba Lan đều ủng hộ.

Paris cũng có kế hoạch sớm tổ chức tập trận hạt nhân chung với Ba Lan trên bầu trời miền bắc nước này và khu vực Baltic. Theo Wirtualna Polska, các tiêm kích Rafale có khả năng mang đầu đạn hạt nhân sẽ diễn tập tấn công mục tiêu tại Nga và Belarus.

Danh sách các nước xem xét lại hạn chế liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt cũng đang mở rộng. Chẳng hạn, Phần Lan đề xuất sửa luật để cho phép đưa vũ khí hạt nhân vào nước này trong “các tình huống liên quan đến phòng thủ”.

Tăng cường quân sự quy ước

Châu Âu cũng không quên vũ khí thông thường. Tuần này, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius trình bày kế hoạch biến Bundeswehr thành lực lượng mạnh nhất châu lục.

Theo đó, quân số sẽ tăng từ 185.000 lên 260.000, còn lực lượng dự bị từ 60.000 lên 200.000.

Đồng thời, quân đội Đức sẽ được mở rộng về cấu trúc, trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến. Từ năm 2039, Bundeswehr sẽ tập trung vào năng lực chiến tranh tương lai.

Ngân sách cũng được nới rộng đáng kể. Năm ngoái, Quốc hội Đức cho phép chính phủ vay gần như không giới hạn cho quân đội, phòng thủ dân sự và hỗ trợ Ukraine. Tổng chi riêng cho mua sắm vũ khí lên tới 377 tỷ euro, nằm trong kế hoạch mua 320 loại vũ khí và trang bị mới.

Mức độ đe dọa chưa từng có

Châu Âu cũng chuẩn bị đối phó Nga trong không gian mạng. Giám đốc cơ quan tình báo AIVD của Hà Lan, Simone Smit, cho rằng Moskva đang tiến hành các cuộc tấn công mạng nhằm vào Amsterdam.

“Trong 80 năm tồn tại, chúng tôi chưa từng đối mặt với mức độ đe dọa như hiện nay, khi an ninh quốc gia chịu áp lực từ nhiều phía cùng lúc và kéo dài như vậy” - bà nói.

Theo bà, Điện Kremlin đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu lâu dài với phương Tây, và khả năng xung đột trực tiếp với Nga là hoàn toàn có thật.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk còn đi xa hơn khi cảnh báo trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times rằng chiến tranh với Nga có thể không còn tính bằng năm mà bằng tháng.

Trong khi đó, Moscow cho rằng châu Âu đang tìm cách bù đắp sự suy yếu của NATO bằng việc xây dựng một bản sắc an ninh mới.

“Chúng tôi thấy sự trỗi dậy của chủ nghĩa quân phiệt ở châu Âu, mức độ thù địch đáng kể đối với Nga. Đây là biểu hiện trực tiếp của quá trình xây dựng quân sự nhằm vào Liên bang Nga. Một cuộc đối đầu toàn diện đang quay trở lại”- người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.

Moscow liên tục nhấn mạnh rằng Nga không có ý định tấn công các nước châu Âu, nhưng các chính trị gia EU thường xuyên sử dụng “mối đe dọa Nga” để đánh lạc hướng dư luận khỏi các vấn đề nội bộ. Tuy nhiên, hiện tại điều này ngày càng giống với sự chuẩn bị trực tiếp cho một cuộc chiến mà châu Âu có thể tự mình khởi xướng.

×