Bình luận
0
Tháng 6 năm Bính Ngọ (1786), chủ tướng Tây sơn là Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc diệt nhà Trịnh. Ngày 26 tháng này, Nguyễn Huệ vào bệ kiến vua Lê Hiển Tông.
Nhà vua tiếp đãi ân cần trọng thị, vài ngày sau, ngài thiết lễ đại trào ở điện Kính Thiên chính thức đón tiếp vị tướng Tây sơn giúp triều Lê đánh đổ nhà chúa lộng quyền, biến các vua Lê chỉ là bù nhìn.
Hôm sau, vua ban chiếu phong Nguyễn Huệ làm Nguyên soái, Phù chính dực vận Uy quốc công. Nguyễn Huệ rất bất bình cái chức tước hão trên. Nhưng nhờ mỹ nhân kế của mưu sĩ Nguyễn Hữu Chỉnh nên Nguyễn Huệ rất vui lòng cưới cô công chúa cưng mới 16 tuổi, tài sắc bậc nhất trong số công chúa chưa chồng của vua Lê Hiển Tông.
Nguyễn Huệ không chỉ say mê sắc đẹp, đạo hạnh của công chúa Lê Ngọc Hân mà rất trọng thị tài năng của nàng về văn chương, nhạc họa, những hiểu biết về thời cuộc, về tình hình Bắc Hà mà ông cần nắm vững.
Năm 1789, đánh tan quân xâm lược nhà Thanh, chủ tướng Tôn Sĩ Nghị phải bỏ cả ấn tín trốn về Bắc quốc, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, phong bà vợ họ Phạm người cùng ấp Quy Nhơn, chị cùng mẹ khác cha của Thượng thư Bùi Văn Nhất và Thái sư Bùi Đắc Tuyên làm chính cung hoàng hậu.
Bà có 3 con trai, Nguyễn Quang Toản được phong Thái tử, sau nối ngôi, tức hoàng đế Cảnh Thịnh, 2 hoàng tử em ruột Quang Toản là Quang Thùy và Quang Bàn đều được phong chức tước cao. Công chúa Ngọc Hân được phong Bắc cung hoàng hậu.
Bắc cung Hoàng hậu nhà Tây Sơn tức công chúa Lê Ngọc Hân sinh cho vua Quang Trung 2 con là Nguyễn Văn Đức và Nguyễn Thị Ngọc.
Đền Ghềnh thờ công chúa Lê Ngọc Hân (Bắc cung Hoàng hậu nhà Tây Sơn) có tên chữ là “Thiên Quang linh từ”, ở ngay mép sông Hồng, gần cầu Chương Dương, trước thuộc thôn Ái Mộ, xã Bồ Đề, huyện Gia Lâm, nay thuộc tổ 2, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội.
Tuy nhiên, cái chết của bà và 2 người con nhỏ, còn nhiều nghi vấn. Trước kia có một số nhà nghiên cứu cho rằng vua Gia Long sát hại 3 mẹ con Bắc cung Hoàng hậu triều Tây Sơn Lê Ngọc Hân.
Nhưng giáo sư Trần Quốc Vượng phủ nhận hoàn toàn thuyết nà: tại Hội thảo khoa học về nhà Nguyễn tháng 8 - 1996 tại thành phố Hồ Chí Minh, giáo sư căn cứ vào sách Đi tìm lăng mộ Quang Trung của Nguyễn Bắc Xuân, thơ văn Phan Huy ích, Gia phả họ Nguyễn Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền…để khẳng định: sau khi vua Quang Trung mất (1792), để tránh sự kỳ thị của phe Thái sư Bùi Đắc Tuyên, Bắc cung Hoàng hậu Lê Ngọc Hân đã ra ở chùa Tiên gần lăng mộ Quang Trung.
Công chúa Lê Ngọc Hân qua đời năm 1799, hai con bà mất năm 1801. Gia phả còn cho biết, Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền, thông qua con gái thứ Lê Ngọc Bình, trước lấy vua Nguyễn Quang Toản triều Tây Sơn; khi Nguyễn Ánh (Gia Long) hạ thành Phú Xuân say mê sắc đẹp công chúa đã lấy làm vợ, xin di táng mộ công chúa Ngọc Hân và 2 con về quê Phù Ninh an táng và xây mộ phần.
Vua Gia Long đồng ý. Mãi đến thời Thiệu Trị (1840 - 1847), có tên cường hào tranh giành ngôi thứ với họ Nguyễn đem tố cáo với quan trên nên ngôi “mả ngụy” Ngọc Hân bị đào lên quẳng xuống sông Hòng, rồi dạt vào làng Ghềnh, huyện Gia Lâm. Dân làng vớt lên mai táng, lại lập đền thờ. Tương truyền rất thiêng.
Quỳnh Cư - Đỗ Đức Hùng đồng tác giả sách Các triều đại Việt Nam(tái bản lần thứ 8, Nxb Thanh niên, 2005), Nguyễn Quang Toản lên nối ngôi, họ ngoại chuyên quyền, nội bộ triều Tây sơn lục dục rồi mất. Công chúa Ngọc Hân và 2 con phải đổi tính danh sống lẫn với dân chúng ở Quảng Nam.
Không lâu sau, bị phát hiện và bị bắt, Ngọc Hân uống thuốc độc quyên sinh, 2 con bị thắt cổ chết, đó là năm Kỷ Mùi (1799) khi bà mới 29 tuổi…
Được tin…. Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền thuê người vào Quảng Nam lấy trộm được xác 2 con và 2 cháu ngoại đem về mai táng tại làng, rồi dựng miếu thờ.
Gần 50 năm sau, dưới thời Thiệu Trị miếu bị đổ nát. Một ông tú người làng Nành nhớ công ơn Chiêu nghi họ Nguyễn đó quyên tiền tu sửa ngôi miếu. Không ngờ có tên phó tổng cùng làng vốn thù riêng với ông tú đã cất công vào Huế tâu vua về việc thờ “ngụy Huệ”.
Chùa Kim Tiên ở Huế xưa là phủ của công chúa Lê Ngọc Hân – Bắc cung Hoàng hậu nhà Tây Sơn.
Triều đình Huế liền hạ lệnh triệt phá ngôi miếu, quật 3 ngôi mộ, vứt hài cốt xuống sông. Ông tú kia bị trọng tội, Tổng đốc Bắc Ninh Nguyễn Đăng Giai cũng bị giáng chức. Phần chú thích về năm mất của công chúa Ngọc Hân, hai soạn giả có dẫn Quốc sử di biêncủa Phan Thúc Trực (1): Lê Ngọc Hân mất năm Giáp Tý (1804) tại quê mẹ làng Phù Ninh.
Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế trong Từ điển nhân vật Việt Nam cũng cho rằng công chúa Ngọc Hân mất năm 1799, được vua Nguyễn Quang Toản nhà Tây Sơn “truy tôn miếu hiệu là Như ý trang thận trinh nhất Võ hoàng hậu”.
Chúng tôi đối chiếu với Quốc sử di biên thấy, Phan Thúc Trực chép khác:
“Năm Bính Dần (1806) tháng 5: Công chúa nhà cựu Lê là Ngọc Hân tạ thế - Nguyên năm Bính Ngọc (1786) niên hiệu Cảnh Hưng, vua Lê gả công chúa Ngọc Hân cho Nguyễn Huệ. Đến khi nhà Tây Sơn mất, công chúa lui về ở quê mẹ là làng Phù Ninh. Tại đây, công chúa từ trần. Kẻ hàng thần nhận chức quan tại huyện Đông Ngàn xin làm tang lễ cho cố công chúa, nhà vua chấp thuận. Dân làng Phù Ninh làm từ đường thờ cố công chúa”.
Như vậy, công chúa Ngọc Hân mất năm 1806, chứ không phải 1799 như cố giáo sư Trần Quốc Vượng và Quỳnh Cư - Nguyễn Đức Hùng ghi công chúa mất tại quê mẹ, chứ không phải ở Phù Xuân hay Quảng Nam.
Còn việc tổng đốc Nguyễn Đăng Giai bị giáng chức do trong hạt mình có “mả ngụy” Tây Sơn cũng không phù hợp với truyện Nguyễn Đăng Giai trong Đại Nam liệt truyện,quyển 13, mục thứ III.
Ông là con cả công thần Nguyễn Đăng Tuân, năm 1820 đỗ cử nhân làm quan trong triều ngoài trấn: Thanh Hóa, Ninh Bình, Bắc Ninh, năm 1840 làm quyền tổng đốc Ninh Thái. Năm 1848, thăng Hiệp biện Đại học sỹ về kinh giữ chức Thượng thư Bộ Hình.
Suốt thời gian Thiệu Trị, Nguyễn Đăng Giai không hề bị kỷ luật, trái lại năm 1844, vua cho ông thực thụ chức tổng đốc Sơn Hưng Tuyên.
Vua Thiệu Trị tặng thêm một cấp trác dị và các hạng kim tiền, nhẫn ngọc, lại cho một tập thơ vua sáng tác có đóng bìa vàng, hộp gấm để làm gia bảo. Các soạn giả liệt truyện ca ngợi công lao, tài cán, đức độ Nguyễn Đăng Giai hết lời, chỉ chê ôgn là nhà nho mà mê đạo Phật dựg chùa lớn Báo Ân (2) ở Hà Nội, phí nhiều của cải, mê hoặc lòng người.
Tóm lại, về ngày mất, nơi mất, lý do mất của công chúa Ngọc Hân còn tồn nghi, nhưng đóng góp cho nền văn học dân tộc của bà thì giới nghiên cứu đều đánh giá cao tác phẩm Ai tư vãnvì bà là nhân chứng lịch sử có điều kiện trực tiếp chứng kiến diễn tiến lịch sử từ khi Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc, đại phá quân Thanh, 6 năm ở ngôi hoàng đế, nhất là tài năng đức độ, vị anh hùng dân tộc.
1/ Phan Thúc Trực (1808 - 1852), người huyện Yên Thành, Nghệ An, ông, cụ, cố nội đều đỗ cử nhân triều Lê, ông đỗ Đình Nguyên Thám hoa năm Thiệu Trị thứ 7 (1847) làm quan ở Viện Hàn lâm, Viện tập hiền sung chức Kinh diên khởi cư chú. Năm Tự Đức thứ 4 (1851), vâng lệnh ra Bắc sưu tầm sách cũ còn sót lại. Năm 1852, trên đường về kinh mắc bệnh qua đời, được truy tặng Hàm thị Độc học sĩ. Như vậy, ôgn chuyên làm việc ở Viện Nghiên cứu, có điều kiện tiếp xúc với sử, sách của triều đình lại làm quan suốt thời Thiệu Trị liên quan đến công chúa Ngọc Hân.
2/ Chùa Báo Ân, nay chỉ còn một tháp nhỏ ở Hòa Phong bên bờ Hồ Gươm.
Tài liệu tham khảo:
1/ Phan Thúc Trực , Quốc sử di biên, tập Thượng, Hồng Liên Lê Xuân Giáo dịch, Phủ Quốc vụ khanh đặc trách văn hóa xuất bản, Sài Gòn, 1973.
2/ Quốc sử quán triều Nguyễn Đại Nam chính biên liệt truyện,Bản dịch T3, Viện Sử học, Nxb Thuận Hóa, 1993.
3/ Dương Quảng Hàm, Việt Nam văn học sử yếu và Việt Nam thi văn hợp tuyển, Trung tâm học liệu, Bộ Giáo dục, Sài Gòn 1973.
4/ Phan Huy Ích , Dụ am ngâm lục, Bản dịch của Ban Hán Nôm. UBKHXH, H. 1978.
5/ Hoa Bằng - Hoàng Thúc Trâm, Quang Trung - Anh.
Giữa những triền núi đá vôi kỳ vĩ của Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, cuộc chiến bảo vệ môi trường tại xã Mèo Vạc đang diễn ra âm thầm nhưng rất quyết liệt.
Chia sẻ
Trung Quốc ngày 9/3 tuyên bố phản đối mọi hành động nhằm vào ông Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao mới của Iran, sau khi ông được bổ nhiệm kế nhiệm cha mình.
Chia sẻ
Không còn quẩn quanh với cái nghèo, người dân xã Thống Nhất, tỉnh Lạng Sơn đang viết nên câu chuyện làm giàu từ việc nuôi ngựa bạch.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Ưu tú là mỹ nhân nổi tiếng của VTV gây bất ngờ khi rao bán căn nhà trị giá 16 tỷ đồng, thu hút sự chú ý của dư luận.
Chia sẻ
Hợp tác công nghệ thực chất và bền vững là mục tiêu chiến lược được lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM nhấn mạnh tại chương trình kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo giữa Áo và Việt Nam diễn ra vào chiều và tối nay 9/3.
Chia sẻ
Hà Đông nhiều năm qua duy trì tốt phong trào dọn vệ sinh các tuyến đường, ngõ sạch đẹp trong các khu dân cư, tổ dân phố. Vào dịp cuối tuần, các hội đoàn thể đã đồng loạt cử cán bộ, hội viên tích cực tham gia dọn vệ sinh môi trường. Chính vì vậy, mà nhiều tuyến phố ở nơi này luôn xanh, sạch, đẹp…
Chia sẻ
Xung đột Trung Đông đang gây tác động dây chuyền đến thị trường hàng không toàn cầu. Nhiều hãng bay quốc tế buộc phải hủy chuyến hoặc thay đổi lộ trình, trong khi giá vé các chặng bay từ Việt Nam đi châu Âu tăng đột biến, thậm chí có thời điểm vượt 100 triệu đồng mỗi chiều.
Chia sẻ
Nghè Giáp ở xã Tân Ninh (Thanh Hóa) thờ tướng quân Trần Khát Chân. Nơi đây không chỉ là một địa điểm tâm linh, mà còn có vai trò quan trọng trong việc tôn vinh sự học, là nơi đón các tân khoa về bái yết tổ tiên, gặp gỡ dân làng.
Chia sẻ
Rượu bia là nguyên nhân của hầu hết các ca bệnh viêm tụy cấp khiến người bệnh đau bụng dữ dội, buồn nôn, phải cấp cứu trong tình trạng nguy kịch.
Chia sẻ
Trấn Thành gây sốt khi bất ngờ xuất hiện trong dự án phim cổ trang Hàn Quốc, sánh vai cùng tài tử đình đám Park Bo-gum.
Chia sẻ
Từ đầu năm cho đến nay, lãi suất liên ngân hàng liên tục biến động mạnh. Cao điểm ngày 3/2, lãi suất qua đêm tăng vọt lên 17%/năm, sau đó hạ nhiệt nhờ sự can thiệp của NHNN, ngày 2/3 lại tiếp tục tăng vọt lên 11%/năm, thậm chí có lúc chạm gần 20% ở một số giao dịch cao điểm. Điều này phản ánh áp lực thanh khoản và nguồn vốn căng thẳng tại các ngân hàng.
Chia sẻ
Trước các thông tin liên quan đến khu đất Trường Đại học Bách Khoa tại số 268 Lý Thường Kiệt, TP.HCM cho biết các cơ quan chức năng đang được giao nghiên cứu phương án sử dụng phù hợp. Khu đất này chưa có quyết định cụ thể về phương án sử dụng, cũng chưa có chủ trương giao cho bất kỳ doanh nghiệp nào.
Chia sẻ
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình ký quyết định phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp nhiệm kỳ 2021 - 2026 đối với ông Nguyễn Phước Thiện, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Sa Đéc.
Chia sẻ
Các đơn vị thuộc lực lượng đổ bộ đường không của Ukraine đã tiêu diệt 2 chỉ huy tiểu đoàn Nga trong cuộc phản công dữ dội gần đây tại khu vực Zaporizhzhia, tờ Militarnyi đưa tin.
Chia sẻ
Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) đang chịu sức ép lớn từ dư luận và giới truyền thông khu vực khi phải nhanh chóng đưa ra phán quyết đối với bê bối sử dụng cầu thủ nhập tịch sai quy định của ĐT Malaysia. Nhiều khả năng đội bóng này sẽ bị xử thua 0-3 trong hai trận gặp ĐT Việt Nam và ĐT Nepal tại vòng loại Asian Cup 2027.
Chia sẻ
Mới đây, tỉnh Quảng Ninh đã chấp thuận chủ trương, đồng thời giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội phục vụ người lao động Khu công nghiệp cảng biển Hải Hà giai đoạn 1.
Chia sẻ
Nhằm chủ động ứng phó với những biến động của thị trường năng lượng, trong đó có thị trường xăng dầu, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long đã có văn bản đề nghị UBND các xã, phường (gồm địa phận Trà Vinh, Bến Tre trước đây) phối hợp tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu và khí LPG trên địa bàn.
Chia sẻ
Gói thầu 4.7 của dự án sân bay Long Thành từng là một trong những hồ sơ đấu thầu gây chia rẽ nhất ngành xây dựng. Sau khi cựu Chủ tịch ACV Vũ Thế Phiệt bị bắt vì cáo buộc liên quan sai phạm đấu thầu thì những tranh cãi cũ về cách loại nhà thầu và chênh lệch giá trúng thầu lại được xới lên.
Chia sẻ
TP.HCM yêu cầu các sở ngành đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án giao thông trọng điểm kết nối liên vùng và khu vực phía Đông. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành một số công trình trong giai đoạn 2026 - 2027 nhằm giảm ùn tắc và thúc đẩy phát triển kinh tế.
Chia sẻ
Lửa bùng lên tại xưởng giấy trên đường Trần Thị Hè, phường Hiệp Thành, TP.HCM lúc hàng chục công nhân đang làm việc, may mắn đám cháy đã được khống chế kịp thời.
Chia sẻ
Trao đổi với cử tri TP.HCM, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết thu nhập cán bộ, công chức tại TP.HCM hiện ở mức cao nhất cả nước nhờ cơ chế thu nhập tăng thêm, song thành phố vẫn phải tiếp tục tinh gọn bộ máy, nâng hiệu quả hoạt động.
Chia sẻ
Tuy chỉ đỗ Cử nhân, song Trương Minh Giảng vừa là võ tướng vừa là sử gia, từng giữ chức Tổng tài Quốc sử quán, Phó chủ khảo khoa thi Hội.
Chia sẻ
Ngày 9/3, Tập đoàn TH đã chính thức khởi công Dự án Nhà máy chế biến thực phẩm sạch TH Bình Dương tại Khu công nghiệp Sóng Thần 3 (phường Bình Dương, TP.HCM). Với tổng mức đầu tư hơn 6.000 tỷ đồng, trên diện tích 10 ha, tổng công suất thiết kế gần 1 triệu tấn/năm.
Chia sẻ
HLV Kim Sang-sik gọi Đỗ Hoàng Hên, gạch tên Quang Hải? Real Madrid kỳ vọng kiếm 300 triệu euro/năm từ áo đấu; Giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026 điều chỉnh lịch thi đấu sau khi Campuchia rút lui; Andrew Robertson tiết lộ lý do từ chối Tottenham; CĐV Preussen Muenster trèo hàng dào, cướp mất dây cáp nối với màn hình VAR.
Chia sẻ
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận Tehran đang hợp tác quân sự với Nga trong bối cảnh Mỹ và Israel tiến hành các chiến dịch quân sự tại Trung Đông đồng thời cảnh báo rằng, cuộc chiến chống Iran sẽ chỉ mang lại thất bại cho Mỹ.
Chia sẻ
Nhiều cha mẹ khi đối mặt với tấm lòng của con cái thường cửa miệng nói "thôi khỏi", "đừng lãng phí tiền".
Chia sẻ
Người phụ nữ 39 tuổi âm thầm rời khỏi bệnh viện sau khi sinh bé gái nặng 3,2 kg, để lại con cùng số điện thoại không thể liên lạc.
Chia sẻ
Diễn viên Timothée Chalamet vấp phải phản ứng từ giới nghệ thuật sau khi nói không còn ai quan tâm đến ballet và opera. Phát ngôn gây tranh cãi xuất hiện chỉ vài ngày trước lễ trao giải Oscars 2026 khi anh được xem là ứng viên sáng giá ở hạng mục Nam chính.
Chia sẻ
Ghi 6 bàn sau 9 trận và vừa lập cú đúp hạ gục CLB CAHN, Đỗ Hoàng Hên đang chứng minh anh chính là mảnh ghép hoàn hảo mà HLV Kim Sang-sik tìm kiếm cho ĐT Việt Nam.
Chia sẻ
Lễ hội truyền thống từ lâu đã giữ vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào các dân tộc tại Điện Biên. Không chỉ là dịp để người dân bày tỏ tín ngưỡng, phong tục, lễ hội còn là không gian sinh hoạt cộng đồng giàu bản sắc, nơi các giá trị văn hóa dân gian được lưu giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Vusta.vn
