Bài toán 200 tỷ USD cho tăng trưởng: Đại biểu chỉ điểm "mảnh ghép quý", đề xuất lập "siêu quỹ" quốc gia

Không quản lý quá chặt, quá lỏng thị trường trái phiếu

Sáng 21/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về phát triển kinh tế - xã hội.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam (TP.Huế) cho biết, trong thời gian qua, ngành tài chính ngân hàng đã đạt được những kết quả rất đáng trân trọng và được bạn bè quốc tế đánh giá cao.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 10%, ông Nam đã đưa ra những phân tích cụ thể về mối quan hệ giữa hiệu quả sử dụng vốn và nhu cầu đầu tư. Theo đó, chỉ số ICOR (hệ số vốn trên một đơn vị tăng trưởng) của Việt Nam hiện đang duy trì ở mức khoảng 6,4. Về mặt nguyên lý, chỉ số ICOR càng thấp thì hiệu quả đầu tư càng cao, đồng nghĩa với việc nền kinh tế cần ít vốn hơn để tạo ra cùng một mức tăng trưởng.

Dựa trên cơ sở đó, ông Nam đặt ra giả thiết nếu chúng ta có thể cải thiện hiệu suất, hạ chỉ số ICOR xuống mức 4,5, nền kinh tế sẽ cần một lượng vốn đầu tư tương đương 40% GDP. Con số này ước tính đạt quy mô hơn 200 tỷ USD.

Kênh dẫn vốn đầu tư cho nền kinh tế sẽ qua 2 kênh: Thứ nhất, qua tín dụng ngân hàng; Thứ hai, qua thị trường vốn, bao gồm trái phiếu và cổ phiếu.

Theo ông Nam, đối với kênh tín dụng ngân hàng, tỷ lệ dư nợ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện đang ở mức khá cao, xấp xỉ 140%. Việc tiếp tục duy trì đà tăng trưởng dựa quá mức vào nguồn vốn này không chỉ tạo ra áp lực lớn cho hệ thống ngân hàng mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về nợ xấu.

Do đó, ông Nam nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển đồng bộ kênh dẫn vốn thứ hai thông qua thị trường vốn. Việc đẩy mạnh quy mô và chất lượng của thị trường trái phiếu, cổ phiếu sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho hệ thống ngân hàng, đồng thời tạo ra cơ cấu tài chính bền vững hơn cho nền kinh tế.

Ông Nam đề xuất 5 nhóm giải pháp. Theo đó, ông Nam nhấn mạnh việc rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng như Luật Đầu tư, Luật Kinh doanh bảo hiểm và Luật Các tổ chức tín dụng.

Đặc biệt, đối với thị trường trái phiếu, cần xem xét điều chỉnh các Nghị định 153, 65 và 08 theo hướng cân bằng, không quá lỏng hay quá chặt để thị trường trái phiếu đáp ứng kênh dẫn vốn cần thiết cho nền kinh tế và đặc biệt, các doanh nghiệp cũng đang rất cần vốn trong phát triển.

Thứ hai, nâng cao công khai minh bạch trên thị trường trái phiếu, trong đó khuyến khích thực hiện xếp hạng tín nhiệm trái phiếu để hỗ trợ nhà đầu tư đánh giá được rủi ro trong hoạt động đầu tư của mình và phát triển kênh trái phiếu.

Thí điểm thành lập các quỹ đầu tư quốc gia

Thứ ba, phát triển hệ thống nhà đầu tư và các trung gian tài chính đầu tư vào thị trường trái phiếu.

Trong đó, phát triển các nhà đầu tư tổ chức trái phiếu như quỹ đầu tư trái phiếu, quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện, giảm sự tập trung vào nhà đầu tư nhỏ lẻ; Phát triển hệ thống các công ty quản lý quỹ đặc biệt về trái phiếu theo thông lệ quốc tế bao gồm ưu đãi về thuế và phát triển hệ thống phân phối bán chứng chỉ quỹ qua hệ thống ngân hàng thương mại, cho phép mạnh dạn thành lập các công ty quản lý quỹ mới, đồng thời, tái cấu trúc các công ty quản lý quỹ hoạt động mà chưa có hiệu quả. Cùng đó, đề xuất thí điểm thành lập các quỹ đầu tư quốc gia.

Lấy kinh nghiệm từ Trung Quốc, Indonesia, Malaysia để chủ động đầu tư vào các ngành nghề quan trọng như là hạ tầng quan trọng, công nghệ cao, AI, chip bán dẫn, đổi mới sáng tạo, năng lượng sạch và năng lượng tái tạo.

Dẫn chứng thêm, ông Nam cho biết, Trung Quốc có quỹ đầu tư quốc gia quy mô 1.600 tỷ USD; Indonesia có quỹ Danantara là 900 tỷ USD vào năng lượng sạch và tái tạo. Các quỹ này đã triển khai và điều hành khá thành công và có sự đóng góp đáng kể vào đổi mới công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và năng lượng sạch.

Thứ tư, thúc đẩy các loại hình trái phiếu mới, trái phiếu xanh, đầu tư vào các hạ tầng xanh, khu đô thị xanh theo đúng định hướng phát triển của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, khuyến khích phát hành các trái phiếu chính quyền địa phương.

“Tôi thấy các dư địa như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Quảng Ninh có thể phát hành các cái trái phiếu địa phương để có thể giúp cho tăng cường vào đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở”, ông Nam thông tin thêm.

Thứ năm, vận hành hiệu quả thị trường giao dịch trái phiếu thứ cấp. Nâng cao thanh khoản cho thị trường thứ cấp để hỗ trợ cho thị trường sơ cấp. Trong đó, xây dựng đường cong lợi suất, hiện nay có nhiều công nghệ kể cả AI chúng ta có thể xây dựng đường cong lợi suất để giúp cho các nhà đầu tư dự báo được xu hướng kinh tế cũng như cơ sở để định giá trái phiếu để phát triển thị trường trái phiếu.

“Kênh huy động vốn qua thị trường trái phiếu là một mảnh ghép rất quý trong bức tranh tổng thể của thị trường tài chính, cần được tạo điều kiện để tiếp tục phát triển với tốc độ cao”, ông Nam nhấn mạnh.

×