Điện hóa ô tô: Việt Nam trở thành điểm sáng tăng trưởng trong báo cáo toàn cầu

Dưới góc độ công nghệ, báo cáo cập nhật ngành ô tô thế giới “PwC Autofacts” chỉ ra sự chuyển dịch mạnh mẽ từ các nền tảng sản xuất ít chức năng sang “các nền tảng đa năng (multi-energy platforms) nhằm tăng cường khả năng thích ứng với sở thích của người tiêu dùng và những thay đổi về quy định pháp lý”.

Báo cáo mới nhất của PwC về công nghiệp ô tô thế giới cập nhật nhiều xu hướng thị trường hiện nay. Ảnh từ PwC

Trong khi tổng doanh số toàn cầu ghi nhận sự sụt giảm nhẹ trong tháng 2 (đạt 5,4 triệu chiếc), công nghệ xanh vẫn là động lực chính tại châu Âu với doanh số BEV tăng 16% so với cùng kỳ năm trước, chiếm tới 20% thị phần tính từ đầu năm đến nay. Bứt phá này ghi nhận vai trò dẫn dắt của các nước như Đan Mạch và Phần Lan với mức tăng thị phần lần lượt là 15 điểm phần trăm và 12 điểm phần trăm.

Tại khu vực Đông Nam Á, PwC Autofacts cho biết Việt Nam đang vươn lên như một trung tâm tăng trưởng công nghệ ô tô đầy tiềm năng với mức tăng trưởng doanh thu ấn tượng 20,3% trong năm 2025, trở thành thị trường tăng trưởng nhanh thứ hai trong khối ASEAN-6 (gồm Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, Singapore, Malaysia và Philippines).

Tập đoàn tư vấn doanh nghiệp và kiểm toán PwC viết: “Sự tăng trưởng của thị trường Việt Nam được dẫn dắt bởi VinFast (với doanh số tăng thêm 88.000 chiếc), được củng cố bởi nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định với GDP tăng trưởng 8,02% năm 2025 và thu nhập bình quân đầu người đạt mức xấp xỉ 5.026 USD”.

Đặc biệt, về mặt công nghệ và tiêu dùng, thị trường Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi cấu trúc phân khúc rõ rệt khi thị phần xe SUV tăng từ 27% (năm 2023) lên 36% (năm 2025), trong khi dòng xe bán tải giảm mạnh từ 36% xuống còn 24%.

Báo cáo nêu rõ: “Xe thuần điện (BEV) đang thu hút nhu cầu từ phân khúc xe bán tải nhờ khả năng tiết kiệm chi phí nhiên liệu và sự khan hiếm của các mẫu xe bán tải điện trên thị trường”. Trong đó, mẫu xe VinFast VF3 được ghi nhận là “mẫu SUV điện có giá thành hợp lý nhất hiện nay tại Việt Nam với mức giá khoảng 12.000 USD”.

PwC: VF3 là mẫu SUV điện có giá thành hợp lý nhất hiện nay trên thị trường ô tô Việt Nam. Ảnh: CTV

Tuy nhiên, con đường tiến tới kỷ nguyên điện hóa của thế giới đang đối mặt với những thách thức “vật lý” từ chuỗi cung ứng do xung đột khu vực Trung Đông, PwC nhận định. Cuộc chiến tại Iran đã gây ra những cú sốc trực tiếp lên thị trường nguyên liệu thô khi eo biển Hormuz, nơi trung chuyển 25% lượng dầu thô thương mại thế giới, bị gián đoạn.

Giá dầu Brent đã vọt tăng 42%, lần đầu tiên vượt ngưỡng 100 USD/thùng kể từ năm 2022. Đối với ngành công nghệ ô tô, tác động còn nặng nề hơn khi khu vực này chiếm tới 9% sản lượng nhôm toàn cầu, đẩy giá nhôm chạm mức kỷ lục 3.519 USD/tấn. Đồng thời, các kim loại thiết yếu cho pin xe điện như Lithium cũng được dự báo tăng tới 33% trong quý 1 năm 2026.

PwC khẳng định: “Việc giải quyết các rủi ro thương mại và địa chính trị là yếu tố then chốt cho sự phục hồi của ngành ô tô, trong đó công nghệ được xem là một lợi thế chiến lược”.

Sự bất ổn này cũng phản ánh qua chiến lược quản trị rủi ro và đổi mới sáng tạo của các nhà lãnh đạo ngành. Khảo sát CEO Toàn cầu (Global CEO Survey) lần thứ 29 của PwC cho thấy 38% lãnh đạo doanh nghiệp ô tô xác định thuế quan thương mại là rủi ro lớn nhất, cao gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Từ năm 2025, các chính sách thuế quan đã khiến các hãng sản xuất thiệt hại ít nhất 35 tỷ USD do làm đứt gãy chuỗi cung ứng và tăng chi phí sản xuất.

Mặc dù vậy, công nghiệp ô tô thế giới vẫn đang đặt niềm tin vào trí tuệ nhân tạo (AI) với 61% CEO đang tích cực thúc đẩy văn hóa ứng dụng AI và 70% sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao trong các dự án đổi mới sáng tạo.

Ở một góc độ khác, công nghệ tự động hóa cũng đang tái định hình lực lượng lao động khi có tới “47% CEO ghi nhận sự sụt giảm ở các vị trí sơ cấp (junior roles) do tác động của tự động hóa”. Trên cơ sở đó, PwC khuyến nghị: “Các công ty ô tô nên tăng cường khả năng đổi mới, nâng cao tính linh hoạt trong vận hành và phát triển các chiến lược quản trị rủi ro mạnh mẽ”.

Sự dịch chuyển quyền lực dựa trên nền tảng công nghệ cũng được thể hiện qua giá trị vốn hóa của các tập đoàn hàng đầu thế giới. Tesla (Mỹ) tiếp tục duy trì vị thế thống trị tuyệt đối với vốn hóa đạt 1.448,3 tỷ USD, gấp 4 lần đối thủ bám đuổi gần nhất là Toyota.

Đáng chú ý, BYD đã trở thành ngôi sao sáng nhất trong số các hãng xe Trung Quốc với mức tăng trưởng vốn hóa thần tốc 689% so với năm 2019, trong khi các hãng xe truyền thống của châu Âu như Volkswagen lại ghi nhận mức giảm vốn hóa tới 47% trong cùng giai đoạn.

Để duy trì sức cạnh tranh trong cuộc đua dài hơi này, PwC nhấn mạnh: “Công nghiệp ô tô thế giới nên tiếp tục duy trì sự hấp dẫn và tập trung vào việc giữ chân nhân viên dài hạn để đảm bảo năng lực đổi mới sáng tạo của ngành”.

×