Bình luận
0
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, vào tháng 2 năm Thái Bình thứ 5, đời vua Lê Đại Hành (975), nhà vua Đinh 10 đạo quân trong cả nước: "Mỗi đạo là 10 quân, mỗi quân là 10 lữ, mỗi lữ là 10 tốt, mỗi tốt là 10 ngũ, mỗi ngũ là 10 người". Lê Hoàn được phong chức Thập đạo tướng quân, chỉ huy toàn bộ quân đội.
Bình luận về chuyện này, sử gia thời Lê trung hưng Ngô Thì Sĩ cho rằng: "Xét quy chế quân lữ này, thì mỗi lữ có 1.000 người, mỗi quân có tới 10.000 người". Như vậy, câu văn trong "Bình Ngô đại cáo" của Nguyễn Trãi cho biết lúc ở Khôi Huyện, quân của Bình Định vương Lê Lợi chưa đủ 1.000 người.
Mặc dù vậy, Ngô Thì Sĩ nghi ngờ tính xác thực của đoạn sử này, vì nếu thế, tổng số quân của 10 đạo thời Tiền Lê lên tới 100 vạn, tức 1 triệu quân. Ông phân tích: "Số cơm áo 100 vạn người ấy tất phải phiền đến mấy ức vạn (đơn vị đo lường cũ) người cung cấp, thì dân lực trong nước lấy gì mà cung đủ được? Có lẽ bấy giờ binh và nông chưa chia nhau, còn là khi có việc thì gọi ra, khi xong việc lại giải tán về đồng ruộng, hoặc giả như cách kén binh ở tứ trấn ngày nay (tức thời Lê), chỉ có số ngạch biên ở số mà thôi".
Theo sách "Binh chế chí" trong bộ "Lịch triều hiến chương loại chí" của Phan Huy Chú, thời Lý, đơn vị thấp nhất của quân đội là giáp, mỗi giáp là 15 người, đặt một người làm quản giáp. Trong kinh thành, đặt 10 vệ điện tiền cấm quân.
Ngô Thì Sĩ chú giải: "Binh chế buổi đầu nhà Lý, đại lược bắt chước phép phủ vệ của nhà Đường và phép "cấm - sương" của nhà Tống, lấy thân quân làm trọng, cũng gọi là cấm quân. Cấm vệ có 10 quân, mỗi quân có 200 người, đều có tả vệ và hữu vệ, phải túc trực thường xuyên bên cạnh vua. Lại có 9 quân, như sương quân (quân canh giữ các cửa thành, không như quân cấm vệ), để sai khiến mọi việc, mỗi tháng đến phiên một lần".
Thời Trần, quân đội cũng được chia thành các vệ, đến đời Trần Thánh Tông, năm 1267, định lại quân ngũ, lấy mỗi quân 30 đô, mỗi đô 80 người. Như vậy, một quân có 2.400 người. Sau, các vua Trần đặt ở các địa phương, mỗi lộ (như tỉnh ngày nay) 20 đô Phong đoàn để bắt trộm cướp.
Thời nhà Hồ, quân đội lại lấy theo cấp bội số của 18, gồm mỗi đội 18 người, 18 đội là một vệ, đại quân gồm 30 đội, trung quân gồm 20 đội, dinh gồm 15 đội, đoàn gồm 10 đội, cấm vệ đô gồm 5 đội.
Đầu thời Hậu Lê, đất nước chia thành 5 đạo Đông, Tây, Nam, Bắc và Hải Tây, quân đội chia làm quân Cấm vệ ở kinh thành và quân ở 5 đạo. Quân Cấm vệ được tổ chức thành các quân, có 11 quân, gồm 6 quân Ngự tiền bảo vệ vua và 5 quân Thiết đột bảo vệ kinh thành và cơ động chiến đấu. Ngoài ra còn một số vệ, đội thủy binh, tượng binh, kỵ binh và pháo binh.
Quân ở các đạo cũng được tổ chức thành các vệ. Mỗi đạo được biên chế từ 5 - 6 vệ. Mỗi vệ gồm 5 sở, mỗi sở có 20 đội, mỗi đội có 20 người. Như vậy, mỗi đạo theo biên chế này có số quân khoảng 10 - 20 nghìn người. Quân của các đạo đặt dưới quyền chỉ huy của quan Tổng quản.
Thời kỳ này, nhà Lê thi hành một chính sách luân phiên binh lính ở các đạo làm nhiệm vụ "trực chiến". Các đạo luân phiên thường trực, 5 đạo chia thành 5 phiên, 1 phiên trực còn 4 phiên tham gia sản xuất tại địa phương.
Đến thời Lê Thánh Tông có nhiều cải cách về tổ chức hành chính và quân đội. Năm 1466, nhà vua đặt ra chức Ngũ phủ quân để thống nhất chỉ huy quân đội ở 5 đạo trong cả nước. Đến năm 1470, vua Lê Thánh Tông tổ chức lại các đơn vị hành chính, chia toàn quốc ra làm 13 đạo thay vì 5 đạo trước đó.
Quân đội tổ chức thống nhất trong toàn quân thời kỳ này gồm các vệ. Quân Cấm vệ ở kinh đô, được biên chế dưới vệ có các ty, còn ở 13 đạo (thường mỗi đạo có 1 vệ) có các sở Thiên hộ và Bách hộ, với quân số khoảng 5 - 6 nghìn người. Một số đạo do vị trí địa lý và có tầm quan trọng hơn các địa phương khác được tổ chức lực lượng Giang hải tuần kiểm. Quân ở các đạo do ty Đô quản lý dưới sự chỉ huy trực tiếp của Tổng binh sứ.
"Binh chế chí" viết rằng thời Lê Thánh Tông: "Đại ước 5.600 người làm một vệ, 2.120 người làm một sở thiên hộ, 120 người làm một sở bách hộ".
Đầu thời Lê trung hưng, quân đội được chia làm năm dinh khuông mang tên Trung khuông, Tả hữu khuông, Tiền hậu khuông, dưới dinh là cơ, đội. Đến thời Lê Dụ Tông, năm 1722, đặt quân đội làm 6 dinh như các dinh Trung dực, Trung uy, mỗi dinh có 800 quân.
Thời Nguyễn, năm Gia Long năm thứ 5 (1806), triều đình định ngạch cho các quân thủy bộ trong ngoài. Theo đó, quân đội chia thành vệ, đội, thập.
Sử nhà Nguyễn, bộ "Đại Nam thực lục" cho biết: Các vệ Thị trung, mỗi vệ 600 người, có một vệ úy và một phó vệ úy; mỗi vệ 5 đội, mỗi đội 120 người, có một cai đội và một phó đội; đội chia 8 thập, mỗi thập 15 người, có một đội trưởng và một suất thập.
Các thuyền Trung hầu mỗi thuyền 60 người, có một cai đội. Các đội Uy chấn mỗi đội 60 người, có một cai đội, mỗi thuyền đội đều 4 thập, mỗi thập 15 người, có một đội trưởng và một suất thập.
Vệ Nội trực, vệ Phấn dực, Nội thủy, các vệ quân Thần sách, mỗi vệ 600 người, có một vệ úy và một phó vệ úy, mỗi vệ 10 đội, mỗi đội 60 người, có một cai đội, mỗi đội 4 thập, mỗi thập 15 người, có một đội trưởng và một suất thập.
Các vệ cơ ở các quân, mỗi vệ 500 người, có một vệ úy và một phó vệ úy, mỗi cơ 500 người, có một quản cơ và một phó quản cơ; vệ cơ đều 10 đội, đội 50 người, có một cai đội; mỗi đội 4 thập, mỗi thập 12 người, có một đội trưởng và một suất thập.
Còn với Thủy quân, lớn nhất là cơ, mỗi cơ 600 người, có một quản cơ và một phó quản cơ; mỗi cơ 10 đội, mỗi đội 60 người, có một cai đội; mỗi đội 4 thập, mỗi thập 15 người, có một đội trưởng và một suất thập.
Tượng binh triều Nguyễn cũng đặt theo đơn vị là vệ và cơ, phân bố đều ở kinh thành và các tỉnh, mỗi cơ từ 20 - 40 con voi chiến cùng lính tượng binh, quản tượng, phu phục dịch, thú y... tương ứng.
Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC – HCMC) sắp đón nhận lượng vốn quốc tế nhiều tỷ USD. Cùng với đó là hàng loạt cam kết để biến nơi đây thành động lực tăng trưởng mới, kết nối dòng vốn toàn cầu.
Chia sẻ
Toàn bộ 55 hành khách và phi hành đoàn đã được sơ tán an toàn sau khi sự cố kỹ thuật buộc máy bay phải hủy chuyến bay.
Chia sẻ
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết, đồng chí Đoàn Duy Thành, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ra đi nhưng tấm gương, hình ảnh và những cống hiến của đồng chí cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc mãi in đậm trong lòng anh, em, bạn bè, mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Chia sẻ
Giữa không khí mờ sương của Đà Lạt (Lâm Đồng), cảm giác thưởng thức những món ăn nóng hổi, dân dã nhưng chứa đựng sự tỉ mỉ và khéo léo trong cách chế biến đã trở thành một trải nghiệm không thể bỏ qua.
Chia sẻ
Tại Tuyên Quang, một số trung tâm ngoại ngữ, trung tâm bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng sống hoạt động "biến tướng": Có đơn vị tổ chức dạy học khi chưa được cấp phép, hoặc được cấp phép một đằng, dạy một nẻo.
Chia sẻ
Tại Hội nghị hiệp thương lần 3, Quảng Ngãi đã thống nhất lập danh sách 109 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND tỉnh Quảng Ngãi khóa XIV, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Chia sẻ
Thành phố Huế bước vào những ngày giáp Tết với những vệt nước lũ còn in ngang vách nhà sau một mùa nước lớn. Màu bùn non chưa kịp phai trên tường vôi cũ, mùi đất ẩm vẫn còn lẩn khuất trong gió lạnh đầu xuân. Trong cái nền xám lạnh ấy, những gian bếp bắt đầu đỏ lửa. Nhang trầm được thắp sớm hơn mọi năm.
Chia sẻ
Đối với con giáp này, năm Bính Ngọ 2026 - năm “Song Hỏa” được xem là giai đoạn bứt phá mạnh mẽ về tài lộc khi tài tinh nhập mệnh.
Chia sẻ
"Xuân về vó ngựa tung bay/Bính Ngọ mở lối vận may ngập tràn"; "Cung chúc tân Xuân ngời khí thế/Mọi điều như ý, giấc mộng thành"... Đó là những vần thơ chúc Tết ý nghĩa của TTND.GS.TS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cùng đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước gửi về chương trình "Lời chúc Xuân Bính Ngọ 2026" của Báo Dân Việt, mang theo thông điệp cầu chúc một năm mới bình an, hạnh phúc đến mọi nhà.
Chia sẻ
Sáng 12/2, cầm tấm vé "Chuyến xe Công đoàn" trên tay, chị Đỗ Thị Mẫu Sáu (quê Quảng Ngãi) rưng rưng nước mắt. Đã 16 năm đằng đẵng mưu sinh nơi đất khách, đến tận Tết này, giấc mơ sum họp bên mâm cơm gia đình của chị mới thành hiện thực.
Chia sẻ
Ngay sau khi chính thức trở thành nhà đầu tư chiến lược của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC - HCMC), Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank - HOSE: NAB) đã triển khai ký kết hàng loạt thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm triển khai các giải pháp thiết thực, cụ thể hóa vai trò và cam kết của mình trong tiến trình xây dựng một trung tâm tài chính xanh, hiện đại và hội nhập.
Chia sẻ
Nhắc đến đồng chí Đoàn Duy Thành, nguyên Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ), nhiều thế hệ cán bộ, nhà quản lý và giới nghiên cứu vẫn nhớ về một trí thức quản trị am hiểu rộng, “cấp tiến” theo nghĩa đẹp nhất-luôn hướng tới tiến bộ và hiệu quả-có tư duy đổi mới, dám nói thẳng, nói thật và đặc biệt nói trúng vấn đề.
Chia sẻ
"Địa ngục độc thân mùa 5" vấp phải làn sóng tranh cãi dữ dội vì những bình luận gay gắt nhắm vào thí sinh. Ranh giới mong manh giữa nhận xét thẳng thắn với phán xét cá nhân đã bị phá vỡ hoàn toàn.
Chia sẻ
Lộ diện đội bóng đầu tiên xuống hạng tại V.League 2025/2026?; John Stones có thể tới Bayern Munich; Atletico Madrid theo đuổi Marc Cucurella; M.U nhiều cơ hội chiêu mộ Iliman Ndiaye; Lamine Yamal bị bịa đặt thông tin.
Chia sẻ
Nguyễn Văn Quang (57 tuổi, ngụ Tây Ninh) bị cháu ruột "nặng lời". Do thiếu kiềm chế, Quang đã cầm dao chém cháu và bị bắt vì phạm tội giết người.
Chia sẻ
Hội chữ Xuân Bính Ngọ 2026 vừa chính thức khai mạc vào chiều tối ngày 11/2 tại Không gian Hồ Văn, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Chia sẻ
Thanh niên hôn mê sâu, suy hô hấp, tổn thương phổi nặng. Người bệnh phải đặt nội khí quản và thở máy ngay khi nhập viện.
Chia sẻ
Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 8 TP.Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp tặng những phần quà ý nghĩa cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn xã Tây Phương.
Chia sẻ
Tỷ giá USD/VND hôm nay 12/2 tại thị trường chợ đen giao dịch ở mức 26.220 - 26.270 đồng/USD, chững lại sau nhịp giảm 200 đồng chiều mua và 270 đồng chiều bán.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay 12/2, vàng SJC và nhẫn bất động, duy trì trên mức 180 triệu đồng/lượng. Trong khi vàng thế giới vẫn giao dịch trên 5.000 USD/ounce.
Chia sẻ
Sức mua dịp Tết đang tăng mạnh tại nhiều hệ thống siêu thị ở TP.HCM. Để phục vụ nhu cầu mua sắm dịp cao điểm, các siêu thị đều mở cửa sớm, đóng cửa trễ, thậm chí có nơi mở bán 24/24 trong suốt những ngày trước Tết.
Chia sẻ
Quan Âm Bồ Tát là người nhiều lần giúp đỡ thầy trò Đường Tăng vượt qua kiếp nạn, nhưng lại khiến Tôn Ngộ Không vô cùng tức giận, thậm chí còn có ý định tìm đánh Bồ Tát.
Chia sẻ
Rạng sáng 12/2, một chiếc xe khách chở 34 hành khách lưu thông trên Quốc lộ 1 qua xã Hòa Xuân (Đắk Lắk) bất ngờ bốc cháy dữ dội từ đuôi xe.
Chia sẻ
Trên thị trường xuất khẩu, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam, theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, hiện gạo thơm 5% tấm giá dao động ở mức 415-430 USD/tấn; gạo 100% tấm dao động ở mức 315-319 USD/tấn; gạo Jasmine giá dao động 426-430 USD/tấn.
Chia sẻ
Sau chiến thắng 3-0 trước Fulham ở vòng 26 Premier League 2025/2026, HLV Pep Guardiola đã lên tiếng khen ngợi màn trình diễn của các cầu thủ Man City.
Chia sẻ
Năm 1831, vua Minh Mệnh nhà Nguyễn thực hiện một cuộc cải cách hành chính quy mô lớn, chia cả nước thành 30 tỉnh. Tỉnh Hà Tĩnh ra đời trên cơ sở tách hai phủ Hà Hoa và Đức Thọ của trấn Nghệ An thành lập một tỉnh riêng.
Chia sẻ
Sở Tài chính tỉnh Gia Lai thông tin, công tác thu ngân sách nhà nước thực hiện trên địa bàn tỉnh Gia Lai năm 2025 (gồm tỉnh Bình Định trước đây) đạt 28.465 tỷ đồng, vượt 37,8% dự toán trung ương giao, vượt 18,1% dự toán HĐND tỉnh Gia Lai giao, tăng 24,1% so với cùng kỳ.
Chia sẻ
Sở Xây dựng tỉnh Tây Ninh vừa công bố mở bán hai dự án nhà ở xã hội tại xã Mỹ Hạnh và Rạch Kiến, cung cấp gần 1.000 căn hộ và nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân, với mức giá từ khoảng 900 triệu đồng/căn.
Chia sẻ
Theo các báo cáo truyền thông, Hy Lạp và Malta đang phản đối đề xuất của EU về việc cấm các dịch vụ hàng hải đối với dầu thô của Nga, khiến hai cường quốc vận tải biển này trở thành trở ngại chính đối với gói trừng phạt thứ 20 của khối nhằm vào Moscow.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
PV (Theo Giáo Dục và Thời Đại)
