Cờ Makruk (cờ Ốc) tại SEA Games 33: Liệu kỳ thủ Việt Nam có "ăn" được món truyền thống của người Thái?

Cờ Makruk (cờ Ốc) tại SEA Games 33: Liệu kỳ thủ Việt Nam có "ăn" được món truyền thống của người Thái?

SEA Games 33 (9–20/12/2025) tại Thái Lan sẽ chính thức đưa cờ Ốc (cờ Makruk / Cờ Thái) vào chương trình thi đấu — một quyết định phù hợp với chủ nhà khi muốn giới thiệu các môn thể thao truyền thống, khu vực. Makruk là biến thể cờ lịch sử, xuất phát từ cùng dòng chaturanga với cờ vua phương Tây nhưng có cách đi quân, chiến thuật và giá trị quân khác biệt, khiến thế trận thường chậm rãi, chú trọng kế hoạch dài hơi và tư duy chiến lược riêng.

So với cờ vua, điểm khác rõ rệt của cờ Ốc/cờ Makruk nằm ở hình dạng và vai trò một số quân, cách bố trí ban đầu và luật triển khai khiến lối chơi đòi hỏi kỹ năng tính toán khác biệt. Trong khi cờ vua thường thiên về khai cuộc nhanh và các biến thể tấn công hiện đại, cờ Ốc/cờ Makruk có nhịp độ chậm hơn, nhiều nước mã thuận theo lối “tự nhiên” và kỹ thuật vị trí. Điều này khiến cờ Ốc/cờ Makruk được xem là môn cờ truyền thống gắn bó mật thiết với văn hóa Thái Lan và một số nước lân cận.

Bàn cờ của cờ Makruk gồm 64 ô. Mỗi người chơi có 16 quân cờ cho mình. Cờ Makruk có 8 con tốt, 2 con xe, 2 con mã, 2 con tượng, 1 con hậu và 1 con vua. Theo các xếp trên bàn, 8 quân hàng dưới cùng bàn cờ là xe, tượng, mã, hậu, vua với thứ tự đứng như như cờ vua. 8 quân tốt xếp hàng trên và cách 1 hàng, thay vì đứng sát hàng dưới như trên bàn cờ vua.

Tại SEA Games 33, chương trình môn cờ ghi nhận các nội dung cờ Ốc/cờ Makruk được tổ chức từ 13–19/12/2025, địa điểm thi đấu là Khách sạn Alexander, Bangkok — theo lịch thi đấu do báo chí thể thao trong nước công bố. Thông tin kỹ thuật ban đầu cho biết Ban Tổ chức xếp cờ Ốc/cờ Makruk thành một nhóm nội dung riêng, với các nội dung đồng đội và đôi, bao gồm các cờ nhanh, cờ chớp và cờ tiêu chuẩn.

Cách đây 2 năm tại SEA Games 32-2023, chủ nhà Campuchia đã đưa vào tranh tài môn cờ Ouk chaktrang và cách chơi giống cờ Ốc/cờ Makruk. Theo đánh giá của giới chuyên môn cờ Việt Nam, cờ Makruk và cờ Ouk chaktrang không có khác biệt nhau là mấy và kiểu dáng quân cờ trên bàn rất giống nhau.

Tại SEA Games 32, môn cờ Ouk chaktrang có 7 quốc gia tham dự và đội hình các kỳ thủ của Việt Nam giành 2 HCV, 1 HCB, 7 HCĐ. Các kỳ thủ từng giành HCV cờ Ouk chaktrang cho Việt Nam là Đoàn Thị Hồng Nhung (cá nhân nữ), Tôn Nữ Hồng Ân/Phạm Thanh Phương Thảo (đồng đội đôi nữ).

Phụ trách bộ môn cờ (Cục TDTT) đồng thời là Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Liên đoàn cờ Việt Nam – ông Nguyễn Minh Thắng cho biết, các kỳ thủ của chúng ta tham dự cờ Makruk (cờ Ốc) tại SEA Games 33-2025 với những mục tiêu huy chương cụ thể.

Ở khu vực Đông Nam Á, Thái Lan rõ ràng là ứng viên sáng giá nhờ truyền thống cờ Makruk sâu rộng; bên cạnh đó, Campuchia và một số nền khác cũng có kinh nghiệm với biến thể cờ truyền thống, nên cạnh tranh huy chương hứa hẹn gay cấn.

SEA Games 33 qua đó không chỉ là dịp tranh tài thể thao mà còn là sân khấu để tôn vinh các giá trị văn hóa thể thao truyền thống khu vực — và với cờ Makruk, khán giả sẽ được chứng kiến những ván cờ giàu chiến lược, đậm bản sắc Đông Nam Á.

×