Đăk Nông: Loại cà chua lạ đầy lông và gai nhọn, ăn sống không cẩn thận là say của người M’nông, Mạ và Ê đê

Cà bơi còn được gọi là cà trời, cà lông. Cây thường mọc tự nhiên, rải rác ở các bãi đất hoang vùng rừng núi. Cây thảo cao đến 1,5m; nhiều lông mịn và gai nhọn. Lá có gai đứng, màu vàng, cao 1cm. Quả non có màu xanh, nhiều lông; khi chín đổi màu vàng, có vị chua.

Tháng 4, tháng 5 trở đi được xem là mùa cà bơi. Từ lâu, đồng bào các dân tộc thiểu số tại chỗ trên địa bàn tỉnh Đắk Nông đã dùng quả cà bơi làm nguyên liệu để chế biến nhiều món ăn ngon. Sau những buổi lên nương rẫy lao động, đồng bào hái quả cà này kết hợp với các nguyên liệu từ đồi núi, sông suối chế biến thành bữa cơm trưa, cơm chiều. Dù đơn giản hay phức tạp, món ăn có cà bơi mang hương vị độc đáo, có mùi thơm và vị chua đặc biệt.

Loại cà này có thể ăn sống nhưng không nên ăn nhiều và phải biết cách ăn để tránh được cảm giác “say”. Cách chế biến cà bơi chín tươi bằng cách đem giã với muối và nhiều ớt sim rừng. Cà bơi giã muối ớt sim ăn cùng cơm nóng và cá khô nướng rất kích thích vị giác, cảm giác ngon miệng…

Ngoài ra, một số món ăn chế biến từ quả cà bơi tươi rất đơn giản nhưng dễ gây nghiện mà đồng bào thường chế biến như cà bơi giã cà đắng, cà bơi giã đu đủ, ve sầu giã cà bơi… Người Ê đê dùng loại cà này giã cùng đu đủ chín hườm tạo nên món ăn có vị chua, cay đặc biệt. Món ve sầu giã cà bơi cũng được xem là món đặc sản vào mùa hè.

Các nguyên liệu bao gồm ve sầu rang, cà bơi, đọt bí, củ nén, ớt nướng,...  hòa chung trong một chiếc cối giã trở thành món ăn độc lạ, đặc sắc. Đậu đũa trắng giã với cà bơi là một trong những món yêu thích của người M’nông, Ê đê trong bữa cơm đời thường.

Đối với người M’nông, Mạ hay Ê đê, những món ăn nấu từ cà bơi mang đặc trưng mùi vị quê hương. Đặc biệt nhất là món cá suối nấu canh với cà bơi. Người Mạ ưa thích dùng các loại cá tươi sống bắt được ở sông suối, sau khi sơ chế đem nấu canh với cà bơi, tạo nên món canh chua thơm ngon, bổ mát hoặc món cá kho chua cay rất hao cơm.

Không chỉ nấu canh, người Ê đê lúc lên nương rẫy còn tận dụng cách nấu cá long tong với cà bơi bằng lá chuối. Các loại cá, tôm bắt được làm sạch, thêm cà bơi bổ đôi và chút gia vị, lá ngò gai, ớt sim hái ở rẫy rồi buộc kín bằng vài lớp lá chuối, rồi đặt nấu trên than hồng. Sau vài phút, đồng bào đã có món cá suối um lá chuối vô cùng thơm ngon.

×