Đây, thứ cây từ rễ đến lá chứa đầy tinh dầu thơm nóng ở Lào Cai (gồm Yên Bái), mùa bóc vỏ, cứ lên đồi là cầm tiền về

Nâng cao thu nhập cho nông dân trong mùa bóc vỏ quế

Tại các xã vùng thấp, không khí của mùa bóc quế đang diễn ra hết sức khẩn trương trên khắp các sườn đồi.

Theo chu kỳ sinh trưởng, quế mỗi năm có hai vụ khai thác chính: vụ ba (từ tháng 2 đến tháng 3 âm lịch) và vụ tám (từ tháng 8 đến tháng 10 âm lịch).

Trong đó, vụ đầu năm luôn được người dân ưu tiên tập trung nhân lực bởi đây là thời điểm cây "dóc" vỏ nhất, giúp tiết kiệm công lao động và đảm bảo chất lượng vỏ đạt tiêu chuẩn cao nhất để phục vụ chế biến và xuất khẩu.

Tại xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai (địa phận huyện Bảo Yên trước đây) địa phương được xem là vùng trọng điểm quế, nhịp sống sản xuất đang hối hả hơn bao giờ hết.

Xã hiện có trên 7.000 ha quế, trong đó có hơn 4.000 ha đã đến tuổi khai thác. Việc tập trung khai thác vào "vụ ba" không chỉ vì yếu tố kỹ thuật mà còn giúp người dân chủ động quỹ đất để kịp thời trồng lại diện tích mới ngay trong mùa xuân.

Đang cẩn thận bóc từng khoanh quế trên thân cây, bà Hoàng Thị Ái, thôn Nậm Mược, xã Nghĩa Đô, phấn khởi cho biết gia đình đang tranh thủ thời điểm thuận lợi để tập trung nhân lực khai thác.

Bà Ái chia sẻ: “Vụ này quế dễ bóc, được nhiều vỏ nên gia đình huy động người làm. Nhà tôi có hơn 5 ha quế, ngay đầu vụ đã bán một vạt đồi thu về khoảng 40 triệu đồng. Diện tích còn lại sẽ tiếp tục bóc tỉa, từ nay đến cuối vụ dự kiến thu nhập có thể tăng gấp đôi”. Nhờ cây quế, gia đình bà Ái đã xây dựng được nhà cửa khang trang và ổn định cuộc sống.

Đánh giá về vai trò của cây quế, ông Đỗ Văn Lưu, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đô khẳng định: “Quế là cây trồng chủ lực của địa phương, chính quyền xã tuyên truyền, vận động người dân phát triển gắn với chế biến, tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị. Hiện nay, trên địa bàn có 2 hợp tác xã tham gia thu mua, tiêu thụ sản phẩm quế, góp phần ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập cho người dân”.

Sự dịch chuyển từ canh tác phân tán sang quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung đã giúp các xã như Bảo Hà cũng gặt hái được những kết quả khả quan. Với trên 4.700 ha quế, cây trồng này chiếm gần một nửa diện tích rừng sản xuất của xã.

Gia đình chị Nguyễn Thị Mai ở thôn Khe Bàn, xã Bảo Hà, hiện canh tác hơn 20 ha quế, trong đó có 10 ha đang khai thác. Chị Mai cho biết, dự kiến vụ này gia đình sẽ khai thác trắng khoảng 5 ha và tỉa thưa diện tích còn lại, phải thuê thêm 10 lao động mới kịp tiến độ sơ chế.

Phát triển chuỗi liên kết bền vững qua mỗi mùa bóc vỏ quế

Để nâng cao giá trị gia tăng, việc hình thành các chuỗi liên kết giữa nông dân và Hợp tác xã đóng vai trò quyết định.

Trong mỗi mùa bóc quế, các Hợp tác xã không chỉ đóng vai trò thu mua mà còn là “mắt xích” quan trọng trong việc chuẩn hóa chất lượng sản phẩm theo hướng hữu cơ, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Anh Lý Văn Cầu, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Cầu Mây, cho biết: Đơn vị đang liên kết với hơn 20 hộ trồng quế để thu mua nguyên liệu, phục vụ chế biến xuất khẩu sang các thị trường như Ấn Độ, Bangladesh và một số nước châu Âu.

“Đơn vị cũng thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn người dân chăm sóc quế theo hướng hữu cơ, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng. Mối liên kết giữa hợp tác xã và người dân giúp ổn định đầu ra, đồng thời chủ động nguồn nguyên liệu cho sản xuất”, anh Lý Văn Cầu chia sẻ.

Tương tự, Hợp tác xã Nông nghiệp dịch vụ Vĩnh Yên, đóng chân trên địa bàn "vựa quế" huyện Bảo Yên cũ, cũng đang vào giai đoạn cao điểm.

Với mô hình tự chủ và kết nối chặt chẽ với nông dân, Hợp tác xã tập trung vào mặt hàng chủ lực là tinh dầu quế. Vào mùa thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 5, các thành viên Hợp tác xã phải "căng mình" làm việc, chia nhóm đến các thôn xa thu mua cành, lá và vỏ quế của bà con.

Nhờ có xe tải trọng tải lớn và sự thông thuộc địa hình, việc thu mua luôn diễn ra kịp thời ngay tại đồi rừng. Đặc biệt, việc Hợp tác xã thu mua với giá ổn định, thậm chí cao hơn thương lái từ 1 - 2 giá, đã tạo dựng niềm tin vững chắc cho người sản xuất.

Thống kê toàn tỉnh Lào Cai hiện có hơn 147.000 ha quế. Bình quân mỗi ha quế mang lại thu nhập từ 200 đến 400 triệu đồng tùy theo chu kỳ.

Cây quế đã chứng minh được hiệu quả vượt trội so với nhiều loại cây lâm nghiệp khác, giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả. Không dừng lại ở giá trị kinh tế, việc phát triển diện tích quế còn góp phần quan trọng trong cải thiện môi trường sinh thái, chống xói mòn đất và giảm thiểu tác động của thiên tai.

Có thể khẳng định, mùa bóc quế đầu năm không chỉ là mùa thu hoạch rộn ràng trên những sườn đồi, mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của hướng đi phát triển kinh tế rừng gắn với chế biến và thị trường.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân đang từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất bền vững, góp phần nâng tầm thương hiệu quế địa phương trên thị trường trong nước và quốc tế.

×