Đề nghị không giao Bộ trưởng Bộ Công an, Quốc phòng quy định tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án hình sự

Sáng 12/8, tiếp tục Phiên họp thứ 48, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi).

Đây là dự án luật có phạm vi sửa đổi lớn, với 124/207 điều được sửa đổi, bổ sung 10 điều và bãi bỏ 22 điều, được các đại biểu đánh giá là một lần sửa đổi toàn diện, căn bản.

Làm rõ quy định về giám sát điện tử, chế độ thăm gặp

Phát biểu chỉ đạo phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh nội dung quản lý những người được hoãn chấp hành án phạt tù.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ thực tế khó khăn trong quản lý đối tượng này và yêu cầu dự thảo luật phải làm rõ biện pháp xử lý khi họ vi phạm cam kết, như không trình diện đúng nghĩa vụ hoặc không thực hiện nghĩa vụ tại nơi cư trú.

"Cần trao thẩm quyền cho UBND và công an cấp xã đề xuất cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền xem xét hủy quyết định hoãn, buộc người vi phạm phải chấp hành án phạt tù. Phải có quy định cụ thể về thời gian xử lý, ví dụ trong vòng 3 đến 7 ngày kể từ khi phát hiện vi phạm", Chủ tịch Quốc hội đề nghị.

Bên cạnh đó, ông cũng yêu cầu làm rõ các quy định về giám sát điện tử đối với người được hưởng án treo hoặc tha tù trước thời hạn. Theo ông, luật cần xác định rõ nguồn kinh phí trang bị, trách nhiệm quản lý và vận hành các thiết bị này để đảm bảo tính khả thi.

Một vấn đề khác được Chủ tịch Quốc hội nêu ra là cần thống nhất chế độ thăm gặp giữa các trại giam để đảm bảo công bằng, tránh tình trạng nơi áp dụng hai lần/tháng, nơi lại một lần/tháng.

Cân nhắc xếp loại thi hành án dựa trên kết quả khắc phục hậu quả

Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát - bà Lê Thị Nga bày tỏ sự đồng tình với đề xuất của Chính phủ về việc luật hóa quy định cho phạm nhân lao động, học nghề ngoài trại giam. Bà cho rằng việc thí điểm theo Nghị quyết 54 của Quốc hội trong 3 năm qua đã đủ cơ sở thực tiễn để chính thức đưa vào luật.

Bà Nga cũng thống nhất với việc bổ sung quy định thu thập thông tin sinh trắc học của phạm nhân, đồng thời nhấn mạnh cần rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo tính thống nhất của dự luật với toàn hệ thống pháp luật, đặc biệt là các luật về tư pháp.

Về vấn đề xếp loại thi hành án, bà Nga cho rằng việc dựa vào "kết quả khắc phục hậu quả" cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo công bằng.

"Có những phạm nhân ý thức cải tạo rất tốt nhưng gia đình nghèo nên không thể khắc phục hậu quả, trong khi người khác lại có điều kiện. Việc này cần có quy định hợp lý để không gây bất lợi cho họ", bà phân tích.

Một nội dung khác được bà Nga đề cập là phạm vi điều chỉnh trong dự thảo luật, bao gồm cả nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan quản lý thi hành án hình sự.

"Chúng tôi đề nghị không giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết tổ chức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn trong hệ thống cơ quan thi hành án hình sự mà cần quy định cụ thể ngay trong luật. Ý kiến này của tôi cũng trùng với ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp", bà Nga nói.

Tiếp thu và giải trình các ý kiến, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng cho biết, việc luật hóa quy định cho phạm nhân lao động ngoài trại giam là rất cần thiết.

Ông nhấn mạnh, qua 3 năm thí điểm, mô hình này đã chứng tỏ hiệu quả kinh tế cao, đúng quy định pháp luật và việc đưa vào luật sẽ tạo sự ổn định, tránh gây thiệt hại cho các hợp đồng kinh tế đã ký kết với doanh nghiệp.

Về việc thu thập thêm dữ liệu sinh trắc học như ADN, mống mắt, giọng nói, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng khẳng định Bộ Công an có đủ điều kiện hạ tầng để thực hiện mà không phát sinh thêm kinh phí hay bộ máy. Ông cho rằng đây là biện pháp quản lý hiện đại và cần thiết.

Đối với việc xếp loại thi hành án, cơ quan soạn thảo cho rằng quy định trong dự thảo là phù hợp để tạo cơ hội cho những người cải tạo tốt nhưng không có điều kiện khắc phục hậu quả, giúp họ có cơ hội được giảm án, đặc xá.

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cam kết sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, khẩn trương chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo để trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 10, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

×