Bình luận
0
Dòng họ mà chúng tôi đang muốn đề cập là dòng họ Nguyễn Trọng, ở làng Trung Cần, huyện Nam Đàn (Nghệ An).
Khi tìm hiểu, chúng tôi có dịp gặp ông Nguyễn Trọng Nghĩa - một hậu duệ dòng họ hiện đang sinh sống ở thành phố Vinh và được nghe nhiều câu chuyện rất thú vị.
Có cả một cuộc hội thảo khoa học về dòng họ Nguyễn Trọng được Viện sử học Việt Nam - Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An (nay là Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Nghệ An) và Hội đồng gia tộc tổ chức vào năm 2015.
Qua đây, nhiều cứ liệu lịch sử, chi tiết về dòng họ nức tiếng ở Nam Đàn lần đầu được công bố, hoặc chứng minh, khẳng định rõ hơn.
Lần hồi quá khứ, ông Nghĩa cho hay, trong lịch sử của dòng họ có hai chi tiết mà con cháu sau này hết sức tự hào là: Cả ba cha con ông cháu đều đỗ Tiến sĩ và bốn đời trong họ được nhà Vua và triều đình cử đi sứ sang nhà Thanh 5 lần.
Cụ thể, đời cha là Nguyễn Trọng Thường đậu Tiến sĩ năm 1712, đời Vua Lê Dụ Tông. Ông học rộng biết nhiều, làm quan đến Lại bộ Thị lang, tước Cần Quận công.
Ông được cử làm Chánh sứ sang nhà Thanh. Đến đời con là Nguyễn Trọng Đương (Đang) đậu Tiến sĩ năm 1769, thời Vua Lê Hiển Tông, nối nghiệp cha cũng được cử đi sứ sang nhà Thanh, làm Phó sứ, được phong tước Hầu.
Mỗi lần đi sứ, triều đình nhà Thanh đều ban cho một bông hoa vàng để cài lên mũ vị sứ thần, là một vinh dự hiếm có.
Đời cháu là Nguyễn Trọng Đường, là cháu đích tôn của Tiến sĩ Nguyễn Trọng Thường, gọi Nguyễn Trọng Đương bằng chú, đậu Tiến sĩ năm 1779 cũng đời Vua Lê Hiển Tông.
Ông được Vua cử đi sứ nhà Thanh. Con của Nguyễn Trọng Đường là Nguyễn Trọng Võ đỗ Hương cống, làm quan đến Hàn lâm viện Thị độc Học sỹ, cũng đi sứ 2 lần vào triều Vua Minh Mệnh, nhà Nguyễn.
Vẻ uy nghi, cổ kính của đình Trung Cần, do công của dòng họ Nguyễn Trọng đóng góp xây dựng ở xã Trung Phúc Cường, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy.
Theo các tài liệu nghiên cứu, hiện nay trong nhà thờ họ Nguyễn Trọng ở làng Trung Cần đang còn bức hoành phi, tương truyền do Hoàng đế nhà Thanh đề tặng với nội dung: “Tam thế ngũ hoàng hoa”, nghĩa là “Ba đời tiến sĩ và có năm lần được cử đi sứ”.
Các ông Nguyễn Trọng Thường, Nguyễn Trọng Đương, Nguyễn Trọng Đường được khắc tên tuổi, công trạng lên bia đá ở Văn Miếu, Quốc Tử Giám (Hà Nội).
Nhà thờ đại tôn họ Nguyễn Trọng tại xã Trung Phúc Cường (huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An). Ảnh: Thành Duy.
Ở đất Nghệ An, cả ba cha con ông cháu đều đỗ đại khoa thì trong lịch sử đã có nhưng theo một số nhà nghiên cứu, ba đời cha - con, ông - cháu được triều đình cử đi sứ 5 lần thì chỉ có dòng họ Nguyễn Trọng - Trung Cần.
Điều đó cũng minh chứng, đây là dòng họ có những vị quan tài đức, thanh liêm, đặc biệt có tài ngoại giao vượt trội.
Sự đỗ đạt của dòng họ Nguyễn Trọng nổi tiếng khắp triều đình, làm rạng danh cho quê hương và là niềm tự hào cho dòng họ, làng xóm, lưu danh muôn thuở. Người đời có câu đối dân gian ca ngợi: “Sáng khoai, trưa khoai, tối khoai, khoai ba nữa/ Cha đỗ, con đỗ, cháu đỗ, đỗ cả nhà”.
Bao đời nay, làng Trung Cần (nay thuộc xã Trung Phúc Cường, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An) soi bóng bên dòng sông Lam.
Có người giải thích, hai chữ “Trung Cần” nghĩa là người dân ở đây rất trung thành với Tổ quốc; giữ gìn thuần phong mỹ tục, truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và truyền thống cần cù, chịu thương, chịu khó, lao động miệt mài, đầy tài năng, sáng tạo của cha ông.
Ngôi làng nhỏ vừa cận thủy, vừa cận sơn, phía Bắc và phía Đông có dòng sông Lam, phía Tây và một phần phía Nam có núi Thiên Nhẫn hùng vĩ.
Trung Cần lại nằm trong vùng đất “địa linh nhân kiệt”, “giang sơn chung tụ khí” của huyện Nam Đàn nên là mảnh đất lành cư ngụ của nhiều dòng họ khoa bảng. Trai thanh, nữ tú từ xa xưa của làng Trung Cần luôn dùi mài kinh sử để có ngày tân khoa và “võng anh đi trước, võng nàng theo sau”.
Ông Nguyễn Trọng Nghĩa - một hậu duệ dòng họ Nguyễn Trọng ở xã Trung Cần, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An trao đổi với phóng viên. Ảnh: Thành Duy
Học hành đỗ đạt, làm quan lớn triều đình, đóng góp cho mọi miền đất nước song quê hương vẫn luôn thổn thức trong tâm trí mỗi người con Trung Cần.
Họ luôn hướng về và có những đóng góp cụ thể cho quê hương. Ngày nay, khi đến làng Trung Cần, chúng ta thấy có ngôi đình cùng tên uy nghi, cổ kính. Bước dưới tán cây cổ thụ, qua từng bậc cửa đình Trung Cần, chúng ta như đi ngược thời gian về quá khứ, đắm mình vào không gian hội làng thật náo nức được tổ chức hàng năm tại đình.
Đây là công trình kỳ vĩ, có giá trị kiến trúc rất đặc biệt. Đình có 5 gian, 6 vì, 24 cột gỗ lim, kết cấu tứ trụ, mỗi cột cao tới 8m. Trên mỗi góc xà đều có một “con rồng ổ”, 8 con rồng ổ là 8 đường gỗ tròn được chạm lộng, đầu rồng, cuộn tròn thu mình trong góc mái.
Trên nách bốn bề có 24 bức tranh khắc gỗ, là những kỳ công của điêu khắc cổ Việt Nam. Đó là cảnh: Vua Thuấn đi cày ở núi Lịch Sơn, Vua Nghiêu truyền ngôi cho Vua Thuấn ở Hoàng cung, đây đều là các điển tích Trung Hoa. Các cảnh sinh hoạt dân gian: Tiến sĩ về làng, người đánh đàn, trẻ chăn trâu thổi sáo, mẹ cho con bú, trai gái giã gạo, người đọc sách, đánh cờ, ngâm thơ, phi ngựa…
Đình Trung Cần nức tiếng, một di sản văn hóa tiêu biểu đã được Nhà nước xếp hạng Di tích Lịch sử - Kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, chính do công của dòng họ Nguyễn Trọng đóng góp xây dựng.
Cụ thể ở đây là thực hiện di nguyện của ông nội là Nguyễn Trọng Thường, chú ruột là Nguyễn Trọng Đương, ông Nguyễn Trọng Đường đã cùng họ tộc, dân làng bắt tay xây dựng đình Trung Cần vào hai năm Tân Sửu, Nhâm Dần (1781 - 1782). Dân làng Trung Cần có câu ca: “Được ba quan lớn/ Xã mừng hơi hởi/ Xã cất đình lên”.
Khung cảnh thanh bình của xã Trung Phúc Cường bên dòng sông Lam. Ảnh: Thành Duy
Trải qua 500 năm từ xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên chuyển lên cư trú ở làng Trung Cần, huyện Nam Đàn, dòng họ Nguyễn Trọng đã sinh ra nhiều nhân vật nổi tiếng, “một hiện tượng điển hình trong làng khoa bảng xứ Nghệ”, đóng góp phần quan trọng cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhất là lĩnh vực ngoại giao, ghi danh trong lịch sử nước nhà. Tên tuổi của họ không chỉ được sử sách, bia đá ghi chép, lưu danh, mà còn được hậu thế luôn tưởng nhớ, tôn vinh.
Trên Cổng TTĐT Chính phủ, Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh trả lời bạn đọc về trường hợp chưa đủ năm đóng bảo hiểm xã hội nhưng muốn hưởng lương hưu.
Chia sẻ
Người phát ngôn lực lượng vũ trang Iran, Chuẩn tướng Ibrahim Zolfaghari, tuyên bố nước này đã chuẩn bị cho một đợt phóng tên lửa mà ông gọi là “lớn nhất trong lịch sử”, nhằm vào các vùng lãnh thổ đối địch và một số quốc gia Ả Rập đồng minh của Mỹ, Saba đưa tin.
Chia sẻ
LĐBĐ Việt Nam (VFF) thưởng U17 Việt Nam tổng cộng 1,1 tỷ đồng sau hành trình vô địch U17 Đông Nam Á 2026.
Chia sẻ
Sáng 25/4, xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang đã cắt băng khánh thành công trình cổng chào mới. Với tổng mức đầu tư 2,5 tỷ đồng hoàn toàn từ nguồn huy động xã hội hóa, công trình không chỉ là điểm nhấn kiến trúc độc đáo mà còn là biểu tượng cho sức mạnh đoàn kết, hướng tới phát triển du lịch bền vững của vùng lõi di sản.
Chia sẻ
Trong khuôn khổ chương trình Giỗ Tổ Hùng Vương gắn với Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026, tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ hoạt động trưng bày hoa lan nghệ thuật toàn quốc lần thứ III đang diễn ra sôi nổi tại khu vực cảnh quan ngã Năm Đền Giếng, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham quan, thưởng lãm.
Chia sẻ
Sáng 25/4, một vụ án mạng nghiêm trọng đã xảy ra trên địa bàn xã Bình Minh (tỉnh Ninh Bình), nạn nhân là một người phụ nữ làm nghề bán thịt lợn, bị sát hại khi đang trên đường ra chợ.
Chia sẻ
Gần 10 năm qua, bà Nguyễn Thị Liên, chủ quán bún chả Hương Liên trên phố Lê Văn Hưu, Hà Nội, vẫn chưa thể quên ký ức khi đón tiếp vị khách đặc biệt - cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama. Đó cũng là bước ngoặt của quán ăn hơn 30 năm ở Thủ đô.
Chia sẻ
Hàng trăm nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ đã được cấp trong những năm qua, phản ánh sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, phần lớn vẫn nằm trên giấy, chưa được khai thác hiệu quả để tạo ra giá trị kinh tế, đặt ra bài toán cấp thiết về thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Chia sẻ
Hàng loạt địa điểm vui chơi giải trí, chương trình nghệ thuật tại TP.HCM như Đầm Sen, Suối Tiên, Địa đạo Củ Chi, Chào Show… tung các ưu đãi hấp dẫn dành cho người dân và du khách dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5.
Chia sẻ
Hà Nội sẽ tạm cấm một số phương tiện qua các tuyến đường: Lê Quang Đạo, Lê Đức Thọ, Tân Mỹ, Mễ Trì, Trần Hữu Dực, Hàm Nghi, Nguyễn Cơ Thạch, Đỗ Xuân Hợp, Nguyễn Hoàng, Phạm Hùng, Châu Văn Liêm, đường gom phải Đại lộ Thăng Long (từ Phạm Hùng đến Lê Quang Đạo), Hồ Tùng Mậu, Cầu Diễn, Trịnh Văn Bô.
Chia sẻ
Hàng loạt hình ảnh Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và phu nhân đi dạo trên đường phố Hà Nội được đích thân ông Lee đăng trên Instagram của mình và do người dùng mạng xã hội đăng tải trong những ngày qua đã khiến người xem bất ngờ vì sự gần gũi, dễ mến của nhà lãnh đạo nước ngoài, cũng như thấy cảm động vì sự bình yên, nồng nhiệt của Hà Nội, của người dân Việt Nam.
Chia sẻ
Nằm trong khuôn khổ Tuần Du lịch Ninh Bình 2026, Liên hoan Yosakoi Việt Nam lần thứ IV diễn ra tại Khu du lịch Tam Chúc. Sự kiện hứa hẹn mang đến một không gian văn hóa bùng nổ, kết nối di sản địa phương với tinh thần nghệ thuật đương đại quốc tế.
Chia sẻ
Khoảng 0 giờ 5 phút ngày 25/4, một xe khách chở hơn 40 hành khách khi đang xuống dốc trên Tỉnh lộ 155 (Lào Cai) bất ngờ tông vào cống ven đường rồi lật nghiêng. Vụ tai nạn khiến 2 người bị thương, nhiều hành khách hoảng loạn.
Chia sẻ
Để các sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương không còn nỗi lo bị "đánh cắp" thương hiệu hay làm giả, làm nhái, việc trang bị kiến thức về sở hữu trí tuệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nông dân và các chủ thể.
Chia sẻ
Tối 23/4, tại Quảng trường trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Vũ Thư, tỉnh Hưng Yên (địa phận huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình trước đây) diễn ra khai mạc Lễ hội văn hóa ẩm thực Vũ Thư 2026. Đây là hoạt động thường niên tại miền quê lúa, đem đến cho người dân và du khách những trải nghiệm thú vị về vùng đất giàu bản sắc văn hóa.
Chia sẻ
Giữa những ngọn núi đá lô nhô, độ dốc lớn ở tỉnh Sơn La, mô hình nuôi gà độc đáo giúp gia đình chị Quàng Thị Lan ở xã Yên Châu thu lãi hàng trăm triệu mỗi năm.
Chia sẻ
Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (AMAN) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Khánh ở tuổi trung niên, đã nghỉ hưu nhưng vẫn không chịu lập gia đình, hài lòng với cuôc sống độc thân bình yên.
Chia sẻ
Ngày mai trong mắt em là một phiên bản rực rỡ hơn của hôm nay. Nếu hôm nay em đã làm được những điều vĩ đại từ hai bàn tay trắng – từ 1,75 điểm đến giải Ba tỉnh, từ mất gốc đến điểm vào 10 cao, từ con số không đến HSK6 – thì ngày mai, em biết mình còn có thể làm được nhiều hơn thế.
Chia sẻ
Giá xăng dầu tăng trong bối cảnh địa chính trị bất ổn đang gây áp lực lớn lên chi phí, song Vinpearl cho rằng đây cũng là cơ hội để hút dòng khách dịch chuyển. Doanh nghiệp đồng thời lên kế hoạch mở rộng thị trường và triển khai loạt dự án mới trong giai đoạn 2026 - 2027.
Chia sẻ
Ca sĩ Bảo Yến vừa bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành Âm nhạc học tại Nhạc viện Quốc gia Nga với số điểm tuyệt đối.
Chia sẻ
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên yêu cầu khẩn trương triển khai sắp xếp thôn, tổ dân phố gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn đề nghị tiến hành ngay việc sắp xếp, tinh gọn thôn, tổ dân phố; sớm ban hành chế độ chính sách với người hoạt động không chuyên trách.
Chia sẻ
Nằm giữa trùng điệp núi đá tai mèo của Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang cây ngô từ lâu đã trở thành “cứu cánh” cho cuộc sống của đồng bào các dân tộc nơi đây. Trên vùng đất, đá khô cằn, thiếu nước, từng hạt ngô được gieo xuống nảy mầm xanh tốt không chỉ là hy vọng mùa màng, mà còn là minh chứng cho ý chí bền bỉ của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt.
Chia sẻ
Đó là một trong những nội dung nhấn mạnh của ông Hà Quang Trung - Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu tại phiên họp thường kỳ tháng 4 năm 2026.
Chia sẻ
Từ ngày 17-23/4/2026, tàu 490 rời cảng quốc tế Cam Ranh, đưa Đoàn công tác số 10 ra thăm quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK-I. Hành trình đi qua 7 điểm đảo và 1 nhà giàn gồm: Song Tử Tây, Sơn Ca, Nam Yết, Đá Lớn C, Sinh Tồn, Đá Tây A, Trường Sa và Nhà giàn DK-I/19 Quế Đường.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay trưa 25/4, vàng SJC và nhẫn đồng loạt tăng nhẹ trở lại so với hôm qua. Khách mua vàng tiếp tục xếp hàng dài, trong khi người đến bán gần như không có.
Chia sẻ
Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII) vừa kiến nghị UBND TP.HCM đầu tư loạt hạ tầng giao thông 10.200 tỷ đồng tại khu vực Hàng Xanh – Bình Triệu theo hình thức BT (xây dựng – chuyển giao), đổi lại bằng quỹ đất bến xe Miền Đông hiện hữu.
Chia sẻ
Các chương trình ưu đãi, giảm giá đang được nhiều hệ thống bán lẻ, trung tâm thương mại và thương hiệu tung ra dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5. Nhiều hệ thống cho biết đây là dịp giảm giá lớn nhất trong năm để kích nhu cầu tiêu dùng.
Chia sẻ
Hàng nghìn phương tiện nối đuôi nhau rời TP.HCM khiến các tuyến đường dẫn vào cao tốc phía Đông và Quốc lộ 1 hướng về miền Tây ùn ứ kéo dài trong ngày đầu kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.
Chia sẻ
Sự phát triển nhanh chóng và ứng dụng chiến lược của các công nghệ mới nổi đang định hình lại sự tương tác của Hàn Quốc với cộng đồng quốc tế, ảnh hưởng sâu sắc đến ngoại giao kinh tế và quan hệ đối tác toàn cầu của nước này
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Thành Duy
