Dũng tướng kiệt xuất của Thái Bình Thiên Quốc, được cả kẻ thù kính nể là ai?

Cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc (1851–1864) là một trong những phong trào khởi nghĩa nông dân lớn nhất và đẫm máu nhất từng xảy ra trong lịch sử Trung Quốc. Giữa cuộc chiến khốc liệt đó, Lý Tú Thành – một vị tướng xuất thân từ nông dân, bằng tài năng quân sự kiệt xuất và lòng trung thành tuyệt đối, đã vươn lên trở thành trụ cột quân sự quan trọng bậc nhất của phong trào. Cuộc đời ông, từ những chiến công oanh liệt cho tới kết cục bi tráng, là một minh chứng sống động về phẩm chất anh hùng giữa cơn sóng dữ thời loạn lạc.

Lý Tú Thành - Từ người nông dân nghèo đến “Trung Vương” của Thái Bình Thiên Quốc

Lý Tú Thành sinh năm 1823 trong một gia đình nông dân nghèo ở tỉnh An Huy. Cũng như nhiều người nông dân khác trong xã hội nhà Thanh suy tàn lúc bấy giờ, ông sống trong cảnh nghèo khó, chịu áp bức từ chính quyền địa phương và cường hào ác bá. Chính hiện thực tăm tối ấy đã nuôi dưỡng trong ông khát vọng lật đổ chế độ thối nát.

Năm 1851, khi Hồng Tú Toàn phát động khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc, Lý Tú Thành đã nhanh chóng gia nhập và nhanh chóng chứng tỏ bản lĩnh. Với tài chỉ huy xuất sắc, lòng trung thành tuyệt đối và sự liêm chính hiếm thấy, ông nhanh chóng trở thành một trong những vị tướng chủ lực của lực lượng Thái Bình Thiên Quốc. Cuối đời, ông được phong làm “Trung Vương” – không chỉ vì vị trí cao trong hàng ngũ lãnh đạo, mà còn vì ông đã từ chối nhận hối lộ từ tướng lĩnh nhà Thanh để ám sát Hồng Tú Toàn. Hành động này thể hiện bản lĩnh và lòng trung kiên đến tận cùng của ông đối với lý tưởng và đồng đội.

Chiến tích lừng lẫy nhất trong sự nghiệp quân sự của Lý Tú Thành chính là chiến dịch công phá đại doanh Giang Nam – một trung tâm phòng thủ then chốt của nhà Thanh ở vùng Nam Kinh. Từ tháng 3 năm 1858, quân Thái Bình dưới sự chỉ huy của ông đã triển khai chiến thuật bao vây, cắt đứt đường lương thực và chi viện. Dù quân Thanh có tới 200.000 người, nhưng sau hơn hai năm giao tranh, tháng 5 năm 1860, Lý Tú Thành đã giành thắng lợi quyết định, đánh tan đại doanh này và chiếm lĩnh toàn bộ các quận huyện thuộc tỉnh Giang Tô, ngoại trừ Thượng Hải.

Chiến dịch này không chỉ chứng minh khả năng quân sự xuất sắc của ông, mà còn đẩy nhà Thanh vào thế phòng ngự bị động. Nó khiến cho các danh tướng như Tăng Quốc Phiên, Lý Hồng Chương – vốn là đối thủ của ông – cũng phải nghiêng mình thán phục.

Tuy nhiên, dù tài giỏi đến đâu, một mình Lý Tú Thành cũng không thể xoay chuyển cục diện cuộc chiến đã nghiêng hẳn về phía nhà Thanh vào giai đoạn cuối. Trong lúc nội bộ Thái Bình Thiên Quốc suy yếu nghiêm trọng, Hồng Tú Toàn ngày càng rời xa thực tế, còn các vương khác thì tranh đoạt quyền lực, bỏ mặc chiến sự.

Năm 1863, trước áp lực nặng nề, Lý Tú Thành rút về giữ Tô Châu – căn cứ quan trọng cuối cùng ở vùng Giang Tô. Ông giao quyền phòng thủ thành cho con rể là Đàm Thiệu Quang. Tuy nhiên, nhà Thanh khi ấy đã tái tổ chức lực lượng, với sự trợ giúp của đạo quân hiện đại Thường Thắng Quân – do Charles George Gordon, một sĩ quan người Anh chỉ huy – cùng với lực lượng Hoài quân tinh nhuệ của Lý Hồng Chương. Kết quả, Tô Châu thất thủ, nhiều tướng sĩ Thái Bình Thiên Quốc bị lừa bắt và hành quyết.

Mất Tô Châu đồng nghĩa với việc Thái Bình Thiên Quốc đã mất chốt chặn cuối cùng trước khi bị bao vây Nam Kinh. Dù trong tình thế tuyệt vọng, Lý Tú Thành vẫn không đầu hàng, ông kiên cường chống cự cho đến trận chiến Nam Kinh lần thứ ba vào năm 1864 – trận chiến định đoạt số phận cả phong trào.

Cái chết bi tráng và sự tôn kính từ chính kẻ thù

Tháng 7 năm 1864, sau khi Nam Kinh thất thủ, Lý Tú Thành bị bắt sống. Khác với số phận của nhiều tướng lĩnh khác bị xử tử tàn nhẫn, ông được Tăng Quốc Phiên – Tổng đốc Lưỡng Giang – đặc cách cho quyền tự sát bằng gươm. Dã sử kể rằng, Tăng Quốc Phiên kính phục nhân cách và tài năng của Lý Tú Thành đến mức không nỡ thấy ông bị hành quyết như kẻ tử tội.

Trước khi qua đời, Lý Tú Thành đã viết lại cuốn “Trung Vương Tự thuật” – một bản tự thuật xúc động kể lại cuộc đời mình, lý tưởng chiến đấu và cái nhìn thẳng thắn về thất bại của Thái Bình Thiên Quốc. Sau khi đọc bản tự thuật ấy, chính Lý Hồng Chương – một trong những đối thủ trực tiếp và góp công lớn trong việc dập tắt cuộc nổi dậy – đã viết thư cho Tăng Quốc Phiên ca ngợi Lý Tú Thành là “một anh hùng chân chính, tuy bại trận nhưng không hề bị khuất phục”.

Ngày nay, cung điện của Lý Tú Thành ở Tô Châu vẫn còn tồn tại, như một chứng tích cuối cùng của thời kỳ Thái Bình Thiên Quốc hừng hực khí thế. Dù cuộc khởi nghĩa thất bại, và Thái Bình Thiên Quốc bị đánh giá là có nhiều sai lầm, cực đoan trong tổ chức và tư tưởng, nhưng hình ảnh Lý Tú Thành vẫn luôn nổi bật như một biểu tượng của trung liệt và tài năng thực sự.

Ông không chỉ là một tướng lĩnh giỏi trận mạc, mà còn là người có phẩm chất đạo đức hiếm thấy giữa một thời đại đầy phản trắc. Không ham danh lợi, không vì quyền lực mà bán đứng lãnh đạo hay đâm sau lưng đồng đội – đó chính là lý do khiến ông không chỉ được người dân khâm phục, mà ngay cả những đối thủ từng đối đầu trên chiến trường cũng phải cúi đầu thừa nhận.

×