Gia Cát Lượng khuyên 8 chữ gì nhưng Quan Vũ không nghe dẫn đến việc mất Kinh Châu?

Gia Cát Lượng vì cứu Quan Vũ mà tiết lộ "thiên cơ"

Quan Vũ là một trong những danh tướng nổi bật nhất thời Tam Quốc với trí dũng song toàn, được tôn là trụ cột của nhà Thục Hán. Tuy nhiên, ông lại có một khuyết điểm chí mạng: kiêu ngạo và coi thường người khác. Gia Cát Lượng sớm nhận ra điều này và từng cảnh báo rằng nếu Quan Vũ không sửa tính, sớm muộn gì ông cũng sẽ gặp họa. Khi còn ở cạnh Lưu Bị, tính nóng nảy ấy còn được kiềm chế, nhưng một khi Lưu Bị vắng mặt, chẳng ai có thể khuyên ngăn ông được nữa.

Khi Lưu Bị mang quân sang đánh Ích Châu, ông để Quan Vũ ở lại trấn giữ Kinh Châu. Trước khi đi, chính Gia Cát Lượng dặn dò tám chữ: "Bắc cự Tào Tháo, Đông hòa Tôn Quyền." Ý là phải đề phòng Tào Tháo ở phía Bắc, nhưng đồng thời phải giữ hòa khí với Tôn Quyền ở phía Đông. Đó là chiến lược bảo toàn thế cân bằng giữa hai cường quốc, giúp Kinh Châu an toàn. Nhưng Quan Vũ chỉ gật đầu cho có lệ, rồi nhanh chóng bỏ ngoài tai.

Sau khi Lưu Bị rời đi, ông lại trở về bản tính kiêu hãnh, khinh người. Từ sau chiến công trảm Nhan Lương, Quan Vũ đã xem mình là vô địch thiên hạ, hầu như chẳng coi ai ra gì. Trong một trận đánh, khi nghe tin lão tướng Hoàng Trung ra trận, ông tỏ thái độ khinh miệt. Gia Cát Lượng khuyên nhủ, Quan Vũ lại gắt lên: "Tại sao quân sư lại đề cao thế lực của người khác mà lại hạ thấp uy tín của mình?" Một câu nói thể hiện sự tự mãn đến cực độ.

Sau khi Lưu Bị xưng Hán Trung Vương, Quan Vũ được phong làm Tiền tướng quân, còn Hoàng Trung được phong Hậu tướng quân. Chỉ vì chuyện đó mà Quan Vũ tức giận, cho rằng Hoàng Trung không xứng ngang hàng với mình, phải đến khi Phí Y ra sức can gián, ông mới nguôi ngoai.

Sự kiêu ngạo của Quan Vũ cũng chính là nguyên nhân khiến ông bước vào con đường diệt vong. Cơ hội sống sót từng đến với ông, nhưng ông không nắm lấy. Đó chính là khi Gia Cát Lượng nói tám chữ "Bắc cự Tào Tháo, Đông hòa Tôn Quyền" nhưng Quan Vũ chỉ làm được một nửa, còn nửa kia thì phớt lờ. Ông chống Tào thì giỏi, nhưng lại khinh thường Tôn Quyền, không những không liên minh mà còn công khai sỉ nhục.

Tôn Quyền vốn từng muốn liên minh, thậm chí còn cử sứ giả đến Kinh Châu, xin gả con trai mình cho con gái của Quan Vũ. Đây vốn là một cuộc hôn nhân chính trị có lợi cho cả hai bên, giúp ổn định thế cục. Nhưng Quan Vũ lại mắng sứ giả: "Hổ nữ há gả cho cẩu tử!" (Con gái hổ sao có thể gả cho con trai của chó!) Rồi xua đuổi sứ giả ra khỏi doanh trại.

Câu nói ấy khiến Tôn Quyền giận dữ, lập tức quay sang lập mưu diệt Quan Vũ. Đông Ngô ngấm ngầm liên hệ với hai tướng Mi Phương và Phó Sĩ Nhân, dụ hàng bằng lời hứa hẹn chức tước. Phái Lã Mông bất ngờ tấn công Kinh Châu, và đích thân dẫn quân đến hỗ trợ. Lã Mông đã chiếm được Kinh Châu bằng cách cải trang vượt sông, khiến quân Kinh Châu không kịp trở tay.

Khi Quan Vũ hay tin hậu phương thất thủ, ông vội quay về cứu viện, nhưng đã quá muộn. Kinh Châu đã rơi vào tay Đông Ngô. Quan Vũ dẫn theo con trai Quan Bình và mười mấy kỵ binh mở đường máu, chạy đến Mạch Thành thì bị quân Lã Mông bao vây. Cả hai cha con bị bắt bởi bộ tướng của Lã Mông là Phan Chương và Mã Trung, rồi bị xử chém tại chỗ.

Sự thất bại ấy không chỉ vì Gia Cát Lượng đã "tiết lộ thiên cơ" mà Quan Vũ không nghe, mà còn do ông đắc tội với chính đồng minh và thuộc hạ.

Mi Phương, em rể của Lưu Bị, vốn là người trung thành, từng theo Lưu Bị nhiều năm. Nhưng trong chiến dịch đánh Tào Nhân ở Phàn Thành, Quan Vũ liên tục trách móc vì Mi Phương chậm vận lương, thậm chí dọa sau khi về sẽ xử tội. Mi Phương và Phó Sĩ Nhân vì lo sợ, lại bị Đông Ngô mua chuộc nên đã phản bội. Khi Lã Mông tấn công, Mi Phương lập tức đầu hàng, mở cửa thành Giang Lăng, khiến Quan Vũ mất toàn bộ căn cứ.

Gia Cát Lượng từng tiên đoán chính xác bi kịch này. Ông đã nói ra "thiên cơ" bằng tám chữ ngắn gọn, nhưng đáng tiếc, Quan Vũ không lĩnh hội được. Nếu ông có thể bớt kiêu ngạo, biết lắng nghe và nhìn xa hơn, có lẽ lịch sử đã khác.

Sau này, Mi Phương dù được Đông Ngô phong quan, vẫn sống trong nhục nhã. Trái lại, anh trai ông là Mi Trúc khi hay tin em phản bội khiến Quan Vũ chết, đã quỳ xin tội với Lưu Bị. Lưu Bị không xử, nhưng Mi Trúc vì ân hận mà lâm bệnh qua đời không lâu sau.

Bi kịch Mạch Thành, xét đến cùng, không chỉ là một thất bại quân sự, mà là bi kịch của tính kiêu ngạo là điều mà Gia Cát Lượng đã nhìn thấy từ trước, chỉ tiếc người nghe lại không chịu hiểu.

×