Giữ lại dòng tiền tỷ đô từ cảng biển: TPHCM kích hoạt “bộ não” tài chính hàng hải

Để giải quyết "điểm nghẽn" kinh tế biển và giữ lại nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước, ngày 21/5, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) đã phối hợp cùng Tập đoàn Gemadept và Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM tổ chức diễn đàn phát động Sáng kiến Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC/IMFE).

"Nội địa hóa" dòng vốn: Chấm dứt cảnh thất thoát 6 - 8 tỷ USD lợi tức mỗi năm

Hiện nay, khoảng 6 đến 8 tỷ USD lợi tức từ các dịch vụ hàng hải cao cấp có biên lợi nhuận lớn nhất - như tài trợ thương mại, tài trợ tàu biển, bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải - vẫn đang phải chảy qua các trung tâm tài chính nước ngoài như Singapore và Hồng Kông.

Sự ra đời của Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC) tại TPHCM được kỳ vọng sẽ là "bộ não" dịch vụ tài chính, kết nối các định chế tài chính với nền kinh tế hàng hải thực chất. Mô hình đột phá "từ cảng biển đến tài chính" (port-to-finance) này mang ý nghĩa chiến lược quốc gia nhằm hoàn thiện tháp giá trị kinh tế biển.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh: "Đây không chỉ là một sự kiện chuyên môn về hàng hải và tài chính mà còn đánh dấu bước khởi đầu cho Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC), một trong những trụ cột của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM".

Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, phát biểu tại diễn đàn “Phát triển Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải trong VIFC-HCMC”. Ảnh: T. Thụy

Mô hình IMFC được tham khảo từ các trung tâm lớn như Singapore nhưng có điểm khác biệt cốt lõi là ứng dụng mạnh công nghệ số để giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao tính minh bạch. Sàn giao dịch tài chính hàng hải này sẽ tập trung vào 3 yếu tố chính. Đó là thanh toán xuất nhập khẩu và tài chính số xuyên biên giới; bảo hiểm hàng hải và các giải pháp hỗ trợ logistics quốc tế; các nền tảng tài chính số nhằm kéo dòng tiền giao dịch quay trở lại Việt Nam, đưa TP.HCM vươn lên nhóm trung tâm hàng hải hàng đầu khu vực.

Lộ trình 3 giai đoạn và "vũ khí" công nghệ lõi blockchain

Tại diễn đàn, ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Gemadept – thành viên chiến lược dẫn dắt IMFC – đã trình bày kế hoạch hành động theo lộ trình ba giai đoạn.

Giai đoạn đầu (1-2 năm) xây dựng nền tảng cứng và mềm thông qua cơ chế sandbox và trung tâm dịch vụ một cửa.

Giai đoạn tiếp theo (2-3 năm) mở rộng hệ sinh thái, số hóa quy trình và phát triển quỹ đầu tư hàng hải công - tư.

Giai đoạn ba (sau 3 năm) sẽ nâng tầm quốc tế với việc vận hành cơ quan trọng tài hàng hải khu vực và sàn giao dịch phái sinh.

Định hướng dài hạn của hệ sinh thái IMC - IMFC là phục vụ quy mô lưu chuyển trên 25 triệu TEU và thu hút thêm từ 10 đến 15 tỷ USD dòng vốn đầu tư mới mỗi năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu, VIFC-HCMC và Tập đoàn Gemadept đã tiến hành ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) hợp tác chiến lược, đồng thời chính thức ra mắt hai sản phẩm công nghệ lõi đầu tiên nhằm kết nối thông tin thông suốt. Đó là:

Hệ thống thông tin cộng đồng hàng hải (Maritime Community System - MCS) giúp chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực giữa cơ quan quản lý với các tổ chức tài chính.

Sàn giao dịch hàng hải dựa trên nền tảng blockchain nhằm số hóa chứng từ thương mại, ứng dụng hợp đồng thông minh để tự động hóa giao dịch và rút ngắn thời gian xử lý xuống gần như ngay lập tức.

Theo ông Nguyễn Hữu Huân, nếu các cụm cảng nước sâu ở TP.HCM đóng vai trò trung chuyển hàng hóa, thì VIFC-HCMC sẽ đảm nhận sứ mệnh trở thành “cảng trung chuyển” dòng vốn cho toàn bộ nền kinh tế biển.

Về mặt pháp lý, sau khi ra mắt vào ngày 11/2/2026, VIFC-HCMC hiện đang hoàn thiện các bước chuẩn bị cuối cùng để vận hành đầy đủ dựa trên nền tảng vững chắc từ Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội cùng 8 nghị định hướng dẫn kèm theo.

×