Hình thức du lịch dưới tán rừng ở tỉnh Khánh Hòa (mới) đang cần gỡ vướng mắc gì?

Hệ sinh thái đa dạng, mở rộng tiềm năng du lịch dưới tán rừng ở Khánh Hòa

Khu dự trữ sinh quyển thế giới Núi Chúa (VQG Núi Chúa) ở xã Vĩnh Hải (thuộc tỉnh Ninh Thuận trước sáp nhập) có tổng diện tích hơn 106.646ha, vùng lõi rộng 15.752ha, đại diện cho vùng sinh thái bán khô hạn và vùng sinh thái ẩm với 6 kiểu rừng khác nhau.

Nơi đây có 1.514 loài thực vật, trong đó có 54 loài có tên trong Sách Đỏ Việt Nam và IUCN; 763 loài động vật, trong đó có 60 loài quý hiếm, 48 loài đang nằm trong nguy cơ tuyệt chủng theo Sách Đỏ Việt Nam và 34 loài có nguy cơ tuyệt chủng toàn cầu.

Ông Trần Văn Tiếp - Giám đốc VQG Núi Chúa - Phước Bình cho biết: "VQG Núi Chúa là khu dự trữ sinh quyển thế giới sở hữu nhiều giá trị về đa dạng sinh học với rừng, biển, các loài động, thực vật quý hiếm cùng vẻ đẹp cảnh quan thiên nhiên đặc trưng và riêng biệt.

Tuy nằm trong vùng có khí hậu khô hạn bậc nhất Việt Nam nhưng Núi Chúa vẫn có hệ thống những con suối nước chảy quanh năm, những ngọn núi chập chùng, những đồi cỏ xanh mướt, những bãi biển trong xanh nối tiếp nhau vô cùng hoang sơ, kỳ vĩ.

Ở VQG Núi Chúa còn có đầy đủ các loại địa hình cho những du khách đam mê du lịch khám phá, thích trải nghiệm tìm về nơi hoang dã với các địa điểm như: Hang Rái, trekking Núi Chúa 1.039m, khám phá công viên đá và các tuyến du lịch kết nối khám phá vịnh Vĩnh Hy, vườn nho, văn hóa cộng đồng người Chăm, tháp Chăm, làng nghề gốm truyền thống"…

Hành trình chinh phục đỉnh Núi Chúa 1.039m, tỉnh Khánh Hòa (trước đây thuộc tỉnh Ninh Thuận) thu hút đông đảo giới trekker và du khách tham gia trải nghiệm.

Đối với VQG Phước Bình (xã Bác Ái Tây) hiện có 1.338 loài thực vật; trong đó có 172 loài quý hiếm, 60 loài được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam và 58 loài được ghi trong IUCN. Hệ động vật của vườn đa dạng với 347 loài; trong đó có 110 loài quý hiếm, 64 loài được ghi tên trong Sách Đỏ Việt Nam, 50 loài có tên trong IUCN.

Đặc biệt, nơi đây có 4 loài thú đặc hữu Đông Dương đang được thế giới quan tâm là vượn má hung, chà vá chân đen, cầy vằn bắc và mang lớn.

VQG Phước Bình còn được công nhận là 1 trong 63 vùng chim, nơi có số lượng bò tót và nai nhiều nhất so với các VQG, các khu bảo tồn trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam hiện nay.

Hiện tại, VQG Phước Bình đã và đang đưa vào khai thác nhiều loại hình du lịch, tour, tuyến hấp dẫn như: Tham quan, khám phá vườn thực vật, đập Gia Nhông, thác Đuôi Rồng, thác Đá Bàn, thác Ba Tầng; tham quan rừng nguyên sinh, chèo thuyền trên suối ngắm cảnh; đi bộ trong rừng quan sát một số loài linh trưởng, bướm và tìm hiểu nhiều cây thuốc, lan rừng quý hiếm; tham quan mô hình bò tót lai...

Hay như tour tham quan di tích lịch sử “bẫy đá Pi Năng Tắc”; tham quan làng văn hóa Raglai tìm hiểu văn hóa cồng chiêng, đàn Chapi, nghệ thuật diễn xướng dân gian độc đáo của đồng bào Raglai...

Du khách thưởng thức ẩm thực bản địa với cơm lam, heo đen nướng ống tre, mướp đắng rừng, măng rừng, gà nướng, rượu chuối “mồ côi” nổi tiếng. Sau khi tham quan, du khách có thể nghỉ dưỡng ngay tại cơ sở lưu trú của VQG hoặc có thể qua đêm tại nhà sàn của đồng bào, trải nghiệm các hoạt động sản xuất, đời sống của người dân.

Nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ cho loại hình du lịch dưới tán rừng

Ông Trần Ngọc Hiếu - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cho biết: "Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về việc xây dựng Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng (gọi tắt là đề án), đến nay, toàn tỉnh có 10 đơn vị chủ rừng đã lập và được UBND tỉnh phê duyệt đề án, trong đó khu vực nam Khánh Hòa có 7 đề án.

Các đơn vị chủ rừng đã thành lập tổ triển khai thực hiện đề án tại đơn vị nhằm phối hợp với các tổ chức, cá nhân được chọn thuê môi trường rừng xây dựng kế hoạch cụ thể, lập dự án sử dụng môi trường rừng để kinh doanh dịch vụ, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí phù hợp với đề án được phê duyệt.

Tuy nhiên, qua rà soát, đối chiếu các đề án của các đơn vị chủ rừng được UBND tỉnh phê duyệt theo Nghị định số 156/2018/NĐ-CP, ngày 16-11-2018 của Chính phủ và Hướng dẫn của Tổng cục Lâm nghiệp tại văn bản số 1183/TCLN-ĐDPH, ngày 31-8-2021, thì chưa thể hiện được nội dung đúng theo quy định mới nhất tại Nghị định số 91/2024/NĐ-CP, ngày 18-7-2024 của Chính phủ. Do vậy, khi triển khai lập dự án du lịch sinh thái, đơn vị chủ rừng và đơn vị thuê môi trường rừng khó có cơ sở để triển khai thực hiện".

Để đảm bảo thuận lợi trong quá trình triển khai thực hiện đề án, nhất là quá trình xây dựng, thẩm định nội dung các dự án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị UBND tỉnh cho chủ trương các đơn vị chủ rừng tiếp tục cập nhật, hoàn thiện nội dung trình Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức thẩm định và trình UBND tỉnh phê duyệt làm cơ sở triển khai thực hiện.

Vườn quốc gia Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa (trước sáp nhập thuộc tỉnh Ninh Thuận) tổ chức cho du khách tham quan làng văn hóa Raglai, tìm hiểu văn hóa cồng chiêng và trải nghiệm đời sống cùng người dân.

Hiện Đề án tổng thể phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong khu bảo tồn biển VQG Núi Chúa đã được điều chỉnh và được UBND tỉnh thông qua, dự kiến tổ chức hội nghị công bố và kêu gọi đầu tư triển khai trong năm 2025; các đề án còn lại cũng dự kiến trình hồ sơ phê duyệt trong năm nay.

Cùng với khó khăn nêu trên, các đơn vị chủ rừng được phê duyệt đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng còn đối mặt với những vướng mắc như: Giấy tờ hợp pháp về đất đai của chủ rừng tại một số đơn vị chưa được rà soát cập nhật, điều chỉnh do qua quá trình lập quy hoạch 3 loại rừng, điều chỉnh quy hoạch 3 loại rừng các giai đoạn 2007 - 2015, giai đoạn 2016 - 2025, diện tích rừng và đất lâm nghiệp phân theo chủ thể quản lý có nhiều thay đổi.

Thêm nữa, kinh phí của các đơn vị chủ rừng không đảm bảo để cân đối thực hiện kiểm kê, thống kê hiện trạng rừng theo trạng thái trên diện tích cho thuê môi trường rừng để làm căn cứ bàn giao mốc giới, hiện trạng và quản lý, giám sát, đánh giá việc thực hiện.

Về vấn đề kinh phí, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị UBND tỉnh xem xét cho các đơn vị chủ rừng đưa vào tiêu chí để lựa chọn nhà đầu tư (nhà đầu tư có cam kết thực hiện kiểm kê, thống kê hiện trạng trước thời điểm ký hợp đồng thuê môi trường rừng) hoặc sử dụng các nguồn kinh phí hợp pháp khác để thực hiện kiểm kê, thống kê hiện trạng rừng theo trạng thái trên diện tích cho thuê môi trường rừng.

Ngoài ra, để triển khai thực hiện hiệu quả đề án đã được cấp thẩm quyền phê duyệt, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cũng đề xuất UBND tỉnh kiến nghị Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan xây dựng Bộ tài liệu hướng dẫn thực hiện du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng nhằm hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục, hồ sơ pháp lý cần thiết theo quy định và đồng thời bao quát các lĩnh vực về lâm nghiệp, xây dựng, đất đai, du lịch, đấu thầu…

Qua đó góp phần tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị trong quá trình triển khai thực hiện, giúp các đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng sớm đi vào hoạt động và mang lại hiệu quả như mong đợi.

×