Bình luận
0
Theo các tư liệu cổ và từ điển Hán – Việt, Lạp Nguyệt là tên gọi tháng 12 Âm lịch trong văn hóa Trung Hoa. Chữ “lạp” (臘) ban đầu mang nghĩa thịt khô – loại thực phẩm được ướp muối, hong gió trong mùa đông để bảo quản và sử dụng lâu dài.
Từ xa xưa, người Trung Quốc có tập quán bắt đầu ướp thịt từ tháng cuối mùa đông để dành ăn Tết, tạo nên các món quen thuộc như lạp xưởng, lạp ngư. Do hoạt động này diễn ra rộ nhất vào tháng 12 Âm lịch, nên tháng này được gọi là Lạp Nguyệt, tức “tháng của thịt lạp”.
Không chỉ phản ánh đời sống ẩm thực, chữ “lạp” còn mang ý nghĩa chuyển tiếp giữa cũ và mới. Tháng Lạp là thời điểm con người hoàn tất công việc của năm, chuẩn bị lương thực, sửa sang nhà cửa để đón năm mới.
Trong văn hóa cổ đại Trung Quốc, “lạp” không dừng lại ở ý nghĩa vật chất mà dần gắn với nghi lễ tín ngưỡng. Từ thời nhà Chu, tháng 12 Âm lịch là dịp diễn ra lễ tế cuối năm, gọi là Đại Lạp. Vào dịp này, vua chúa và dân chúng dùng thịt thú săn bắn được để cúng tế thần linh, tổ tiên, cầu phúc lộc, bình an, xua đi điều dữ và chào đón vận may của năm mới.
Cũng từ đó, “lạp” được hiểu là lễ tất niên, là thời khắc tổng kết một năm đã qua. Trong dân gian, khái niệm “lạp mả” còn được dùng để chỉ việc thăm nom, sửa sang phần mộ tổ tiên, mời các bậc tiền nhân về sum họp cùng con cháu trong dịp Tết.
Tại Việt Nam, tháng 12 Âm lịch được gọi là tháng Chạp. Tên gọi này được cho là biến âm của chữ “lạp” trong tiếng Hán, phản ánh sự giao thoa văn hóa lâu đời giữa hai quốc gia. Dù cách gọi khác nhau, nhưng tinh thần của tháng Chạp trong đời sống người Việt vẫn tương đồng với Lạp Nguyệt của người Trung Quốc: là tháng của chuẩn bị, của tưởng nhớ tổ tiên, của lễ tất niên và hướng về Tết Nguyên đán.
Ngoài tên Chạp, tháng 12 Âm lịch còn được gọi bằng nhiều tên khác như Quý đông (tháng cuối cùng của mùa đông theo cách phân chia Mạnh – Trọng – Quý), Tàn đông, Băng nguyệt, Mộ đông. Tất cả đều nhấn mạnh tính chất kết thúc, thu xếp và chuyển giao của thời gian.
Tháng 12 Âm lịch hay còn gọi là tháng Chạp/Lạp Nguyệt – được xem là tháng có mật độ lễ cúng dày đặc nhất trong năm. Trong số các nghi lễ truyền thống diễn ra vào thời điểm này, ba lễ cúng gồm rằm tháng Chạp, ông Công ông Táo và Tất niên được coi là quan trọng nhất, gắn liền với đời sống tâm linh và sự chuẩn bị đón Tết Nguyên đán của mỗi gia đình Việt.
Lễ cúng rằm tháng Chạp là một trong những nghi lễ quan trọng, đánh dấu thời điểm khép lại gần trọn vẹn một năm Âm lịch. Tùy theo phong tục từng vùng và truyền thống mỗi gia đình, lễ cúng có thể gồm mâm cỗ chay, mâm cỗ mặn hoặc kết hợp cả hai.
Mâm cỗ chay thường đơn giản, gồm hương, đèn hoặc nến, nước sạch, trầu cau, hoa tươi và trái cây. Trong khi đó, mâm cỗ mặn được chuẩn bị chu đáo hơn với các món quen thuộc như gà luộc (thường chọn gà trống), xôi đỗ hoặc xôi gấc, canh miến, giò chả, món xào và rượu gạo. Một số gia đình có thể gia giảm món ăn tùy điều kiện, song vẫn giữ tinh thần thành kính và trang nghiêm.
Lễ cúng rằm tháng Chạp không chỉ mang ý nghĩa cầu bình an, may mắn cho những ngày cuối năm mà còn là dịp để gia đình tĩnh tâm, hướng về tổ tiên trước thềm Tết đến.
Lễ cúng ông Công, ông Táo diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp, là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất trong tháng. Theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm Táo quân rời trần gian để về chầu Ngọc Hoàng, báo cáo việc tốt xấu của gia chủ trong suốt một năm qua. Vì vậy, lễ cúng cần được tiến hành trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp.
Lễ vật cúng Táo quân thường gồm ba con cá chép – biểu tượng cho phương tiện đưa Táo quân về trời – cùng bộ mũ áo Táo quân, trong đó có hai mũ dành cho Táo ông (có cánh chuồn) và một mũ dành cho Táo bà (không có cánh). Sau lễ cúng, vàng mã sẽ được hóa, cá chép được thả phóng sinh.
Mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo thường là mâm mặn, với các món phổ biến như gạo, muối, thịt vai luộc, canh mọc, xào thập cẩm, giò, xôi gấc, chè kho, trái cây, trà, rượu, cau trầu và hoa. Dù mâm cao cỗ đầy hay giản dị, điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành của gia chủ.
Lễ cúng Tất niên thường được tổ chức vào chiều 30 Tết hoặc một vài ngày trước đó, tùy điều kiện của mỗi gia đình. Đây là nghi lễ mang ý nghĩa mời ông bà, tổ tiên và những người đã khuất trong gia tộc về ăn Tết cùng con cháu, đồng thời khép lại một năm với nhiều thăng trầm.
Khác với các lễ cúng khác, mâm cúng Tất niên thường được chuẩn bị thịnh soạn và ấm cúng, phản ánh nét đặc trưng ẩm thực của từng vùng miền. Bên cạnh ý nghĩa tâm linh, lễ Tất niên còn là dịp để các thành viên trong gia đình sum họp, nhìn lại năm cũ và cùng nhau hướng tới một năm mới an lành.
Ngoài ba lễ cúng quan trọng nêu trên, lễ cúng Giao thừa – thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới – tuy diễn ra vào đầu năm mới nhưng toàn bộ công tác chuẩn bị đều được hoàn tất trong tháng Chạp. Điều này cho thấy tháng Chạp không chỉ là tháng cuối năm, mà còn là giai đoạn cao điểm của các hoạt động tâm linh, chuẩn bị và đoàn tụ trong đời sống văn hóa truyền thống của người Việt.
Viện kiểm sát cho rằng, sau khi nghe chủ quán nói “anh không hiểu tiếng người à” vì vẫn hút thuốc, tổng tài Nguyễn Văn Thiên chỉ đạo cấp dưới “tát cho thằng nhân viên phát”.
Chia sẻ
Sáng 30/01, NXB Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức Lễ giới thiệu cuốn sách "Tự hào cơ đồ Việt Nam".
Chia sẻ
Cựu HLV của Hà Nội FC - ông Bozidar Bandovic vừa được FK Radnicki 1923 ký hợp đồng. Trước đó, HLV của đội bóng này là ông Mladen Zizovic đã bất ngờ bị đột tử ngay trên sân khi trận đấu đang diễn ra.
Chia sẻ
Hôm nay (30/1/2026), giá Bitcoin giảm mạnh nhất trong vòng 2 tháng qua khiến các nhà đầu tư không khỏi hoang mang. Chỉ trong 24 giờ, giá Bitcoin đã mất gần 6%.
Chia sẻ
Liên quan đến vụ việc thanh niên có hành vi phản cảm trước cổng Trường Đại học Bách khoa TP.HCM, Công an phường Đông Hòa đã xử phạt người này 7,5 triệu đồng.
Chia sẻ
Dù cho rằng cầm tiền hoa hồng của doanh nghiệp đi “ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19”, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM vẫn bị phía công tố cáo buộc phạm vào tội nhận hối lộ, số tiền 47 tỷ đồng nên phải chịu án từ 15 – 17 năm tù.
Chia sẻ
Becamex TP.HCM chính thức đăng ký tân binh Sam Elisha Bruce (1m95) thay thế Ismaila Origbaajo nhằm giải quyết bài toán hàng công cho giai đoạn 2 V.League 2025/2026.
Chia sẻ
Rạng sáng ngày 30/1, trực thăng EC225 đã hạ cánh xuống sân đỗ Bệnh viện Quân y 175, chuyển thành công bệnh nhân từ đảo Trường Sa Lớn về đất liền điều trị trong tình trạng diễn tiến phức tạp sau mổ.
Chia sẻ
Kết quả xác minh của UBND phường Từ Sơn, Bắc Ninh cho thấy có việc thu lại tiền thưởng của giáo viên Trường Mầm non Đình Bảng 2, buộc nhà trường hoàn trả và kiểm điểm người đứng đầu.
Chia sẻ
Việc Mỹ triển khai các vị trí tấn công tại những điểm trọng yếu xung quanh Iran đã làm dấy lên lo ngại khắp Trung Đông về nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột quân sự khác.
Chia sẻ
Từ những biểu hiện ban đầu sốt, mệt mỏi không điển hình, nam bệnh nhân 60 tuổi ở Hà Nội được phát hiện mắc nhiễm khuẩn huyết kèm viêm não - màng não do vi khuẩn liên cầu lợn. Đây là tác nhân nguy hiểm thường liên quan đến thói quen ăn tiết canh.
Chia sẻ
Đưa con tới bệnh viện thăm khám khi bé bị sốt, quấy khóc, sưng sau tai... chị Thu Hương (Thanh Liệt, Hà Nội) bất ngờ khi bác sĩ kết luận bé bị viêm tai xương chũm cấp cần phải điều trị.
Chia sẻ
Hội đồng Bầu cử Quốc gia là cơ quan do Quốc hội thành lập, có nhiệm vụ tổ chức và chỉ đạo công tác bầu cử đại biểu Quốc hội; hoạt động theo Hiến pháp và luật định, chịu trách nhiệm và báo cáo trước Quốc hội Việt Nam.
Chia sẻ
Sau thời gian trầm lắng, thị trường đất công nghiệp khu vực phía Nam đang ghi nhận dấu hiệu "ấm" dần trở lại. Nguồn cung tăng mạnh, giá thuê nhích lên, nhưng doanh nghiệp vẫn thận trọng trong quyết định mở rộng, khiến thị trường bước vào giai đoạn phục hồi có chọn lọc.
Chia sẻ
Chủ tịch nước Lương Cường ân cần thăm hỏi tình hình đời sống của thân nhân gia đình Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, cố Chủ tịch nước Trần Đức Lương, Chủ tịch nước Trần Đại Quang.
Chia sẻ
Với tài xế công nghệ, VinFast Evo đang mở ra cách vận doanh tiết kiệm hơn nhờ ưu thế đổi pin linh hoạt và chính sách hỗ trợ từ nhà sản xuất.
Chia sẻ
HTX TM-DV Phước Thiện ở xã Hưng Phước (sáp nhập từ xã Hưng Phước và xã Phước Thiện, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai) do ông Nguyễn Viết Vị điều hành đang trồng các loại cây ăn trái ngon như trồng ổi, trồng vú sữa Hoàng Kim, trồng mít ruột đỏ giống mới (mít có múi màu đỏ)...
Chia sẻ
Thực hiện chương trình tháng Tri ân khách hàng năm 2025 với chủ đề “Tiếp tục chung tay khắc phục hậu quả thiên tai, đồng hành cùng khách hàng sử dụng điện an toàn, ổn định”, từ tháng 12/2025, Công ty Điện lực Huế (PC Huế) đã triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa hướng đến cộng đồng.
Chia sẻ
VinFast chính thức công bố hoàn thiện quy hoạch tổng thể 3 dòng xe máy điện, bao gồm: phổ thông - cao cấp - thể thao; đồng thời ra mắt 7 mẫu xe hoàn toàn mới thuộc hai dòng cao cấp và thể thao , vượt trội cả về thiết kế và tốc độ. Với hệ sản phẩm đa dạng, sáng tạo và phủ đủ các phân khúc, VinFast đang góp phần thúc đẩy mạnh mẽ cuộc cách mạng di chuyển điện hóa tại Việt Nam.
Chia sẻ
Nguyễn Xuân Son “mở toang cửa” giúp Đỗ Hoàng Hên lên ĐT Việt Nam; M.U từ bỏ Cole Palmer vì giá quá cao; Raheem Sterling được nhiều đội bóng theo đuổi; Ajax Amsterdam sắp chiêu mộ Oleksandr Zinchenko; Vợ chồng David Beckham gửi tối hậu thư cho Brooklyn.
Chia sẻ
Trước loạt phóng sự “Sự thật phía sau những suất ăn học đường ở TP.HCM” của Báo Điện tử Dân Việt, Sở GDĐT TP.HCM đã có văn bản chỉ đạo, yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát toàn diện và giám sát thực tế quy trình cung ứng suất ăn, thay vì chỉ căn cứ vào hồ sơ pháp lý như trước đây.
Chia sẻ
Thủ tướng Phạm Minh Chính lưu ý, các địa bàn miền núi rất khó khăn như Lai Châu, Sơn La, Cao Bằng, Tuyên Quang phải ưu tiên phát triển hệ thống giao thông đường bộ cao tốc để phát triển nhanh, làm thay đổi các vùng đất này.
Chia sẻ
Sáng 30/1, theo thông tin PV Dân Việt, cấp thẩm quyền tỉnh Quảng Ngãi đã ký quyết định xử phạt hành chính hành vi vi phạm của Công ty TNHH Thủy điện Sông Liên, có trụ sở chính ở thôn Suối Loa, xã Ba Động, chủ dự án Thủy điện Sông Liên 1.
Chia sẻ
Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Trưởng Tiểu ban Tổ chức phục vụ Đại hội XIV của Đảng vừa có Thư cảm ơn gửi các cơ quan, đơn vị, thành viên các Tiểu ban Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Ban Chỉ đạo tổng kết 40 năm đổi mới; cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang, công chức, viên chức, người lao động tham gia tổ chức, phục vụ Đại hội.
Chia sẻ
Tây Độc Âu Dương Phong tuy là một nhân vật phản diện trong Anh hùng xạ điêu. Nhưng phải công nhận rằng đây là một con người có hoài bão cả đời theo đuổi giấc mộng trở thành Đệ nhất thiên hạ, rốt cuộc chuốc lấy kết cục đáng thương.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Ưu tú Chí Trung - nguyên Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ là nghệ sĩ lớn tuổi nhất gặp mặt trong chương trình “12 Con giáp 2026”.
Chia sẻ
Sáng 29/1, tại Đại đô thị Eco Retreat, nhà sáng lập Ecopark và hệ thống Trường Phổ thông liên cấp Edison tổ chức Lễ động thổ Trường PTLC Edison Schools - Tổ hợp giáo dục phổ thông liên cấp đi đầu trong đổi mới sáng tạo, với quy mô đào tạo lên đến 3.600 học sinh mỗi năm.
Chia sẻ
Chiều 29/1, tỉnh Lai Châu đã chính thức ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (ĐMST&CĐS) trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ. Đây được kỳ vọng là "đòn bẩy" quan trọng giúp địa phương bứt phá về kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn mới.
Chia sẻ
Ông Nguyễn Bá Nho – Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu được điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu từ ngày 1/2/2026.
Chia sẻ
Sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ mới sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ với gần 700 điểm mỏ. Tuy nhiên, nghịch lý đang diễn ra khi địa phương này vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt hàng chục triệu m3 đất san lấp cho các dự án đầu tư công.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Phạm Huyền
