Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc: “Thật đau lòng khi chứng kiến nhiều người trở thành nạn nhân của các cuộc tấn công mạng”

Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc: "Bây giờ ai cũng có thể làm đạo diễn, diễn viên trên không gian mạng"

Sáng ngày 22/10, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH&TTĐT - Bộ VHTTDL) đã tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Bộ quy tắc Ứng xử văn hoá trên không gian mạng.

Ông Lê Hải Bình - Thứ trưởng Thường trực Bộ VHTTDL cho rằng, không gian mạng ngày càng trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống hiện đại. Bên cạnh những tác động tích cực, không gian mạng cũng mang đến nhiều thách thức với nhà quản lý và tác động tiêu cực đến người dùng.

Đặc biệt, những hành vi lệch chuẩn trên môi trường mạng đang tạo ra những nguy cơ, ảnh hưởng tiêu cực đến sự hình thành, phát triển nhân cách, đạo đức và lối sống của giới trẻ khiến không ít bậc phụ huynh cảm thấy lo lắng, trăn trở. Trong bối cảnh đó, việc định hướng chuẩn mực hành vi trên không gian mạng là hết sức cần thiết.

Bên cạnh các quy định pháp luật, Bộ quy tắc ứng xử văn hoá trên không gian mạng khi được ban hành sẽ là nền tảng để xây dựng môi trường văn hoá trên không gian mạng để không gian mạng là nơi lan toả những giá trị tích cực, nhân văn.

Thứ trưởng Lê Hải Bình cũng nhấn mạnh, khi Bộ quy tắc được ban hành, các Bộ, ngành, cơ quan, đơn vị và cá nhân cần chung tay để Bộ quy tắc được lan toả trong đời sống, thể hiện là người dùng mạng xã hội có trách nhiệm.

Trong khi đó, Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn lại khẳng định, Dự thảo Bộ quy tắc lần này là “trúng, đúng và rất cần thiết, nhất là trong giai đoạn các hoạt động trên không gian mạng đang bùng nổ như hiện nay”.

Đề cập đến Điều 7 – quy định về các đơn vị cung cấp dịch vụ và nội dung, Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc cho đây là nội dung đáng chú ý. Theo nghệ sĩ, hiện nay có nhiều công ty lớn, uy tín, nhưng lại có những kênh con tung ra nội dung phản cảm, giật tít, gây hiểu lầm.

“Chúng ta có thể thấy ngay hình ảnh, tiêu đề của một số tiểu phẩm khiến người xem hiểu sai vấn đề. Đó không chỉ là tác động tiêu cực mà còn là hành vi cố tình tạo hiểu lầm để câu kéo người xem. Với điều này, tôi nghĩ cần có quy định chặt chẽ hơn, ràng buộc trách nhiệm rõ hơn cho các đơn vị cung cấp nội dung”, Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc nói.

Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cũng nhận định thêm: “Bây giờ ai cũng có thể làm đạo diễn, diễn viên, biên tập viên trên không gian mạng. Kể từ khi Tiktok có mặt ở Việt Nam, nó đã tạo ra ảnh hưởng rất lớn, lan tỏa nhanh và có nhiều tác động tích cực. Tuy nhiên, ở một số khía cạnh, chúng ta vẫn bị bỏ sót những vấn đề cần kiểm soát”.

Theo Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc, chúng ta cần bày tỏ quan điểm rõ ràng về việc cần quản lý tài khoản ảo.

“Tôi rất ủng hộ việc khuyến khích người dùng mạng xã hội đăng ký bằng tên thật, thông tin thật, để hạn chế tối đa những tài khoản ảo chuyên tung tin đồn nhảm, miệt thị hay tấn công người khác. Chúng ta đã thật sự rất đau lòng khi chứng kiến nhiều người trở thành nạn nhân của các cuộc tấn công mạng”, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn bày tỏ.

Sự bùng nổ của các loại hình truyền thông trên Internet là "con dao hai lưỡi"

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền - Phó Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT cho biết, trong bối cuộc cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, Internet là nền tảng và cầu nối của mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Theo thống kê, tính đến tháng 01/2024, Việt Nam có 78,44 triệu người dùng Internet, tương đương 79,1% dân số, với thời gian sử dụng trung bình gần 7 giờ mỗi ngày, phần lớn truy cập thông qua thiết bị di động.

Hiện, Việt Nam có khoảng 78 triệu tài khoản mạng xã hội nhưng chủ yếu là các tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội nước ngoài cung cấp vào Việt Nam như Facebook, Tiktok và YouTube. Theo báo cáo thống kê tại thời điểm tháng 1/2025, tổng số tài khoản người dùng sử dụng thường xuyên của top 20 mạng xã hội lớn trong nước là khoảng 110 triệu, Facebook, YouTube là 138.5 triệu.

Sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng, ứng dụng số này đã tạo ra môi trường cạnh tranh đa dạng, vừa mang lại cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến, vừa đặt ra thách thức cho doanh nghiệp trong nước trong việc giữ vững thị phần và bảo vệ bản sắc văn hóa số Việt Nam.

Theo nhiều chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng, ứng dụng số đã tạo ra môi trường cạnh tranh đa dạng, vừa mang lại cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến, vừa đặt ra thách thức cho doanh nghiệp trong nước trong việc giữ vững thị phần và bảo vệ bản sắc văn hóa số Việt Nam.

Với nền tảng hạ tầng vững chắc, số lượng người dùng đông đảo, sự phát triển mạnh của dịch vụ số, cùng với sự đồng hành của chính sách nhà nước và sự năng động của doanh nghiệp, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong kỷ nguyên số, hướng tới một xã hội số toàn diện, hiện đại.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu to lớn, nhiều vấn đề bất cập đã và đang nảy sinh, sự phát triển bùng nổ của các loại hình truyền thông trên Internet cũng là "con dao hai lưỡi" với những tác động tiêu cực tới nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội. Việc này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và toàn xã hội. Trước hết, mức độ nhận thức về văn hóa ứng xử số của người dân chưa cao.

Dù đã có những văn bản pháp lý quan trọng như Luật An ninh mạng, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Trẻ em, nhưng sự hiểu biết và tuân thủ các quy định này còn hạn chế. Nhiều người dùng Internet chưa ý thức đầy đủ trách nhiệm pháp lý và ứng xử văn hóa khi tham gia không gian mạng, dẫn đến hành vi thiếu chuẩn mực, thậm chí vi phạm pháp luật.

Một vấn đề nổi cộm khác là tin giả và thông tin sai lệch khi không gian số đã trở thành môi trường, công cụ thuận lợi để một số đối tượng, thế lực thù địch thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước; xuyên tạc đường lối, chính sách; bịa đặt thông tin gây hoang mang dư luận; kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Do kỹ năng nhận biết, phân biệt và xử lý thông tin sai lệch của người dân còn thấp, khiến tin giả có cơ hội lan rộng và tạo tác động tiêu cực.

Năm 2024, Facebook đã chặn gỡ 10.092 bài viết, 349 tài khoản, 16 group, 153 trang vi phạm; Google chặn gỡ 6.467 video và 36 kênh YouTube, TikTok chặn gỡ 1.274 video và 294 tài khoản. Tuy nhiên, việc đấu tranh với những luồng thông tin xấu độc vẫn ở phía trước với nhiều khó khăn, thách thức.

Đặc biệt hiện nay, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp và ở mức báo động. Các thủ đoạn ngày càng tinh vi như giả mạo ngân hàng, chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội, lừa đảo đầu tư, việc làm và thương mại điện tử.

Hàng loạt người dân đã trở thành nạn nhân, thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đồng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và niềm tin xã hội. Trước thực trạng này, các cơ quan an ninh cần liên tục phát đi cảnh báo, hướng dẫn người dân nhận diện, nâng cao kỹ năng số và kịp thời ngăn chặn vi phạm.

Dự thảo Bộ quy tắc Ứng xử văn hoá trên không gian mạng gồm 3 chương, 11 điều; áp dụng cho 5 nhóm đối tượng gồm: cá nhân; cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, nền tảng số trong và ngoài nước; nhà cung cấp dịch vụ internet; cơ quan báo chí, đài phát thanh, truyền hình, các công ty truyền thông, quảng cáo, các công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn.

Bộ quy tắc ứng xử được xây dựng trên quan điểm định hướng hành vi của tổ chức, cá nhân khi tham gia không gian mạng theo chuẩn mực văn hoá, đạo đức và pháp luật Việt Nam; thúc đẩy không gian mạng lành mạnh, an toàn và tôn trọng văn hóa Việt Nam, góp phần hình thành không gian mạng an toàn, lành mạnh, nhân văn; khuyến khích lan toả các giá trị tích cực, sáng tạo, và bản sắc văn hoá dân tộc.

Bộ quy tắc khi được ban hành sẽ nâng cao trách nhiệm của người dùng, thúc đẩy sự minh bạch của tổ chức, doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác định hướng, giám sát và xử lý vi phạm.

Đặc biệt, các điểm đáng chú ý là người dùng cần tìm hiểu và tuân thủ các quy định pháp luật, quy tắc, tiêu chuẩn cộng đồng của các nền tảng số, mạng xã hội khi tham gia; không phát tán, chia sẻ tin giả, tin sai sự thật hoặc tin đồn chưa được xác minh và các thông tin vi phạm pháp luật khác; tuân thủ, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ các sản phẩm số trên môi trường mạng...

×