Người kinh doanh online trên sàn thương mại điện tử băn khoăn việc xuất hóa đơn điện tử

Từ 1/1/2026, phương pháp thuế khoán sẽ không còn áp dụng với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử (TMĐT). Hộ sẽ chuyển sang phương pháp kê khai, tự khai tự nộp thuế theo doanh thu thực tế.

Theo đó, hộ kinh doanh được phân thành ít nhất 3 nhóm quản lý thuế: Nhóm 1 có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm. Nhóm 2 có oanh thu trên 200 triệu và dưới 3 tỷ đồng/năm. Nhóm 3 với doanh thu lớn hơn một mức xác định (ví dụ, trên 3 tỷ đồng/năm) hoặc ở lĩnh vực đặc thù.

Với hộ kinh doanh qua nền tảng TMĐT có sàn thanh toán, nếu giao dịch qua sàn có chức năng thanh toán, sàn đó sẽ khấu trừ và nộp thay thuế GTGT và thuế TNCN cho hộ kinh doanh theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu giao dịch.

Nhiều hộ/cá nhân kinh doanh lo lắng việc không thể xuất hoá đơn khi hầu hết các sàn TMĐT lớn không cung cấp thông tin khách hàng cho người bán.

Hộ kinh doanh phải kê khai (theo tháng, quý hoặc năm tùy nhóm) và nộp thuế theo doanh thu thực. Hộ có doanh thu lớn hoặc kinh doanh trên sàn TMĐT lớn có thể bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền.

Về trách nhiệm cung cấp thông tin, hộ hay cá nhân kinh doanh trên nền tảng TMĐT phải cung cấp đầy đủ thông tin cho sàn (mã số thuế, định danh cá nhân) và hợp tác với sàn trong việc xác định doanh thu, số thuế khấu trừ.

Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất nằm ở chỗ thông tin khách hàng. Anh Nguyễn Văn Hùng, người kinh doanh thương mại điện tử trên TikTok Shop và Shopee ở Yên Sở (Hà Nội) thắc mắc: "Cá nhân kinh doanh online như tôi có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm có bắt buộc phải xuất hóa đơn điện tử không. Khi liên hệ sàn thì tất cả đều không cung cấp thông tin khách hàng cho người bán với lý do coi khách hàng là khách của sàn, tránh tiết lộ dữ liệu cá nhân. Và nếu như vậy thì người bán không thể xuất hóa đơn cho từng giao dịch dù pháp luật yêu cầu".

Chia sẻ về điều này, ông Nguyễn Trung Hiếu - Giám đốc Luật Nam Dương cho rằng, khi sàn đóng vai trò trung gian thanh toán, kiểm soát giao dịch và nộp thuế thay thì sàn phải có trách nhiệm phối hợp để người bán thực hiện nghĩa vụ hóa đơn.

Hiện nay, một số nước áp dụng mô hình "sàn xuất hóa đơn cho người mua (như đại lý)", tức là sàn lập hóa đơn cho khách hàng, sau đó đối soát và chia lại doanh thu cho người bán. Điều này phù hợp khi sàn coi khách là “khách của sàn”. Ngoài ra, sàn có thể cung cấp tối thiểu thông tin để người bán xuất hóa đơn.

Trong trường hợp sàn vẫn không cung cấp thông tin thì cá nhân kinh doanh có bị xử phạt hay không? Ông Hiếu cho rằng, không thể xử phạt người nộp thuế khi họ không thể thực hiện nghĩa vụ vì vướng mắc khách quan. Trách nhiệm phối hợp nằm ở cơ quan thuế và sàn TMĐT để tạo điều kiện cho người bán xuất hóa đơn.

Theo ông Hiếu, cơ quan thuế cần bổ sung quy định hướng dẫn, hoặc yêu cầu sàn chia sẻ dữ liệu tối thiểu, hoặc để sàn thay người bán xuất hóa đơn tổng hợp.

Tạ hội nghị hỗ trợ các hộ, cá nhân kinh doanh chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai, phát triển lên doanh nghiệp, và chương trình lựa chọn hóa đơn may mắn Quý I, II năm 2025, ông Nguyễn Tiến Minh – Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội nhấn mạnh, việc chuyển đổi từ phương pháp khoán sang kê khai không phải là “thêm thủ tục”, mà là thay đổi cách tiếp cận.

Lãnh đạo Thuế TP Hà Nội cho biết về nguyên tắc, việc xuất hóa đơn nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và thể hiện trách nhiệm của người bán. Tuy nhiên, với trường hợp kinh doanh qua sàn thương mại điện tử đã bị khấu trừ thuế, hiện chính sách chưa quy định rõ việc có bắt buộc phải xuất hóa đơn hay không.

Hiện, cơ quan thuế cũng đã ghi nhận ý kiến này và cho biết nội dung đang được đưa vào quá trình thảo luận, hoàn thiện quy định; đồng thời làm việc với các sàn thương mại điện tử để có hướng xử lý thống nhất.

×