Ông nông dân An Giang đưa giống lúa Nhật vào trồng, kéo cả hợp tác xã 213 thành viên trở nên khá giả

Khát vọng đổi thay

Ông Nguyễn Hồng Phương, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp Đường Gỗ Lộ (xã Long Thạnh, huyện Giồng Riềng cũ, Kiên Giang nay là xã Giồng Riềng, tỉnh An Giang) chia sẻ: Ông sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Long Thạnh, hơn ai hết ông thấu hiểu nỗi vất vả của người nông dân "một nắng hai sương" mà lợi nhuận thu được từ cây lúa lại bấp bênh.

Giống lúa, phân bón, thuốc trừ sâu và nỗi lo đầu ra luôn là gánh nặng khiến đời sống gia đình thiếu trước hụt sau. Ông nhận thấy, lối canh tác nhỏ lẻ, manh mún, mạnh ai nấy làm đã kìm hãm sự phát triển của bà con nông dân.

Với khát vọng thoát nghèo, ông Phương miệt mài học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình sản xuất giỏi, tham gia các buổi tập huấn, đọc sách báo để mở rộng kiến thức. Từ đó, ông nhận ra rằng, để phát triển bền vững, giải pháp tối ưu nhất là kinh tế tập thể, với HTX là nòng cốt.

Ông tin rằng, khi các thành viên cùng góp vốn, góp sức trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi, sẽ tạo nên một vùng nguyên liệu cánh đồng mẫu lớn, thuận lợi cho việc áp dụng khoa học - công nghệ, nâng cao số lượng, chất lượng nông sản.

Sau một thời gian kiên trì thuyết phục, động viên người dân, năm 2015, HTX Đường Gỗ Lộ chính thức ra đời với 54 thành viên, canh tác 78ha lúa Jasmine 85, vốn điều lệ ít ỏi 51 triệu đồng. Ban đầu, mọi thứ đều khó khăn, nhưng niềm tin vào sự đổi thay đã nhen nhóm trong lòng mỗi thành viên.

Với vai trò "người đứng mũi chịu sào", ông Phương không ngừng trăn trở để đưa HTX phát triển đúng hướng, mang lại giá trị cao nhất cho các thành viên. Để tạo niềm tin và hiệu quả chắc chắn cho thành viên, trước khi đưa giống lúa mới vào HTX sản xuất, trên mảnh ruộng nhà mình ông sản xuất thực nghiệm trước, sau 1-2 vụ thành công mới đưa vào HTX sản xuất rộng rãi. Chính từ cách làm vì lợi ích thành viên mà ông nhận được niềm tin tuyệt đối từ các thành viên HTX, giúp HTX nhanh chóng ổn định và phát triển.

Đến năm 2020, HTX Đường Gỗ Lộ đã tổ chức sáp nhập thêm 3 HTX vào, gồm: HTX nông nghiệp Long Tiến II, HTX nông nghiệp Cây Bàng, HTX nông nghiệp Thịnh Phát.

Sau sáp nhập, HTX Đường Gỗ Lộ vươn mình mạnh mẽ với trên 213 thành viên, với diện tích 234,4ha, diện tích sản xuất lúa 2 vụ lên đến 468,8ha, vốn điều lệ hơn 105 triệu đồng và 15 lao động thường xuyên.

Hiện HTX cung cấp 9 dịch vụ đa dạng, từ bơm tát tưới tiêu, làm đất, thu hoạch nông sản, cung ứng lúa giống, đến bao tiêu sản phẩm, bán điện năng lượng mặt trời và phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái.

Đột phá với lúa Nhật DS1, tăng thu nhập cho nông dân

Sự trưởng thành của HTX Đường Gỗ Lộ đã chứng minh tính hiệu quả của kinh tế tập thể. Đây không chỉ là nơi bà con gửi gắm niềm tin mà còn là bệ phóng giúp giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất và ổn định đầu ra.

Theo ông Phương, từ lúc thành lập đến nay HTX canh tác theo quy trình canh tác lúa thông minh, từ bơm tát nước, xiết nước, xuống giống, bón phân-thuốc hữu cơ, thu hoạch tập trung...

Từ đó giúp bà con xã viên giảm từ 20kg lúa giống/công ruộng (công tầm lớn = 1.296m2 - PV) xuống còn 10kg, tiết kiệm giống, phân bón, công sức, giảm sâu bệnh và chi phí thuốc bảo vệ thực vật. Tính cả quy trình sản xuất của HTX, bà con có thể tiết giảm chi phí từ 4-5 triệu đồng/ha.

Điểm nhấn làm nên sự đột phá của HTX Đường Gỗ Lộ chính là quyết định táo bạo đưa giống lúa Nhật (DS1) vào sản xuất trọng tâm của ông Chủ tịch Hội đồng Quản trị.

Ông Phương chia sẻ: Ban đầu nhiều thành viên HTX chưa mạnh dạn chọn giống DS1 để sản xuất, vì đây là giống lúa mới, thời gian sản xuất 1 vụ đến 120 ngày, nên chỉ một số ít nông dân tham gia.

Nhưng sau một thời gian nhận thấy giống DS1 năng suất cao, chi phí đầu tư cho sản xuất thấp, ít bị sâu bệnh hại, lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng thấp hơn các giống lúa khác nên đến vụ hè thu 2017 thì 100% thành viên tham gia.

“Nếu những giống lúa khác 1 công sạ 10kg lúa giống thì giống DS1 chỉ 8kg, cộng thêm giống lúa này ít sâu bệnh nên chi phí đầu tư càng nhẹ hơn nhiều”, ông Phương nói.

Anh Trần Phi Hùng, một thành viên HTX, chia sẻ: "Gia đình tôi có 1ha đất sản xuất lúa trong HTX Đường Gỗ Lộ. Trước đây, canh tác Jasmine 85, chi phí cao, sâu bệnh nhiều, lợi nhuận bấp bênh. Từ vụ đông xuân 2016-2017, gia đình tôi cùng bà con chuyển đổi sang giống DS1. Sau gần 5 năm sản xuất, chúng tôi thấy được tiềm năng kinh tế cao của giống này. Chi phí sản xuất 1ha giống lúa DS1 trung bình 17 triệu đồng/ha, năng suất lúa tươi bình quân 10 tấn/ha, với giá lúa Nhật hiện nay 8.800 đồng/kg, lợi nhuận trung bình 71 triệu đồng/ha".

Nâng cao giá trị gạo An Giang

Thành công của HTX Đường Gỗ Lộ không chỉ dừng lại ở việc nâng cao thu nhập cho thành viên mà còn góp phần quan trọng vào việc cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh nông sản.

Từ năm 2018 đến nay, HTX sản xuất lúa theo quy trình lúa sạch, được cấp chứng nhận tiêu chuẩn VietGAP, với chi phí sản xuất trung bình 17 triệu đồng/ha, năng suất bình quân 10-12 tấn/ha, bà con đạt lợi nhuận trung bình 71 triệu đồng/ha.

Năm 2022 đến nay HTX đã ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài tỉnh, tạo đầu ra ổn định cho HTX. Đặc biệt, sản phẩm gạo DS1 của HTX đã đạt OCOP 3 sao, đang được thị trường ưa chuộng.

Năm 2023, HTX Đường Gỗ Lộ đã mời gọi được 18 công ty, doanh nghiệp tham gia đấu giá thu mua lúa giống DS1. Kết quả, một công ty đã trúng thầu với giá 8.800 đồng/kg, kèm theo các điều kiện thuận lợi về ngày thu hoạch, phương tiện vận chuyển và phương thức thanh toán. Đây là một bước tiến đáng mừng, khẳng định giá trị và uy tín của sản phẩm gạo DS1 trên thị trường và hình thức đấu thầu bán lúa DS1 được duy trì đến hiện nay.

Thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, năm 2024 HTX tham gia 50ha, theo kế hoạch năm 2025 100% diện tích sản xuất của HTX sẽ tham gia đề án. “Vì từ trước giờ HTX canh tác lúa theo quy trình canh tác thông minh, từ bơm tát nước, xiết nước, xuống giống, sử dụng thuốc BVTV hữu cơ, thu hoạch tập trung… nên khi tham gia đề án chúng tôi rất thuận lợi”, ông Phương chia sẻ.

Ông Nguyễn Hồng Phương cho biết thêm: "Theo kế hoạch năm 2025, HTX sẽ sáp nhập thêm 2 HTX vào, diện tích sản xuất tăng lên trên 500ha. Trong thời gian tới HTX tiếp tục sản xuất các giống chủ lực và đưa sản phẩm gạo DS1 trực tiếp đến tay người tiêu dùng, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, phát triển thương hiệu và mở rộng quy mô HTX lên tầm cao mới".

×