Philippines, Indonesia đồng loạt nói tạm ngừng nhập khẩu, giá gạo của Việt Nam vẫn đứng đầu thế giới

Sản lượng lúa của Philippines đạt kỷ lục, Indonesia không nhập khẩu gạo từ nay đến cuối năm 2025

Báo cáo ngành hàng lúa gạo của Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thông tin từ Bộ Nông nghiệp Philippines (DA), giá gạo trên thị trường bán lẻ nước này vẫn duy trì ổn định sau khi lệnh tạm dừng nhập khẩu trong 60 ngày có hiệu lực vào ngày 01/09/2025.

Lệnh cấm này được ban hành nhằm bảo vệ nông dân Philippines, sau khi có báo cáo cho thấy giá thu mua lúa tại ruộng đã giảm xuống mức thấp chỉ còn 8 PHP/kg (0,14 USD/kg) tại một số khu vực. Theo ghi nhận ban đầu, giá các loại gạo sản xuất trong nước không có sự biến động, trong khi giá gạo nhập khẩu tăng nhẹ.

Sự ổn định này được lý giải là nhờ nguồn cung nội địa dồi dào và vững chắc. Sản lượng lúa trong 6 tháng đầu năm 2025 của Philippines đã đạt mức kỷ lục 9,08 triệu tấn. Đây là lần thứ hai sản lượng nửa đầu năm vượt mốc 9 triệu tấn, nối tiếp thành công của niên vụ 2024 với tổng sản lượng đạt 20,06 triệu tấn. Với dự báo sản lượng nửa cuối năm sẽ vượt 11 triệu tấn, DA kỳ vọng tổng sản lượng cả năm 2025 sẽ tiếp tục vượt mốc 20 triệu tấn.

Nguồn cung nội địa mạnh mẽ chính là cơ sở để Chính phủ Philippines cho rằng lệnh cấm nhập khẩu tạm thời sẽ không gây ra các cú sốc về giá cho người tiêu dùng.

Trong khi đó, Ấn Độ đang triển khai một chiến lược nhằm tiếp cận sâu hơn vào thị trường Philippines - quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh Ấn Độ là nhà xuất khẩu gạo số một toàn cầu với kim ngạch 11,83 tỷ USD trong niên vụ 2024/2025, nhưng kim ngạch xuất khẩu sang Philippines lại chỉ đạt 48,91 triệu USD. Con số này được đánh giá là quá thấp so với tổng nhu cầu nhập khẩu gạo trị giá 2,52 tỷ USD của Philippines trong năm 2024.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ấn Độ đang tích cực thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại song phương. Cụ thể, một phái đoàn lớn gồm các nhà xuất khẩu hàng đầu của Ấn Độ sẽ có chuyến thăm và làm việc tại Philippines ngay trong đầu tháng 9/2025.

Một thị trường nhập khẩu gạo lớn của Việt Nam là Indonesia cũng đã chính thức tái khẳng định sẽ không thực hiện bất kỳ hoạt động nhập khẩu gạo nào từ nay cho đến cuối năm 2025.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Indonesia, quyết định này được đưa ra dựa trên cơ sở nguồn cung nội địa ở mức cao. Cụ thể, sản lượng lúa trong năm 2025 của nước này được dự báo sẽ đạt từ 34-35 triệu tấn, tăng tới 4 triệu tấn so với các năm trước. Sự gia tăng sản lượng này không chỉ giúp đảm bảo an ninh lương thực mà còn trực tiếp làm tăng thu nhập cho nông dân thêm khoảng 60.000 tỷ IDR (3,6 tỷ USD).

Quyết định này của Chính phủ Indonesia còn đến từ mức dự trữ gạo cao kỷ lục của quốc gia, đạt khoảng 4 triệu tấn, gấp đôi so với mức 2 triệu tấn của năm ngoái.

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam vẫn tốp đầu thế giới

Báo cáo của Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy, trong tuần từ 01/09/2025 - 05/09/2025, giá gạo 5% tấm của Thái Lan và Việt Nam không đổi, trong khi Ấn Độ giảm so với tuần trước.

Theo đó, giá gạo 5% tấm của Thái Lan đạt 355 USD/tấn, không đổi so với tuần trước, giá có thể giảm sâu thêm do khách hàng đang trì hoãn để chờ giá giảm; Giá gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ đạt 369 USD/tấn, giảm 5 USD/tấn, do đồng Rupee chạm mức thấp kỷ lục mặc dù nhu cầu từ các quốc gia châu Phi vẫn ổn định; Giá gạo 5% tấm của Việt Nam đạt 458 USD/tấn, không đổi so với tuần trước. Nguyên nhân đến từ nguồn cung nội địa khan hiếm.

Tuy nhiên, sau quyết định tạm dừng nhập khẩu gạo của một số thị trường như Philippines, Indonesia, hoạt động tiêu thụ lúa vụ hè thu tại một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang gặp khó khăn.

Tại Cà Mau, chỉ trong một tuần từ 01- 07/09/2025, giá lúa trên địa bàn đã giảm nhanh từ 500 - 1.000 đồng/kg. Cụ thể, các giống lúa chất lượng cao như ST24, ST25 hiện chỉ còn được thu mua với giá 6.000 - 6.800 đồng/kg; giống lúa thường 4.000 - 5.500 đồng/kg.

Để tháo gỡ khó khăn, UBND tỉnh Cà Mau đã ra chỉ đạo khẩn, yêu cầu các sở, ngành triển khai các giải pháp hỗ trợ. Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ rà soát tình hình, kết nối tiêu thụ, khuyến khích tạm trữ và hướng dẫn nông dân chuyển đổi sang các giống lúa chất lượng cao hơn. Sở Công Thương sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường mới và theo dõi sát chính sách của Philippines. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực cũng được chỉ đạo triển khai các chính sách tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân tạm trữ lúa gạo, tránh tình trạng bán tháo gây thiệt hại.

Trước quyết định tạm dừng nhập khẩu gạo trong 60 ngày của Philippines, Bộ Công Thương đã ra văn bản chỉ đạo các địa phương và doanh nghiệp cần có những điều chỉnh phù hợp. Theo đó, Bộ đưa ra hai khuyến nghị quan trọng.

Thứ nhất, các doanh nghiệp phải chủ động, tích cực tìm kiếm và khai thác các thị trường tiềm năng mới nhằm đa dạng hóa, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Thứ hai, các doanh nghiệp cần tiếp tục tăng cường thu mua lúa gạo tạm trữ để hỗ trợ nông dân, ổn định thị trường nội địa trong bối cảnh đầu ra gặp khó khăn.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng đã ký Công điện số 160/CĐ-TTg ngày 09/9/2025 về việc tăng cường thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và ổn định thị trường gạo.

Theo đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng Bộ Công Thương theo chức năng, nhiệm vụ được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan, địa phương liên quan đa dạng hóa thị trường xuất khẩu gạo, ổn định, bền vững, hiệu quả; linh hoạt tổ chức, triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, kết hợp giữa hình thức truyền thống và trực tuyến nhằm duy trì, tiếp tục củng cố các thị trường xuất khẩu gạo truyền thống và phát triển các thị trường mới, tiềm năng, các thị trường FTA; khai thác các thị trường ngách với chủng loại gạo thơm, gạo chất lượng cao như EU, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, khu vực Bắc Mỹ…; chỉ đạo hệ thống thương vụ tại các nước tăng cường nắm bắt, đánh giá kịp thời các cảnh báo, các thay đổi về quy định của các nước nhập khẩu nông sản để bảo vệ tối đa lợi ích doanh nghiệp.

Đẩy mạnh công tác nghiên cứu thị trường, đánh giá, dự báo nhu cầu nhập khẩu và khả năng tiến hành xúc tiến thương mại gạo vào các thị trường nhập khẩu; kịp thời cập nhật thông tin cho Hiệp hội Lương thực Việt Nam và các thương nhân xuất khẩu gạo để phục vụ cho định hướng kinh doanh, xuất khẩu.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo chức năng, nhiệm vụ được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan, địa phương liên quan tiếp tục hoàn thiện thể chế chính sách để xây dựng vùng chuyên canh lúa, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân và doanh nghiệp đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển giống lúa năng suất, chất lượng cao phù hợp yêu cầu thị trường, sử dụng hiệu quả thương hiệu và nhãn hiệu Gạo Việt Nam/VietNam rice; xây dựng các tiêu chuẩn về sản xuất, chế biến và chất lượng sản phẩm phù hợp với hội nhập quốc tế trong tình hình hiện nay để duy trì sản xuất bền vững.

Xây dựng cơ sở hạ tầng (kho chứa chuyên dùng thóc, gạo, cơ sở xát, xát, chế biến, áp dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả bảo quản sau thu hoạch), đầu tư phát triển mạnh hơn các loại gạo giá trị cao, đã tạo được hình ảnh thương hiệu.

×