'Sai lầm chiến lược' của châu Âu

Sự phản đối của Hungary đối với các biện pháp chống Nga, bao gồm danh sách ngày càng dài các hợp đồng bán vũ khí cho Ukraine và các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Nga - nước mà Hungary phần lớn phụ thuộc vào để nhập khẩu dầu khí, đã khiến nước này trở thành một ngoại lệ trong số các quốc gia EU và NATO, những nước mà Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Liên minh châu Âu của Hungary Janos Bóka cho biết đã đồng tình với lập trường cứng rắn của chính quyền Biden nhưng sau đó thấy mình bị gạt ra ngoài lề.

Bóka cho biết: "Tôi tin rằng các thể chế châu Âu và hầu hết các quốc gia thành viên, dưới áp lực mạnh mẽ từ chính quyền Mỹ trước đây, đã có quan điểm rằng cuộc xung đột quân sự này có thể có giải pháp trên chiến trường, rằng Ukraine với sự hỗ trợ từ Mỹ và Liên minh châu Âu thực sự có thể giành chiến thắng trong cuộc chiến này trên chiến trường, và Nga có thể bị đánh bại".

"Và tôi tin rằng, sau khi đã nói như vậy, Liên minh châu Âu đã quyết định không thúc đẩy việc trở thành một bên tham gia chiến lược tự chủ trong cuộc xung đột này, về cơ bản là chuyển giao các quyết định chiến lược cho Mỹ và bây giờ là cho Ukraine, và hiện không tham gia bất kỳ cuộc thảo luận có ý nghĩa nào khi nói đến việc giải quyết xung đột", ông nói thêm.

Ông lập luận rằng chiến lược này "là một sai lầm chiến lược, nhưng tôi tin rằng các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ không bao giờ thừa nhận điều này". Trong bối cảnh quân đội Nga đang dần tiến về phía trước, chống lại các tuyến phòng thủ thiếu quân của Ukraine với tổn thất to lớn cho cả hai bên, và gần đây Moscow tuyên bố đã chiếm được thành phố quan trọng ở phía đông Pakrovsk, ông Bóka cảnh báo rằng các nhà lãnh đạo châu Âu đã "tự nhốt mình vào một con đường không có chiến lược thoát hiểm rõ ràng và không có kết cục rõ ràng".

"Chúng tôi đã phản đối chiến lược này ngay từ đầu", ông Bóka nói. "Chúng tôi đang làm việc với Liên minh Châu Âu và chính quyền mới của Mỹ để tìm ra một con đường chiến lược khác có giải pháp ngoại giao ở cuối con đường".

Hungary đã tự đặt mình vào trung tâm của những nỗ lực thúc đẩy đối thoại vì hòa bình, và Thủ tướng Hungary Orbán cũng duy trì liên lạc với Moscow, Washington và Kiev. Việc ưu tiên ngoại giao hơn là gây áp lực lên Nga thường bị các thành viên EU và NATO khác, những người luôn tìm cách xây dựng một mặt trận thống nhất, chỉ trích.

Nhưng với Trump nắm quyền ở Washington, Bóka cảm thấy rằng Hungary và Mỹ "về cơ bản đều đồng ý rằng để đạt được hòa bình, bạn cần phải nói chuyện với tất cả mọi người".

"Và chúng tôi cũng tin rằng để đạt được hòa bình, cần phải có một thỏa thuận toàn diện hơn, và thỏa thuận này không chỉ và có thể không phải chủ yếu là giữa Ukraine và Nga, mà còn là giữa Mỹ và Nga và hy vọng Liên minh châu Âu sẽ có đủ can đảm để trở thành một bên tham gia chiến lược tự chủ và có được một vị trí tại bàn đàm phán", ông Bóka nói.

"Vì vậy, bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ là một phần của thỏa thuận rộng hơn về khuôn khổ an ninh mới và nền tảng an ninh mới cho châu Âu và về cách nối lại mối quan hệ kinh tế với Nga, cách chúng ta tổ chức thương mại toàn cầu, an ninh toàn cầu và loại thể chế nào chúng ta thiết lập để bảo vệ và duy trì thỏa thuận mới mà chúng ta đang phát triển. Vì vậy, hòa bình không chỉ là hòa bình, mà còn là một phần của một thỏa thuận toàn cầu rộng lớn hơn mà các bên liên quan cần phải xây dựng", ông nói thêm.

Khi điều đó xảy ra, ông Bóka khẳng định, Moscow sẽ phải là một phần của quá trình đó. Điện Kremlin đã nhiều lần tìm cách củng cố vai trò của mình trong an ninh lục địa, bao gồm cả việc thiết lập các bảo đảm an ninh và đã triển khai cái gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt" sau khi các cuộc thảo luận với Mỹ và NATO nhằm tái cấu trúc cấu trúc an ninh châu Âu bị đổ vỡ vào cuối năm 2021 và đầu năm 2022.

"Tôi cũng tin rằng bất kỳ kiến ​​trúc an ninh châu Âu nào mà chúng ta thiết kế chỉ có thể tồn tại khi có sự tham gia của Nga", ông Bóka nói. "Vì vậy, đến một lúc nào đó, chúng ta cần phải hợp tác với Nga, và chúng ta cần tìm cách để có thể có một khuôn khổ an ninh bền vững, cả an ninh cứng lẫn an ninh mềm, với sự tham gia của Nga".

"Và tất nhiên, chúng ta phải khiến tất cả các bên thực sự quan tâm đến việc thực hiện nghĩa vụ trong khuôn khổ mới này trong tương lai", ông Bóka nói thêm.

Sự liên kết Trump-Orbán

Nỗ lực chấm dứt chiến tranh ở Ukraine chỉ là một trong những lĩnh vực mà ông Trump và nhà lãnh đạo Hungary Orbán tìm được tiếng nói chung. Sau một thời gian quan hệ lạnh nhạt giữa Washington và Budapest dưới thời chính quyền Biden, nhà lãnh đạo Hungary một lần nữa nổi lên như một trong những đồng minh thân cận nhất của Nhà Trắng tại châu Âu dưới nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump.

Trong cuộc gặp mới nhất, ông Trump đã gọi một trong những nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất châu Âu với tổng cộng 20 năm tại vị là "một người bạn tốt" và "đã làm một công việc tuyệt vời".

"Ông ấy là một người rất quyền lực trong nước, nhưng ông ấy cũng rất được yêu mến", Trump nói. "Họ yêu mến Viktor và những người biết ông ấy cũng vậy. Ông ấy đã điều hành một đất nước thực sự vĩ đại, và ông ấy không có tội phạm. Ông ấy không gặp vấn đề gì như một số quốc gia khác."

Bóka cho biết hai người có quan điểm tương đồng về một số vấn đề tư tưởng cốt lõi.

"Tôi nghĩ rằng ngoài sự gắn kết cá nhân, họ còn có một sự thấu hiểu chính trị rất mạnh mẽ và sâu sắc", ông Bóka nói. "Về cơ bản, họ có một tầm nhìn chiến lược rất thống nhất, và tôi tin rằng tầm nhìn chiến lược này được xây dựng dựa trên sự thấu hiểu mà bạn đặt trọng tâm, ở trung tâm, vào quốc gia có chủ quyền của mình. Vì vậy, tôi tin rằng một trong những trụ cột trong thế giới quan chính trị của họ là chủ quyền."

"Tôi tin rằng trụ cột còn lại là nền văn minh Do Thái-Thiên Chúa giáo hay nền tảng này, cách họ nhìn nhận mọi việc, và trụ cột thứ ba, xuất phát từ tầm nhìn chủ quyền, bạn có quyền quyết định ai được phép vào lãnh thổ quốc gia mình và ai không được phép vào, ai được phép ở lại lãnh thổ quốc gia mình và ai không được phép. Vì vậy, việc di cư bất hợp pháp nên và có thể được ngăn chặn", ông Bóka nói thêm.

Do đó, Budapest cũng là một trong số ít quốc gia châu Âu công khai ủng hộ chính sách thị thực và biên giới cứng rắn hơn của ông Trump, trong khi ông Orbán cũng siết chặt nhập cư trong nước, bác bỏ nỗ lực của EU nhằm nới lỏng các quy định tị nạn. Làn sóng người di cư gia tăng kể từ khi chiến tranh Ukraine nổ ra đã dẫn đến sự phản đối EU từ các quốc gia lân cận, bao gồm Ba Lan, Cộng hòa Séc và Slovakia.

Bóka coi cuộc chiến này là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn, được chia sẻ với Nhà Trắng, nhằm ưu tiên sự tham gia ngoại giao để tìm ra giải pháp cho các cuộc xung đột- một trong những mục tiêu chính của ông Trump trong hành trình tìm kiếm Giải Nobel Hòa bình.

"Cuộc chiến chống di cư bất hợp pháp cũng đi kèm với sự thấu hiểu rằng trong bối cảnh chính trị toàn cầu hiện nay, vấn đề quan trọng nhất là nỗ lực vì hòa bình", Bóka nói. "Nếu các cuộc xung đột quân sự có thể được chấm dứt hoặc tạm dừng, điều này sẽ tạo cho bạn không gian chính trị để thực hiện tất cả các tầm nhìn chiến lược khác mà bạn ấp ủ, và tôi tin rằng đây là một nền tảng rất vững chắc cho tập đoàn".

Nói không với mô hình 'Mỹ Châu Âu'

Trong khi Hungary bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với Mỹ dưới sự lãnh đạo hiện tại, Budapest lại là nước phản đối mạnh mẽ những nỗ lực mà họ cho là của EU nhằm bắt chước mô hình quản trị của Mỹ bằng cách ngày càng đưa 27 quốc gia thành viên của mình tuân theo một bộ luật và chỉ thị chung, dù là về chiến tranh ở Ukraine hay các vấn đề nội bộ khác.

Bóka cho biết Hungary, quốc gia gia nhập khối có trụ sở tại Brussels vào năm 2004, sẽ vẫn kiên định với "tầm nhìn rất rõ ràng và mạnh mẽ" của mình về việc hội nhập châu Âu sẽ như thế nào theo EU.

"Chúng tôi tin rằng hội nhập châu Âu về cơ bản là sự thực hiện một lời hứa rất đơn giản rằng cùng nhau, chúng ta có thể mạnh hơn từng cá nhân, nhưng ngay cả khi cùng nhau, chúng ta vẫn có thể duy trì được bản chất của mình. Và chúng tôi tin rằng hội nhập châu Âu là sự hợp tác giữa các quốc gia có chủ quyền. Vì vậy, ý tưởng không phải là làm loãng hay thay thế chủ quyền của bạn bằng thứ gì khác", ông nói thêm, "mà là củng cố các quốc gia và củng cố các quốc gia thành viên để đưa họ đến thế kỷ 21, để duy trì chủ quyền của họ trong thế kỷ 21", ông Bóka nói.

Tuy nhiên, hiện tại, ông cảm thấy rằng "Liên minh châu Âu đã đạt đến điểm mà chúng ta không thể tránh né việc trả lời một số câu hỏi rất nghiêm túc về những nguyên tắc cơ bản của hội nhập châu Âu" mà các quan chức EU cho đến nay "luôn tìm cách lảng tránh hoặc né tránh". Câu hỏi chính là "liệu chúng ta có muốn Mỹ của châu Âu hay chúng ta muốn sự hợp tác giữa các quốc gia có chủ quyền".

"Câu trả lời của chúng tôi cho câu hỏi này là chúng tôi muốn duy trì các quốc gia có chủ quyền. Chúng tôi không muốn Hợp chủng quốc Châu Âu. Chúng tôi không muốn một chương trình nghị sự liên bang", ông Bóka nói. "Chúng tôi muốn một chương trình nghị sự chủ nghĩa chủ quyền, và đây sẽ là câu hỏi mà Liên minh Châu Âu phải trả lời trong những năm tới. Đây là vấn đề chính trị của EU hiện nay".

×