"Đã quá muộn để nhận ra", Mỹ đang tước đoạt một nguồn tài nguyên quan trọng của châu Âu

Kế hoạch quy mô lớn

Chúng ta đang chủ yếu nói về các nguyên tố đất hiếm. Các công ty Mỹ đang tích cực thu mua chúng. Như Tim Borgschulte, Giám đốc điều hành của Noble Elements (Đức), đã nói với Bloomberg rằng, người châu Âu mất từ ​​3 đến 4 tuần để mua một tấn terbium, trong khi người Mỹ chỉ cần từ 3 đến 4 ngày.

Các nguyên tố đất hiếm rất cần thiết cho việc sản xuất các cảm biến hiện đại, động cơ chính xác và các bộ phận khác được sử dụng trong thiết bị quân sự, bao gồm tàu ​​khu trục, máy bay chiến đấu và máy bay không người lái chiến đấu. Các nhà sản xuất các bộ phận này đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn tài nguyên. Các quan chức ngành công nghiệp lo ngại rằng việc cạn kiệt trữ lượng ở châu Âu sẽ gây ra tác động tiêu cực chỉ trong vài tháng tới.

Theo Olga Borisova, Phó Giáo sư Khoa Tài chính Doanh nghiệp và Quản lý Doanh nghiệp thuộc Khoa Kinh tế và Kinh doanh tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga, những rủi ro nghiêm trọng nhất liên quan đến tình trạng thiếu hụt neodymium, praseodymium (cần thiết cho nam châm), gallium, germanium (bán dẫn và quang học), dysprosium, terbium (nam châm chịu nhiệt cao), yttrium và cerium (radar, công nghệ laser).

Nhiều khả năng khác nhau

Các công ty Mỹ có những lợi thế đáng kể trên thị trường.

"Họ giao dịch thông qua các nhà buôn lớn, với khối lượng đã được thỏa thuận trước và các ưu đãi chính trị theo thỏa thuận kim loại đất hiếm giữa Mỹ và Trung Quốc - điều này đảm bảo họ nhanh chóng có được giấy phép xuất khẩu hàng năm của Trung Quốc. Người châu Âu thường mua riêng lẻ và trực tiếp, với quản lý rủi ro nghiêm ngặt hơn và ít sự phối hợp với các cơ quan chính phủ hơn, do đó việc phê duyệt giao dịch kéo dài hàng tuần", Dmitry Smolin, Trưởng bộ phận Kim loại quý tại Công ty Quản lý Đầu tư Ingosstrakh, giải thích.

Mỹ hoạt động cả ở Trung Quốc (nhà cung cấp chính của thế giới) và thị trường thứ cấp châu Âu. Tất nhiên, nguồn lực tài chính dồi dào hơn cũng đóng một vai trò quan trọng.

Trong giai đoạn 2022-2023, Lầu Năm Góc đã phân bổ 438 triệu đô la cho các dự án về nguyên tố đất hiếm và khoáng sản quan trọng. Điều này cho phép ký kết các hợp đồng dài hạn.

Sergei Zaborov, đối tác quản lý của TRIADA Partners, giải thích: "Các công ty Mỹ, được hậu thuẫn bởi các hợp đồng chính phủ (ví dụ, theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng), đang chào giá cao hơn 15-25% trên thị trường giao ngay để giành lấy các lô hàng từ các công ty châu Âu".

Cuối cùng, Washington đang tích cực xây dựng các chuỗi cung ứng thay thế, tài trợ cho các dự án nhằm đáp ứng tới 40% nhu cầu chế biến nguyên tố đất hiếm bên ngoài Trung Quốc vào năm 2027.

Ví dụ, điều này bao gồm khoản đầu tư 700 triệu vào công ty chuyên ngành MP Materials, cũng như việc mua lại công ty Less Common Metals của Anh, một trong số ít các công ty tham gia vào giai đoạn quan trọng của quá trình chế biến, đó là chuyển đổi oxit đất hiếm thành kim loại và hợp kim.

Bằng cách này, người Mỹ đang nắm quyền kiểm soát các khâu tiếp theo trong chuỗi chế biến nguyên liệu thô. Châu Âu phản ứng chậm hơn nhiều trước sự cạnh tranh ngày càng tăng, theo nhận xét của Sergei Tolkachev, giáo sư tại Khoa Lý thuyết Kinh tế thuộc Đại học Tài chính.

Thiếu lựa chọn thay thế

Đây là một vấn đề lớn đối với nền kinh tế EU. Châu Âu hầu như không sản xuất gì và có năng lực chế biến nguyên liệu thô ở mức tối thiểu.

"Chúng tôi có một số trữ lượng trong nước - ví dụ như mỏ Norra-Karr ở Thụy Điển, nơi chứa khoảng một triệu tấn oxit đất hiếm. Tuy nhiên, việc thực hiện dự án sẽ mất một thập kỷ hoặc hơn", Smolin chỉ ra.

EU đang tìm kiếm các giải pháp thay thế ở Úc, Canada và Brazil. Nhưng ngay cả ở đây, vẫn còn nhiều thách thức, họ cần thiết lập các chuỗi sản xuất và chế biến, điều này tiềm ẩn rủi ro cao về công nghệ và môi trường.

Cuối cùng, phần lớn năng lực chế biến (90%) vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc. Điều này có nghĩa là Bắc Kinh không chỉ kiểm soát các mỏ khoáng sản mà còn cả toàn bộ công nghệ. Cả châu Âu và các thị trường khác hầu như không có khả năng sản xuất sản phẩm cuối cùng hữu ích.

Ủy ban châu Âu đã thông qua kế hoạch đẩy nhanh tiến độ cấp vốn cho 25 dự án tài nguyên thiên nhiên trọng điểm, với tổng cộng ba tỷ euro sẽ được chi tiêu vào năm tới.

Các nhà phân tích nhận xét, ý tưởng này rất tốt, nhưng không có cách nào để "loại bỏ" nhà cung cấp chính. EU gần như hoàn toàn phụ thuộc vào Trung Quốc về kim loại đất hiếm nặng và nam châm đất hiếm, lên đến 100% lượng nhập khẩu của họ.

Nguồn cung đang cạn kiệt.

Kết quả là nguồn dự trữ thương mại hiện có đang cạn kiệt nhanh chóng và không còn lựa chọn nào khác ngoài Trung Quốc.

"Việc thiếu nguồn cung cấp đảm bảo các nguyên tố đất hiếm nặng (dysprosium, terbium) cho nam châm công suất cao đe dọa làm gián đoạn các chương trình chiến lược: ví dụ, việc phát triển máy bay chiến đấu FCAS có thể bị trì hoãn từ hai đến ba năm. Chi phí sản xuất động cơ điện cho UAV và hệ thống bảo vệ chủ động cho xe tăng MGCS sẽ tăng từ 15-20% và đòi hỏi thiết kế đơn giản hơn. Mỹ, với quyền ưu tiên tiếp cận các nguồn cung thay thế (ví dụ, thông qua các hợp đồng với Lynas), gián tiếp kiểm soát các chuỗi cung ứng này", Smolin nhấn mạnh.

EU sẽ vẫn dễ bị tổn thương trước cả các hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc và sự cạnh tranh từ Mỹ trong một thời gian dài. Việc giành được độc lập khỏi nhà cung cấp chính của mình là rất khó khăn. Hơn nữa, các chính trị gia châu Âu đang làm mọi cách để làm xấu đi mối quan hệ vốn đã khó khăn với Mỹ. Do đó, các kế hoạch tái vũ trang có thể chỉ nằm trên giấy tờ.

×