"Họ không có biên giới": Châu Âu tuyên bố phũ với Ukraine

"Mỹ thì có quyền gì quyết định thay chúng tôi?"

Một quan chức cấp cao cho biết hôm thứ Sáu rằng kế hoạch của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine sẽ cho phép Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2027. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao và quan chức châu Âu nhận định rằng ngay cả khi những chính phủ thân Moscow trong EU như Hungary đồng ý, việc Ukraine gia nhập khối vẫn đối mặt với hàng loạt vấn đề phức tạp cần được giải quyết trong thời gian rất ngắn.

Quá trình gia nhập EU vốn rất phức tạp và thường kéo dài nhiều năm, bao gồm các cuộc đàm phán về đủ mọi lĩnh vực, từ nông nghiệp cho đến nhà nước pháp quyền.

“2027 thì gần như là ngày mai”, một quan chức EU giấu tên nói, ám chỉ tốc độ vốn rất chậm của các thủ tục tại Brussels.

Ngay cả những người lạc quan nhất, như Ủy viên phụ trách mở rộng EU Marta Kos, cũng chỉ hy vọng Ukraine có thể gia nhập sớm nhất là vào năm 2030.

“Mỹ thì có quyền gì quyết định thay chúng tôi?” một nhà ngoại giao châu Âu giấu tên nhấn mạnh.

Ý tưởng gia nhập nhanh chóng này được đưa vào phiên bản mới nhất của kế hoạch do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt chiến tranh - kế hoạch cũng bao gồm việc Ukraine phải nhượng lãnh thổ cho Nga - và đã gây ra làn sóng ngoại giao dồn dập khắp châu Âu trong những tuần gần đây.

Đơn xin gia nhập EU của Ukraine, được đưa ra như một tuyên bố chính trị mạnh mẽ chỉ vài ngày sau cuộc xâm lược của Nga năm 2022, đã liên tục bị đình trệ do sự phản đối của Hungary.

Quy trình gia nhập đòi hỏi sự nhất trí tuyệt đối của tất cả các quốc gia thành viên ở hàng chục giai đoạn khác nhau - điều chưa thể đạt được, khi Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, một chính trị gia dân tộc chủ nghĩa và là đồng minh thân cận nhất của Moscow trong EU, cho đến nay vẫn ngăn cản tiến trình.

Tuy nhiên, ngay cả khi Budapest thay đổi lập trường, vẫn còn vô số câu hỏi cực kỳ phức tạp cần được giải quyết trong thời gian ngắn.

“Hoàn toàn phi thực tế”

Các cuộc đàm phán chính thức bắt đầu từ tháng 6/2024 cần giải quyết việc làm thế nào để tiếp nhận một cường quốc nông nghiệp như Ukraine vào thị trường chung châu Âu mà không gây xáo trộn.

Các nhà sản xuất ngũ cốc tại Pháp, Đức và Ba Lan thường xuyên cáo buộc Kiev cạnh tranh không công bằng do giá nông sản thấp hơn.

Ngoài ra, Ukraine vẫn cần tiếp tục cải cách sâu rộng trong khi chiến sự vẫn đang diễn ra.

“Ukraine đang có chiến tranh. Làm sao họ có thể sẵn sàng? Họ thậm chí còn không có biên giới ổn định”, một nhà ngoại giao khác nói.

Ông Lukas Macek, chuyên gia về chính sách mở rộng EU tại Viện Jacques Delors, cho rằng việc gia nhập vào năm 2027 là “hoàn toàn phi thực tế” trong bối cảnh hiện nay.

“Những người đưa ra mốc thời gian này thậm chí chưa tự ngẫm một phần nghìn trong số các vấn đề cần giải quyết”, ông nói.

Phần Lan là quốc gia gia nhập EU nhanh nhất, với chưa đầy ba năm kể từ khi nộp đơn đến khi trở thành thành viên.

Ngược lại, Thổ Nhĩ Kỳ đã là ứng viên gần ba thập kỷ, nhưng tiến trình gần như đóng băng.

Theo ông Macek, việc “đảo ngược hoàn toàn logic” của quá trình gia nhập và “định nghĩa lại” thủ tục - cho phép gia nhập trước khi hoàn tất hầu hết các bước hội nhập - không phải là điều không thể tưởng tượng.

Tuy nhiên, cách làm này có thể gây ra “sự thất vọng rất lớn” cho các ứng viên khác như Albania, Bắc Macedonia và Montenegro - những nước đã kiên nhẫn chờ đợi suốt nhiều năm.

×