Sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố năm 2026, trải lòng về mức lương của nhân viên y tế bám bản, vượt đèo đỡ đẻ

Sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố năm 2026: Trải lòng về lương của "bà mụ" bám bản, vượt đèo đỡ đẻ?

Cách đây gần 20 năm, khi vừa nhận công tác tại Trạm Y tế xã Mù Sang (Lai Châu) nay là xã Dào San được 3 ngày, y sĩ Lò Thị Thanh (48 tuổi, quê Điện Biên) đã vào bản đỡ đẻ. Đó là một ca sinh nguy cấp, sản phụ bị rau cầm tù.

Năm 2007, đường đi khi ấy còn chưa đổ bê tông, chỉ toàn dốc dựng đứng, trơn trượt. Người nhà phải đi xe máy ra đón nhân viên y tế. Xe cứ trượt xuống dốc như rơi thẳng vào vực. Đến nơi, y sĩ Thanh thở hắt ra, run giọng thốt lên: "Mẹ ơi, con sống rồi".

Trước đây, cuộc sống khó khăn nhiều phụ nữ vẫn chọn sinh tại nhà. Với họ, sinh nở là việc của phụ nữ với nhau, là chuyện ở trong nhà, không cần đến cán bộ. Họ tin sinh ở nơi mẹ mình từng sinh, thì con mình cũng sẽ bình an ra đời.

Nhờ sự kiên trì của y sĩ Thanh, tư duy ấy đang dần thay đổi. Những sản phụ từng e dè chiếc áo blouse trắng nay đã chủ động gọi "cô Thanh ơi, em đau bụng rồi". Những người chồng từng nghĩ sinh nở là chuyện của đàn bà nay cũng lặng lẽ ngồi bên ngoài trạm xá, chờ vợ vượt cạn.

"Nếu mình cũng bỏ cuộc, thì làm sao mong bà con thay đổi?", câu hỏi ấy - suốt 19 năm qua - luôn là điều giữ chân người phụ nữ ở lại với mảnh đất vùng cao này. Chị được mọi người gọi là "bà mụ" thôn bản.

Chia sẻ với PV Dân Việt, y sĩ Thanh cho biết, chị làm công việc này cũng vì đam mê cứu chữa người bệnh. Từng có không ít người đảm nhiệm vai trò cô đỡ thôn bản nhưng chỉ được một thời gian họ bỏ dở đi làm công ty hoặc đi làm thuê kiếm sống.

“Với mức trợ cấp cho y tế bản chỉ 1,1 triệu đồng. Với mức thu nhập đó để nhân viên y tế hoạt động tốt, giữ chân nhân viên rất khó. Từng có 2 người tôi quen biết làm nhân viên y tế thôn bản được một thời gian họ xin nghỉ vì không đủ trang trải cuộc sống tối thiểu. Họ đi làm thuê, làm công ty mỗi tháng ít nhất cũng được khoảng 10 triệu đồng mới đủ sinh hoạt. Y tá bản trước hoạt động ít nhưng so với lượng công việc sau sáp nhập địa bàn rộng hơn và khối lượng công việc nhiều hơn. Chế độ không được xứng đáng với công việc khiến nhiều người bỏ dở”, y tá Thanh tâm sự.

Là cán bộ y tế đi đỡ đẻ, chị Thanh không ít lần định nghỉ việc vì xa chồng con. Tuy nhiên, vì người dân chị lại quyết định tiếp tục công việc. Chị nghĩ miễn sao làm tốt để bà con được hưởng chăm sóc y tế.

Trong bối cảnh liên quan đến sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố năm 2026, y tá Thanh mong mức trợ cấp sẽ tăng lên để nhiều người có thêm thu nhập, gắn với đam mê cứu người.

“Ở miền xuôi ngoài giờ hành chính mọi người có thể làm thêm công việc ngoài, nhưng ở vùng miền núi đặc biệt khó khăn ngoài lương nhân viên y tế cũng chỉ biết trông chờ vào một số việc như chăn nuôi, trồng trọt… để thêm tiền trang trải. Chúng tôi mong muốn những nhân viên y tế thôn bản – người gần dân, sát dân nhất có thu nhập ổn định, có chế độ đãi ngộ tốt để giữ chân họ”, y tá Thanh nói thêm.

Đề xuất tăng phụ cấp cho nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn, bản

Liên quan đến vấn đề sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố năm 2026, không ít ý kiến thắc mắc, băn khoăn mức hỗ trợ cho y tế thôn, bản, tổ dân phố liệu có tăng?

Theo Bộ Y tế, Bộ đang đề xuất tăng mức hỗ trợ hằng tháng cho nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản. Nếu được thông qua, khoảng 120.000 người trên cả nước có thể được hưởng chính sách này.

Bộ Y tế đã có dự thảo nghị định liên quan đến chế độ phụ cấp và chính sách hỗ trợ đối với nhân lực ngành y tế. Theo dự thảo, mức hỗ trợ hằng tháng cho nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản sẽ được tính theo mức lương cơ sở.

Cụ thể theo dự thảo, mức hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản bằng 0,7 hoặc 0,5 so với mức lương cơ sở (2.340.000 đồng/tháng) - hiện đang áp dụng là 0,5 và 0,3 so với mức lương tối thiểu.

Trong đó mức 0,7 áp dụng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản làm việc tại: Các thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên; các thôn, bản tại các xã vùng khó khăn theo quyết định Thủ tướng; các tổ dân phố, khu phố có từ 500 hộ gia đình trở lên.

Mức 0,5 áp dụng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản làm việc tại thôn, bản, tổ dân phố còn lại.

UBND cấp tỉnh căn cứ vào đặc điểm, tình hình phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu thực tế và khả năng ngân sách của địa phương trình HĐND cùng cấp quy định cụ thể số lượng nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản. Quy định cụ thể mức hỗ trợ cụ thể hằng tháng của nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn bản nhưng không thấp hơn mức hỗ trợ quy định...

Hiện nay, cả nước có khoảng 120.000 nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố đang tham gia mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cộng đồng. Đây là lực lượng bám sát địa bàn, giữ vai trò quan trọng trong tuyên truyền phòng bệnh, quản lý sức khỏe người dân, hỗ trợ tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.

Thực tế tại nhiều địa phương, mức hỗ trợ cho nhân viên y tế thôn, bản hiện còn khá thấp, thiếu ổn định. Tại một số tỉnh, mức hỗ trợ phổ biến chỉ khoảng 500.000-700.000 đồng mỗi tháng.

Một số địa phương như Hà Nội áp dụng mức hỗ trợ khoảng 0,3-0,5 lần lương cơ sở, trong khi TPHCM chi khoảng 1-1,2 triệu đồng mỗi tháng cho lực lượng y tế khu phố, ấp. Tại một số địa phương, đã xuất hiện tình trạng nhân viên y tế thôn, bản nghỉ việc hoặc phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở.

Cùng với đề xuất hỗ trợ cho y tế cơ sở, Bộ Y tế cũng đang xây dựng dự thảo nghị định về chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức và người lao động tại các cơ sở y tế công lập.

Chính sách này dự kiến áp dụng cho nhiều lĩnh vực như y tế dự phòng, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, y dược cổ truyền, dược, mỹ phẩm, an toàn thực phẩm, thiết bị y tế, giám định y khoa, pháp y và một số lĩnh vực khác của ngành y tế.

Dự thảo nghị định nêu rõ phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc áp dụng, cách tính phụ cấp, mức hưởng, thời gian hưởng và nguồn kinh phí chi trả. Mục tiêu là hoàn thiện cơ sở pháp lý để thực hiện chính sách đãi ngộ phù hợp hơn với đội ngũ nhân lực y tế trong hệ thống công lập.

Lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng chặt chẽ, khả thi, đồng thời rà soát kỹ các quy định liên quan để bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Theo Bộ Y tế, việc ban hành nghị định mới được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế chính sách ổn định hơn cho lực lượng y tế cơ sở, góp phần duy trì và phát triển mạng lưới chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho người dân.

×