Sáp nhập thôn, tổ dân phố 2026, nghe đề xuất mới nhất của cán bộ phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh (Bắc Giang cũ)

Với mức phụ cấp hơn 3 triệu đồng mỗi tháng, phải quản lý địa bàn cách trung tâm phường tới 12km, anh Bùi Ba Duy, Tổ trưởng tổ dân phố Cầu Đền, phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh (địa phận huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang trước đây) chia sẻ: “Nếu sáp nhập thôn, sáp nhập tổ dân phố mà mỗi tổ dân phố có quy mô 500–600 hộ dân thì ngoài việc "làng xã, tổ trưởng gần như không thể làm thêm việc khác”.

Phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh được thành lập từ việc sáp nhập các phường: Chũ, Thanh Hải, Hồng Giang, Trù Hựu trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang trước đây.

Phường Chũ là một trong số ít phường nằm ở vị trí xa nhất so với trung tâm tỉnh Bắc Ninh, có diện tích 62,27km², hơn 58.000 nhân khẩu, gồm 9 dân tộc sinh sống tại 77 tổ dân phố, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 33%.

Sáp nhập thôn (xóm), sắp xếp lại tổ dân phố 2026: Nhất trí, đồng tình cao, nhưng cần tính toán hài hòa yếu tố văn hóa làng xã ở nông thôn

Chũ – vùng đất xưa có tên cổ là “Trù Hựu” – là miền quê trù phú bên sông Lục Nam, giàu bản sắc văn hóa với nhiều di tích, lễ hội đặc sắc. Đây cũng là nơi cộng cư của nhiều dân tộc, tạo nên bản sắc văn hóa đa dạng ở từng khu dân cư.

Trao đổi với phóng viên Dân Việt, ông Phạm Hồng Long – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Chũ (tỉnh Bắc Ninh) cho biết, việc sáp nhập tổ dân phố (sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố 2026 theo chỉ đạo của Trung ương) hiện ở địa phương mới dừng ở mức định hướng, chưa có văn bản triển khai chính thức.

Qua tiếp xúc cử tri, người dân phường Chũ cơ bản đồng thuận với chủ trương sáp nhập thôn, sáp nhập tổ dân phố.

“Tâm lý chung của bà con là sẵn sàng, không quá nặng nề. So với trước, việc sáp nhập hiện nay thuận lợi hơn vì người dân đã quen với các chủ trương điều chỉnh địa giới hành chính” - ông Long nói.

Theo ông Phạm Hồng Long, yếu tố cần cân nhắc kỹ nhất khi sáp nhập tổ dân phố (sáp(sáp nhập thôn xóm và đơn vị tương đương thôn, tổ dân phố) là vấn đề văn hóa, đặc biệt liên quan đến việc đặt tên và giữ gìn bản sắc của từng khu dân cư.

Đây cũng là kinh nghiệm rút ra từ thực tế trước đây ở địa phương, khi việc sáp nhập thôn từng gặp không ít khó khăn do thiếu sự thống nhất.

“Có nơi trước đây là một thôn rồi tách ra, có nơi dùng chung đình làng, thậm chí không thống nhất được ngay cả tên gọi thôn mới sau sáp nhập. Vì vậy, nếu triển khai thực hiện sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố cần tính toán kỹ để đảm bảo hài hòa, tránh xáo trộn đời sống văn hóa của người dân” - ông Long nhấn mạnh.

Hiện phường Chũ có 77 tổ dân phố, khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ trong quản lý. “Dù đầu mối nhiều, nhưng ý thức và trách nhiệm của người dân ngày càng cao, tạo thuận lợi hơn cho việc triển khai các nhiệm vụ” - ông Long chia sẻ.

Quy mô thôn mới, tổ dân phố mới sau sáp nhập mà lên khoảng 550 hộ/tổ dân phố thì khó làm thêm việc khác

Nếu ở cấp quản lý, câu chuyện là bài toán tổ chức và hài hòa văn hóa, thì ở cơ sở, đó lại là áp lực rất cụ thể với từng cán bộ.

Từng là chủ một cơ sở sản xuất cơ khí, anh Bùi Ba Duy – Tổ trưởng tổ dân phố Cầu Đền, phường Chũ – mới tham gia công tác ở cơ sở được hơn 2 năm. Gần đây, anh tiếp tục được người dân tín nhiệm bầu làm đại biểu HĐND phường Chũ khóa II, nhiệm kỳ 2026–2030.

Dù thừa nhận công việc ở cơ sở khá áp lực, nhưng anh vẫn xác định rõ trách nhiệm và nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ. Qua thực tế, anh nhận thấy người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc, có đời sống văn hóa phong phú, linh hoạt.

Về chủ trương sáp nhập tổ dân phố, anh Duy cho biết bà con cơ bản đồng thuận, nhất trí. Tuy nhiên, người dân mong muốn việc sắp xếp thôn, tổ dân phố phải phù hợp đặc thù địa bàn, gắn với yếu tố lịch sử, cộng đồng dân cư vốn hình thành từ thời các hợp tác xã trước đây, thậm chí từ xa xưa hơn nữa...

“Bà con ủng hộ chủ trương, nhưng mong địa bàn thôn mới, tổ dân phố mới sau sáp nhập không quá rộng để thuận tiện cho đi lại, quản lý và sinh hoạt” - anh nói.

Từ khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp (từ 1/7/2023), khối lượng công việc ở cơ sở (cấp xã, phường) tăng đáng kể, trong khi điều kiện làm việc chưa có nhiều thay đổi. “Công việc nhiều, áp lực lớn nhưng phụ cấp còn hạn chế, nhất là với cán bộ trẻ” - anh Duy cho biết.

Hiện mỗi tháng anh Duy nhận khoảng 3.042.000 đồng tiền phụ cấp cho vị trí Tổ trưởng tổ dân phố. Trong khi đó, địa bàn rộng, khoảng cách đến trung tâm phường lên tới 12km – xa nhất khu vực – khiến việc đi lại, xử lý công việc gặp nhiều khó khăn.

“Nếu sáp nhập lên khoảng 550-600 hộ/tổ dân phố thì khối lượng công việc sẽ rất lớn, gần như không thể làm thêm việc khác” - anh nói.

Theo anh Duy, về chủ trường sáp nhập thôn xóm, sắp xếp lại tổ dân phố, hiện địa phương mới dừng ở mức định hướng, chưa có phương án cụ thể.

Một trong những hướng được nhắc đến là sắp xếp theo mô hình hợp tác xã cũ, như Hợp tác xã Sao Vàng – gồm các tổ dân phố Cầu Đền, Cẩm Định, Cẩm Sơn và Làng Vàng. “Mới chỉ là dự kiến ban đầu, còn cụ thể thế nào thì chúng tôi chưa có thông tin”, anh chia sẻ.

Tổ dân phố Cầu Đền hiện có 214 hộ, khoảng 900 nhân khẩu. Đời sống người dân cơ bản ổn định, hạ tầng đang được đầu tư.

Người dân đồng thuận với chủ trương sáp nhập, song mong muốn việc triển khai linh hoạt, không làm địa bàn quá rộng. “Quy mô 550 hộ là định hướng chung, nhưng cần phù hợp thực tế từng nơi”, anh đề xuất.

Anh cũng kiến nghị cần sớm kiện toàn đội ngũ cán bộ cơ sở, đồng thời nâng mức phụ cấp cho tổ trưởng, bí thư chi bộ, trưởng ban công tác Mặt trận để đảm bảo điều kiện làm việc.

Không chỉ là câu chuyện tổ chức bộ máy, việc sáp nhập còn đặt ra yêu cầu bảo tồn giá trị văn hóa. Tại Cầu Đền, đình làng và 2 miếu thờ ông Công – những công trình lâu đời – đã được người dân đóng góp tu sửa khang trang.

“Các công trình văn hóa vẫn giữ nguyên, gọi theo tên cũ”, anh Duy cho biết, đồng thời khẳng định sẽ thành lập ban quản lý di tích chung. “Dù sáp nhập với đơn vị nào cũng cần có bộ phận quản lý để gìn giữ các giá trị văn hóa”.

Cần cơ chế, chính sách phù hợp khi sáp nhập tổ dân phố, sáp nhập thôn

Ở góc độ cơ sở, ông Hoàng Văn Hải – Tổ trưởng tổ dân phố Hà Thanh – người từng có 18 năm công tác ở cơ sở, cho biết người dân ủng hộ chủ trương tinh gọn bộ máy, nhưng mong muốn việc triển khai cần linh hoạt.

“Chủ trương thì chúng tôi nhất trí, vì ai cũng mong đầu mối gọn lại, dễ quản lý hơn. Nhưng nếu áp dụng cơ học mỗi tổ dân phố phải đạt từ 400–600 hộ thì sẽ rất khó khăn” - ông Hải chia sẻ.

Theo ông Hải, đặc thù miền núi khiến quy mô dân cư phân tán: “Có thôn chỉ 150–200 hộ, muốn đủ quy mô phải ghép 5–6 thôn, địa bàn sẽ rất rộng, có nơi cách nhau vài cây số, gây khó khăn cho quản lý”.

Thực tế, Tổ dân phố Hà Thanh có khoảng 250 hộ đã trải dài gần 3km, việc tuyên truyền, vận động đã vất vả, nếu tăng lên 600 hộ thì áp lực sẽ lớn hơn nhiều. “Chúng tôi mong việc sắp xếp cần được nghiên cứu kỹ, đảm bảo phù hợp với điều kiện địa lý, dân cư của từng nơi, tránh áp dụng cứng nhắc” - ông Hải nói.

Bên cạnh áp lực về quy mô và khối lượng công việc, chế độ đãi ngộ đối với cán bộ cơ sở vẫn là vấn đề khiến nhiều người trăn trở.

Ông Hoàng Văn Hải cho biết: “Phụ cấp hiện nay còn thấp, trong khi công việc rất nhiều. Chúng tôi mong Nhà nước quan tâm hơn đến chính sách bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội để anh em yên tâm công tác”.

Theo ông, điều đáng lo nhất là quyền lợi lâu dài sau khi sáp nhập. Thực tế, nhiều cán bộ cơ sở đã gắn bó hàng chục năm, thậm chí 18–20 năm, nhưng không phải ai cũng có điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội đầy đủ.

“Chỉ một số ít tích lũy được thời gian đóng bảo hiểm, còn lại phần lớn khi nghỉ sẽ không có chế độ gì, trong khi tuổi đã cao, sức lao động giảm, cuộc sống sau này rất khó khăn” - ông Hải chia sẻ.

Ông cũng chỉ ra sự chênh lệch trong chính sách: “Hiện lực lượng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở được hỗ trợ bảo hiểm y tế, thậm chí có chính sách về bảo hiểm xã hội. Trong khi đó, tổ trưởng tổ dân phố, bí thư chi bộ – những người trực tiếp đảm nhiệm nhiều công việc tại khu dân cư – lại chưa được hỗ trợ tương xứng, phần lớn phải tự bỏ tiền tham gia”.

Từ thực tế này, ông Hải kiến nghị: “Cần có chính sách phù hợp hơn về bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội để đảm bảo quyền lợi lâu dài cho cán bộ cơ sở, nhất là những người đã gắn bó nhiều năm với địa phương”.

Sự đồng thuận đã có, nhưng để chủ trương đi vào thực tế, không chỉ là bài toán sắp xếp địa giới, mà còn là lời giải cho áp lực mưu sinh của cán bộ cơ sở và việc gìn giữ những giá trị văn hóa đã ăn sâu trong từng cộng đồng dân cư.

×