Sau Hội nghị Thủ tướng đối thoại với nông dân, Bộ Tài chính giải đáp khó khăn về vốn đầu tư nông nghiệp công nghệ cao

Sáng 10/12, tại trụ sở Chính phủ, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các Bộ, ngành tổ chức Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân Việt Nam năm 2025 (lần thứ 7). Đồng chí Phạm Minh Chính - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ chủ trì hội nghị đối thoại. Báo Nông thôn Ngày nay/điện tử Dân Việt là đơn vị được giao tổ chức thực hiện.

Kiến nghị Thủ tướng có cơ chế chính sách hỗ trợ tín dụng đầu tư nông nghiệp công nghệ cao

Đặt câu hỏi tại hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với, bà Nguyễn Thị Trâm - Nông dân xuất sắc tỉnh Bắc Ninh, chuyên đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao chia sẻ: Hiện nay, đầu tư nông nghiệp công nghệ cao cần vốn rất lớn, nhưng thực tế nông dân rất khó vay đủ vốn do đất sản xuất chủ yếu đi thuê, không đủ tài sản thế chấp, trong khi nguồn vốn từ quỹ hỗ trợ nông dân cấp cho các dự án còn thấp.

Do đó, bà Nguyễn Thị Trâm kiến nghị Chính phủ hình thành một quỹ tín dụng (có thể qua Hội Nông dân) chuyên dành hỗ trợ cho nông nghiệp công nghệ cao.

Liên quan đến câu hỏi của bà Nguyễn Thị Trâm, Bộ Tài chính trả lời như sau:

1. Về chủ trương, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước

Hiện nay, Đảng và Nhà nước đã có những chỉ đạo về việc hạn chế thành lập các Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách mới, cụ thể như sau:

Theo báo cáo của Đoàn Giám sát Quốc hội (Báo cáo số 463/BC-ĐGS ngày 22/10/2019), cần xem xét, cân nhắc một cách thận trọng việc thành lập mới các Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; việc thành lập mới các Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách phải đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, tránh trường hợp thành lập quá nhiều Quỹ theo quy định.

Tại Chỉ thị số 22/CT-TTg ngày 27/8/2015 về tăng cường công tác quản lý đối với các Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo chỉ thành lập Quỹ mới trong trường hợp thật cần thiết và đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Tại Thông báo số 05/TB-BCĐTW ngày 04/7/2025 về kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2025 thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo “xem xét lại mô hình, hình thức hoạt động của các quỹ tài chính nhà nước, ngoài ngân sách, có giải pháp bảo đảm hiệu quả hoạt động, không để lãng phí, tiêu cực”.

Tại Thông báo số 156/TB-VPCP ngày 06/10/2025 về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp về Đề án phát triển kinh tế nhà nước, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo: Đối với Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách: Có giải pháp sắp xếp lại theo hướng giảm đầu mối và tăng quy mô.

Theo báo cáo rà soát tình hình hoạt động của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách của Bộ Tài chính, hiện nay có 22 quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách do Trung ương quản lý đã thành lập và hoạt động, trong đó có nhiều quỹ hoạt động chưa hiệu quả, các cơ quan chủ quản đang rà soát, sắp xếp, tinh gọn lại các quỹ để đảm bảo các quỹ hoạt động hiệu quả hơn, tránh trùng lắp, lãng phí.

2. Về thực tế triển khai

Trong thời gian qua, bên cạnh nguồn vốn tín dụng qua kênh các ngân hàng thương mại, Đảng và Nhà nước đã quan tâm chỉ đạo, ban hành tương đối đầy đủ, đồng bộ các chính sách hỗ trợ tín dụng cho người dân (trong đó có người nông dân), hợp tác xã và doanh nghiệp để đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh,...(bao gồm việc đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao) thông qua các định chế tài chính của Nhà nước cụ thể như sau:

2.1. Về cơ chế chính sách hỗ trợ tín dụng dành cho cá nhân, hộ gia đình để đầu tư nông nghiệp công nghệ cao.

Hiện nay, người nông dân, hộ gia đình có thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng để đầu tư nông nghiệp công nghệ cao thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội (như vay vốn của Chương trình cho vay giải quyết việc làm theo Nghị định 61/2015/NĐ-CP ngày 09/7/2015 và Nghị định số 74/2019/NĐ-CP ngày 23/9/2019 của Chính phủ; Chương trình cho vay tín dụng vùng khó khăn (Quyết định số 31/2007/QĐ-TTg ngày 05/3/2007; Quyết định số 92/2009/QĐ-TTg ngày 08/7/2009 và Quyết định số 17/2023/QĐ-TTg ngày 05/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ ...) và qua hệ thống các Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách (như Quỹ Hỗ trợ nông dân theo quy định tại Nghị định số 37/2023/NĐ-CP ngày 24/6/2023 của Chính phủ về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân, Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã theo Nghị định số 45/2021/NĐ-CP ngày 31/3/2021 của Chính phủ về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 253/2025/NĐ-CP ngày 26/9/2025 của Chính phủ)...

Riêng đối với việc vay vốn qua Quỹ Hỗ trợ nông dân: Hiện nay, hệ thống Quỹ Hỗ trợ nông dân có 2 cấp bao gồm Quỹ HTND Trung ương và Quỹ HTND cấp tỉnh.

Tại Điều 18 và Điều 19 của Nghị định số 37/2023/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định cụ thể về thẩm quyền quyết định cho vay (Hội đồng quản lý Quỹ HTND và Giám đốc Quỹ HTND) và giới hạn cho vay (khách hàng cá nhân/ nhóm hội viên Hội Nông dân).

Theo đó Hội đồng quản lý Quỹ sẽ quy định mức cho vay tối đa cụ thể phân cấp cho Giám đốc quyết định tại quy chế nội bộ về cho vay và quản lý nợ của Quỹ Hỗ trợ nông dân.

Mức cho vay tối đa sẽ không cố định cho các quỹ mà mức vay này căn cứ trên quy mô vốn chủ sở hữu, hoạt động của từng Quỹ. Đối với Quỹ Hỗ trợ nông dân có quy mô vốn chủ sở hữu lớn, hoạt động đa dạng thì mức cho vay tối đa sẽ cao và ngược lại.

Do đó, để người nông dân có thể tiếp cận nguồn vốn của Quỹ Hỗ trợ nông dân với mức vay lớn hơn, đề nghị các địa phương (trong đó có tỉnh Bắc Ninh) tiếp tục quan tâm, bố trí bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ Hỗ trợ nông dân tại các địa phương.

2.2. Về cơ chế chính sách hỗ trợ tín dụng dành cho các dự án đầu tư nông nghiệp công nghệ cao

Hiện nay, các dự án đầu tư nông nghiệp công nghệ cao có thể tiếp cận nguồn vốn thông qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam (Chính phủ đã ban hành chính sách tín dụng đầu tư của Nhà nước tại Nghị định số 32/2017/NĐ-CP ngày 31/3/2017 và Nghị định số 78/2023/NĐ-CP ngày 07/11/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2017/NĐ-CP.

Trong đó đã quy định cụ thể danh mục các lĩnh vực ưu tiên được vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước, bao gồm các dự án đầu tư công nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp.

Trường hợp đáp ứng đủ điều kiện vay vốn, Ngân hàng Phát triển Việt Nam sẽ quyết định mức cho vay cụ thể trên cơ sở thẩm định phương án vay vốn khả thi của dự án và khả năng trả nợ của chủ đầu tư) và qua quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách (như Quỹ đầu tư phát triển địa phương hoạt động theo quy định tại Nghị định số 147/2020/NĐ-CP ngày 18/12/2020 của Chính phủ, trong đó giao thẩm quyền quyết định cho vay cho địa phương).

Về kiến nghị của bà Nguyễn Thị Trâm về việc để thu hút người trẻ, người có trình độ cao về nông thôn và sản xuất nông nghiệp, kiến nghị Chính phủ và các địa phương nghiên cứu có cơ chế, chính sách hình thành các khu công nghiệp dành riêng cho nông nghiệp, Bộ Tài chính đã có văn bản trả lời như sau:

Nghị định số 35/2022/NĐ-CP ngày 28/5/2022 của Chính phủ quy định về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế đã quy định khuyến khích phát triển các khu công nghiệp theo mô hình mới, trong đó có khu công nghiệp chuyên ngành.

Khoản 1 Điều 9 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP quy định: một trong những điều kiện đầu tư hạ tầng KCN là phải phù hợp với quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, có trong danh mục các KCN trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc TW.

Căn cứ quy định nêu trên, đối với địa phương có nhu cầu phát triển các KCN chuyên ngành dành riêng cho nông nghiệp (tập trung thu hút các ngành nghề sản xuất, chế biến, cung ứng dịch vụ cho sản xuất sản phẩm thuộc lĩnh vực nông nghiệp), thì căn cứ vào phương án phát triển các KCN thuộc quy hoạch tỉnh, định hướng phát triển các KCN theo loại hình KCN chuyên ngành.

Các KCN phát triển theo loại hình KCN chuyên ngành cần đáp ứng điều kiện theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP, đồng thời sẽ không phải đáp ứng điều kiện về tỷ lệ lấp đầy bình quân của các KCN đã được thành lập trên địa bàn và điều kiện về dành diện tích đất công nghiệp cho các doanh nghiệp thuộc đối tượng ưu tiên thuê theo quy định tại khoản 4 và khoản 6 Điều 9 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP và được hưởng các cơ chế, chính sách ưu đãi khác theo quy định tại Điều 31 và 32 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP.

Ngoài ra, liên quan đến cơ chế, chính sách ưu đãi cho sản xuất nông nghiệp, hiện quy định pháp luật về thuế, tín dụng, đất đai đều có cơ chế chính sách khuyến khích ưu đãi cho nông nghiệp.

Tại Kết luận số 219-KL/TW ngày 26/11/2025 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 19 NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn 2050, Bộ Chính trị yêu cầu trong năm 2026 cơ bản hoàn thành rà soát cơ chế, có chính sách thu hút nguồn lực đầu tư từ người dân, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp công nghệ cao.

Chính sách ưu tiên đầu tư, nâng cấp hạ tầng internet tại các vùng sâu, vùng xa

Tại hội nghị Thủ tướng đối thoại với nông dân năm 2025, bà Vương Thị Thương, Nông dân xuất sắc Việt Nam tỉnh năm 2025 (đến từ tỉnh Lạng Sơn) - người có sản phẩm “hồng treo gió” nổi tiếng chia sẻ: Bán hàng nông sản online là một xu thế phổ biến, phù hợp với chủ trương chuyển đổi số, rất quan trọng đối với nông dân và hợp tác xã ở vùng cao như chúng tôi.

Tuy nhiên, việc bán hàng online hiện còn gặp khó khăn do thiếu người viết kịch bản, làm content (nội dung) và rất cần có những “chiến thần livestream” để hỗ trợ làm các video quảng bá sản phẩm. Mặt khác đường truyền internet tại các vùng sâu, vùng xa rất chập chờn, gián đoạn; việc bán hàng online là để giảm chi phí, nhưng thực tế khi tham gia HTX phải chịu rất nhiều loại thuế, phí dẫn đến hàng hóa nông sản bị đội giá, khó cạnh tranh. Tại hội nghị Thủ tướng đối thoại, bà Trâm đã đề xuất, kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành có cơ chế, chính sách hỗ trợ nông dân, hợp tác xã được tham gia đào tạo, tập huấn về kỹ năng bán hàng online.

Trả lời câu hỏi của bà Vương Thị Thương, Bộ Tài chính cho biết: Chính sách của Nhà nước về phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được quy định tại Luật HTX năm 2023 (Chương II, từ Điều 17 đến Điều 29); Nghị định số 113/2024/NĐ-CP ngày 13/9/2024 (Chương III, từ Điều 6 đến Điều 17), trong đó đã có chính sách phát triển nguồn nhân lực (Điều 20 Luật hợp tác xã năm 2023 và Điều 7 Nghị định số 113/2024/NĐ-CP ngày 13/9/2024).

Theo quy định nêu trên, thành viên, người lao động đang làm việc tại các tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được tham gia đào tạo, bồi dưỡng; nội dung đao tạo, bồi dưỡng do cơ quan tổ chức lớp bồi dưỡng quyết định.

Về kiến nghị của bà Vương Thị Thương về việc có chính sách ưu tiên đầu tư, nâng cấp hạ tầng internet tại các vùng sâu, vùng xa, Bộ Tài chính trả lời như sau:

Theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước:

Bộ Khoa học và Công nghệ quyết định hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Hướng dẫn, tổng hợp và đề xuất dự toán chi ngân sách nhà nước cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (bao gồm chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên) của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và các địa phương theo quy định của Luật này, Luật Đầu tư công và pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực, bảo đảm tổng mức và cơ cấu phù hợp với chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước, gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Bộ Tài chính quyết định ban hành chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách đối với từng ngành, lĩnh vực sau khi thống nhất với bộ quản lý ngành, lĩnh vực; trường hợp không thống nhất, Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho ý kiến trước khi quyết định. Riêng đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luật NSNN.

×