Siêu đô thị TP.HCM: Cơ hội mới cho cảng biển - logistics

Kết nối để cùng mạnh

Theo phân tích của các chuyên gia, sau khi hợp nhất TP.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương, TP.HCM mới được đặt vào một trục phát triển chung với tâm điểm là siêu đô thị công nghiệp - cảng biển - dịch vụ - công nghệ cao - thì bài toán quan trọng nhất không còn là ai mạnh hơn, mà là kết nối để cùng mạnh. Và hành lang TP.HCM - Bình Dương - Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ là tuyến huyết mạch kinh tế - công nghiệp - cảng biển quan trọng bậc nhất, quyết định sự thành bại của cả một chiến lược liên kết vùng phía Nam.

Từ đó, trên bản đồ, hành lang TP.HCM mới giống như một trục xương sống chạy dọc miền Đông Nam bộ. Đây là tuyến sản xuất - dịch vụ - logistics quan trọng nhất của cả nước, quy tụ hầu hết các khu công nghiệp trọng điểm.

Ở góc độ của những doanh nghiệp cảng biển, đây chính là thời điểm vàng để cảng biển phát huy vai trò trung tâm kết nối, trung chuyển và thúc đẩy nội lực xuất nhập khẩu của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Thượng tá Vũ Hồng Hùng, Giám đốc Cảng Tân cảng Cái Mép - Thị Vải (TCTT) cho biết: “Việc kết nối quy hoạch vùng giữa TP.HCM - Bình Dương - Bà Rịa - Vũng Tàu giúp giảm tình trạng phân mảnh về hạ tầng, phân tán về chính sách. Thay vì mỗi địa phương có một kế hoạch riêng, thì giờ đây, hệ thống cảng biển, đường bộ, đường sắt, logistics có thể được quy hoạch đồng bộ theo trục giao thương - trục công nghiệp - trục cảng - trục đô thị. Đó là điều kiện tiên quyết để nâng cấp cụm cảng Cái Mép - Thị Vải trở thành cửa ngõ chính của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam ra thế giới”.

Theo phân tích của các chuyên gia, việc trở thành siêu đô thị TP.HCM các chuỗi cung ứng công thương - xuất nhập khẩu giữa ba địa phương trước đây sẽ được rút ngắn về khoảng cách, đồng bộ về tốc độ, tối ưu hóa về chi phí. Và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải nằm ngay sát tuyến luồng quốc tế, lại chỉ cách trung tâm công nghiệp tỉnh Bình Dương trước đây chưa đến 100 km, nếu kết hợp với hệ thống ICD - depot - đường sắt thì thời gian vận chuyển hàng hóa từ nhà máy ra cảng sẽ giảm đáng kể. Đây là cơ hội để cảng biển chuyển mình từ vị trí đón hàng sang thế chủ động “dẫn dắt dòng chảy thương mại”.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Vinh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Tư vấn phát triển vùng, Trường ĐH Kinh tế TP.HCM, cho rằng các cụm cảng Cát Lái và Cái Mép - Thị Vải hiện nằm trong cùng một hành lang logistics biển. Trong đó, Cái Mép có thể tiếp nhận tàu trên 150.000 DWT, kết nối trực tiếp tuyến hàng hải xuyên Thái Bình Dương, còn Cát Lái và các ICD tại TP.HCM giữ vai trò gom, trung chuyển và phân phối hàng vào nội vùng.

Đặc biệt, dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ quy mô 7,2 triệu TEU mỗi năm, vốn đầu tư gần 6 tỷ USD sắp tới sẽ đặt tại cửa sông Soài Rạp. PGS.TS Nguyễn Ngọc Vinh khẳng định, đây là cú hích chiến lược giúp TP.HCM giảm phụ thuộc vào các cảng trung chuyển trong khu vực như Singapore, Hong Kong, đồng thời nâng vị thế trên bản đồ logistics toàn cầu.

Ngoài ra, sự kết nối giữa Cần Giờ, Cái Mép - Thị Vải, Vũng Tàu sẽ hình thành một hành lang kinh tế ven biển liên hoàn, tích hợp sản xuất, logistics, dịch vụ, du lịch và năng lượng.

Tận dụng thời cơ, khai thác lợi thế để phát triển nhanh và mạnh

Sau khi sáp nhập với Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương, tổng diện tích tự nhiên của TP.HCM đạt gần 9.820 km2. Sự mở rộng này đưa thành phố từ trung tâm kinh tế nội địa trở thành đô thị ven biển, với đường bờ biển kéo dài từ Long Hải đến Côn Đảo - dài 110 km.

Ông Trần Quốc Thắng, Giám đốc Công ty Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam, cho rằng TP.HCM cần đẩy mạnh đầu tư, khai thác cảng biển và phát triển dịch vụ hậu cần nhằm nâng tỷ trọng logistics trong cơ cấu kinh tế. Việc đưa Cái Mép -Thị Vải trở thành cảng trung chuyển quốc tế sẽ giúp nâng sức cạnh tranh kinh tế biển Việt Nam.

Ngoài ra, việc sáp nhập sẽ tạo ra được chuỗi cung ứng cho các nhà sản xuất, cũng như TP.HCM đẩy mạnh hơn trong việc phát triển và kết nối cơ sở hạ tầng, tạo ra không gian phát triển, tạo ra cơ hội thu hút các nhà đầu tư.

Theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, việc sáp nhập 3 tỉnh, thành thành siêu đô thị TP.HCM giúp kết nối hạ tầng giữa các địa phương, từ cảng biển nước sâu, đến khu công nghiệp hiện đại và các đô thị đang phát triển, từ đó giúp giảm chi phí logistics.

Tuy nhiên, thành phố mới cần có một hệ sinh thái được kết nối chặt chẽ, vận hành thông minh hơn giữa cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và các trung tâm logistics. Đây sẽ là cửa ngõ giao thương phía Nam, nơi hội tụ của thương mại, công nghệ và nhân tài. Và nhiều nhà đầu tư mong muốn cải thiện quản lý liên vùng, khi chính sách được phối hợp tốt hơn, thủ tục được đơn giản hóa, thì môi trường đầu tư sẽ trở nên hấp dẫn hơn.

Mục tiêu của TP.HCM là đến năm 2030, phát triển logistics trở thành một ngành có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tận dụng tối đa các cơ hội đón đầu các chuỗi cung ứng toàn cầu. Do đó, với vị thế siêu đô thị sau sáp nhập, với các giải pháp tăng cường đầu tư phát triển hạ tầng logistics mạnh mẽ sẽ giúp TP.HCM có lợi thế cạnh tranh thực sự trên bản đồ khu vực.

×