Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp: Lĩnh vực đầy tiềm năng từ “siêu đô thị"

TP.HCM đang hướng tới mục tiêu vào Top 100 thành phố khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu thế giới, và hình thành 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo từ đây đến năm 2030.

Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, thành phố đã xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là chiến lược phát triển trong suốt thời gian qua.

Điều này thể hiện qua các kết quả cụ thể như việc TP.HCM sở hữu mô hình khu công nghệ cao đầu tiên, khu Công viên phần mềm Quang Trung là mô hình khu công nghệ thông tin tập trung đầu tiên cả nước. Ngoài ra, TP.HCM cũng là tỉnh thành có chương trình chuyển đổi số đầu tiên của cả nước...

Ba lĩnh vực trọng tâm chắp cánh cho đổi mới sáng tạo

Để đạt được mục tiêu đưa hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM vào top 100 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năng động nhất toàn cầu vào năm 2030, thành phố tập trung vào ba lĩnh vực trọng tâm là chính sách, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Về chính sách, TP.HCM đang nghiên cứu thiết lập cơ chế “một cửa” cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp khởi nghiệp, đồng thời xem xét các chính sách ưu đãi, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường nguồn lực tài chính đối với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ.

Về hạ tầng, TP.HCM sẽ tiếp tục đầu tư vào không gian làm việc, mạng lưới các quỹ đầu tư, trung tâm nghiên cứu và kết nối các hệ sinh thái sáng tạo để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp.

Đặc biệt, lễ khánh thành tòa nhà Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (Startup Hub) tại số 123, đường Trương Định, phường Xuân Hòa dự kiến sẽ diễn ra gần cuối tháng 8/2025. Đây sẽ là một không gian sinh hoạt và môi trường lý tưởng cho cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo, nơi sẽ tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa.

Startup Hub sẽ là hạt nhân gắn kết các trường đại học, viện nghiên cứu, các cơ sở sản xuất kinh doanh đang mong muốn phát triển nền tảng công nghệ 4.0; cung cấp các dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo như cung cấp không gian làm việc cho cá nhân, nhóm cá nhân khởi nghiệp, không gian số, dịch vụ hỗ trợ trực tuyến, thử nghiệm, làm sản phẩm mẫu, hoàn thiện công nghệ cho cá nhân, nhóm cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Về nguồn nhân lực, theo ông Thắng, TP.HCM tập trung vào hai nhóm chính là sinh viên các trường đại học, cao đẳng để trang bị tinh thần và năng lực khởi nghiệp; nhóm thứ hai là cộng đồng doanh nhân, người đã khởi nghiệp để bồi dưỡng, cũng như hỗ trợ thêm.

Mô hình “ba nhà” thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Trong chương trình hợp tác toàn diện vừa công bố, Đại học Quốc gia TP.HCM và CT Group cùng nhấn mạnh mô hình hợp tác "ba nhà" (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp) là động lực cốt lõi để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ quốc gia.

Lễ ký kết hợp tác của Đại học Quốc gia TP.HCM và CT Group ngày 22/7 đã mở ra giai đoạn hợp tác toàn diện giữa một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu hàng đầu cả nước và một tập đoàn kinh tế lớn. Chương trình hợp tác 10 năm (2025 đến 2035) tập trung vào việc hỗ trợ người học và đẩy mạnh các lĩnh vực công nghệ cao.

Mỗi năm, CT Group sẽ tài trợ 10 tỷ đồng cho các hoạt động tại Đại học Quốc gia TP.HCM. Nguồn này sẽ dùng để chi trả học phí cho học viên sau đại học theo học các ngành công nghệ cao, hỗ trợ lãi suất vay cho sinh viên qua chương trình tín dụng học đường, duy trì bếp ăn chia sẻ tại ký túc xá và cấp học bổng cho sinh viên, học sinh có thành tích xuất sắc.

Hai bên xác định hai lĩnh vực nghiên cứu trọng tâm là công nghệ vi mạch bán dẫn và công nghệ lượng tử. Các dự án ưu tiên trong 2025-2030 gồm phát triển chip trí tuệ nhân tạo cận biên, chip khuếch đại công suất lớn, chip điều khiển 32-bit đa dụng và các mô-đun truyền thông cho thiết bị IoT, máy bay UAV.

Với công nghệ lượng tử, hai bên sẽ hợp tác xây dựng hạ tầng tính toán lượng tử, đào tạo nhân lực chuyên sâu, phát triển thuật toán lượng tử ứng dụng trong mô phỏng vật liệu, y dược, năng lượng sạch.

Mô hình hợp tác "ba nhà" cũng là một trong những mô hình được ưu tiên tại Trường đại học Quốc tế Miền Đông (EIU). Là thành viên của tập đoàn kinh tế Becamex IDC, EIU là một trong những đơn vị đi đầu trong việc triển khai mô hình hợp tác "ba nhà" tại tỉnh Bình Dương (cũ), đặc biệt trong việc xây dựng thành phố thông minh và khu công nghiệp khoa học công nghệ.

EIU đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo, nghiên cứu và thu hút đầu tư, với các chương trình đào tạo được thiết kế để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và cộng đồng, cùng với các phòng thí nghiệm hiện đại và vườn ươm doanh nghiệp.

Một cộc mốc quan trọng tại EIU là vào ngày 28/8/2023, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương (thời gian đó) Võ Văn Minh ký quyết định cho phép thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Singapore, cơ bản đặt tại EIU.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Singapore đã thực hiện hoạt động kết nối, xây dựng định hướng, tạo môi trường nghiên cứu khoa học và công nghệ; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, mô hình sản xuất kinh doanh đáp ứng xu thế cuộc cách mạng 4.0.

Trung tâm cũng hỗ trợ và thúc đẩy các chương trình đổi mới, sáng tạo, tập trung các lĩnh vực nghiên cứu phát triển, tạo dựng hệ sinh thái mới cho cộng đồng doanh nghiệp; thu hút các thành phần và nguồn lực xã hội cùng tham gia để tạo ra các mô hình, sản phẩm, dự án nhằm thúc đẩy sự phát triển.

Trước thời điểm hợp nhất với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (1/7/2025), TP.HCM đã có nền tảng khoa học kỹ thuật vững chắc ở tầm quốc gia, gồm gần 100 trường đại học và cao đẳng. Trong số này có nhiều đơn vị có uy tín và năng lực nghiên cứu hàng đầu như Đại học Quốc gia TP.HCM (với Trường Đại học Bách khoa TP.HCM là 1 thành viên).

Bên cạnh đó, thành phố còn có hơn 450 tổ chức khoa học công nghệ và hơn 100 tổ chức trung gian hỗ trợ các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Nền tảng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo TP.HCM còn bao gồm các đơn vị uy tín như Khu Công nghệ cao SHTP (trong đó có nhà máy chip bán dẫn của Tập đoàn Intel hàng đầu thế giới và nhà máy sản xuất điện tử của Tập đoàn Samsung), Công viên Phần mềm Quang Trung, Khu Nông nghiệp công nghệ cao, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo…

×