Thành phố Đồng Nai trong cấu trúc đô thị sân bay (Bài 1): Phường Long Thành đón vận hội, hình thành lõi đô thị sân bay

(LTS): Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, đồng thời nâng cấp 10 xã lên phường, mở ra 1 giai đoạn phát triển mới với quy mô và vai trò hoàn toàn khác. Trọng tâm là tái cấu trúc mô hình tăng trưởng xoay quanh sân bay Long Thành, động lực có khả năng định hình lại toàn bộ không gian kinh tế Đồng Nai.

Báo Dân Việt đăng tải loạt bài nhằm phân tích mạch phát triển từ hạt nhân Long Thành trong đô thị sân bay, đến yêu cầu tái định vị thành phố Đồng Nai như 1 đô thị kết nối đa trải nghiệm, và phép thử thực sự với ngành du lịch khi dòng khách quốc tế đổ về.

Từ đó, loạt bài chỉ ra thực tế: Cơ hội đã mở, nhưng nếu không hành động đủ nhanh và đủ đúng, Đồng Nai vẫn có thể chỉ dừng lại ở 1 điểm trung chuyển trong hành trình toàn cầu.

Không còn là một địa bàn vệ tinh, Long Thành đang bước vào vai trò của một lõi phát triển mới trong cấu trúc đô thị sân bay của thành phố Đồng Nai tương lai.

Phường Long Thành hình thành lõi đô thị sân bay, kích hoạt chuỗi tăng trưởng mới

Từ ngày 30/4/2026, Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai chính thức có hiệu lực, đồng thời nâng cấp 10 xã lên phường, trong đó có xã Long Thành (sáp nhập từ xã Bình Sơn, Lộc An, Long An và thị trấn Long Thành) trở thành phường Long Thành.

Với diện tích hơn 130km², dân số gần 96.000 người, phường Long Thành sở hữu vị trí hiếm có khi nằm ngay trung tâm mạng lưới kết nối vùng Đông Nam Bộ.

Từ đây, các trục giao thông chiến lược như cao tốc TPHCM – Long Thành – Dầu Giây, Bến Lức – Long Thành, Biên Hòa – Vũng Tàu và các tuyến vành đai tạo thành mạng lưới liên hoàn.

Đặc biệt, khi sân bay Long Thành, dự án quy mô hơn 5.000ha, công suất thiết kế 100 triệu hành khách/năm đi vào vận hành giai đoạn đầu, khu vực này sẽ trở thành điểm hội tụ của dòng chảy hàng hóa, con người và dòng vốn quốc tế.

Bà Trương Thị Hương Bình - Giám đốc Sở Tài chính Đồng Nai cho biết, sân bay không chỉ dừng lại ở chức năng vận tải mà sẽ kéo theo sự phát triển của hàng loạt ngành dịch vụ giá trị gia tăng như logistics, tài chính, thương mại và dịch vụ lưu trú cao cấp. Đây chính là nền móng để hình thành một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh.

Trong quy hoạch tổng thể, toàn bộ khu vực Long Thành được đặt trong không gian đô thị sân bay khoảng 43.000ha. Phường Long Thành giữ vai trò lõi, tập trung các chức năng trung tâm như logistics, thương mại quốc tế, dịch vụ cao cấp.

ThS. Phan Thi An - Phó Giám đốc Trung tâm Kiến trúc, quy hoạch nông thôn, Viện Kiến trúc quốc gia (Bộ Xây dựng) nhận định, nếu triển khai đúng hướng, Long Thành không chỉ là một đô thị sân bay mà còn có thể trở thành cực tăng trưởng mới của cả vùng.

Song song với quy hoạch, các KCN và dòng vốn đầu tư cũng đang dịch chuyển mạnh về khu vực này.

KCN Lộc An – Bình Sơn đã thu hút hàng chục dự án FDI với tổng vốn hơn 1,1 tỷ USD, trong khi KCN công nghệ cao Long Thành tiếp tục mở rộng quy mô.

Ông Cho Seung Rae - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Shin Heung Đồng Nai (xã Long Thành) cho rằng, việc nâng cấp lên phường giúp môi trường đầu tư minh bạch và chuyên nghiệp hơn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp kết nối sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phường Long Thành, từ trung chuyển sang điểm đến định hình đô thị du lịch sân bay

Điểm đáng chú ý là Long Thành không dừng lại ở công nghiệp và logistics. Trong cấu trúc phát triển của thành phố Đồng Nai, khu vực này được đặt thêm một vai trò mới: Trung tâm dịch vụ và du lịch gắn với sân bay.

Theo định hướng của địa phương, mô hình đô thị sân bay sẽ không chỉ phục vụ hành khách quá cảnh mà phải giữ chân họ bằng hệ sinh thái trải nghiệm. Điều này đòi hỏi phát triển đồng bộ các dịch vụ như khách sạn, trung tâm hội nghị, mua sắm, giải trí và kinh tế ban đêm.

Lãnh đạo UBND xã Long Thành cho biết, sân bay không chỉ có ý nghĩa giao thông mà còn đóng vai trò chiến lược trong kết nối quốc tế.

Tuy nhiên, nếu thiếu sản phẩm du lịch phù hợp, phần lớn hành khách sẽ rời đi ngay sau khi hạ cánh, khiến địa phương chỉ dừng lại ở vai trò trung chuyển.

Từ thực tế đó, mô hình đô thị sân bay (airport city) được lựa chọn như một hướng đi tất yếu.

Theo đó, sân bay đóng vai trò hạt nhân, xung quanh phát triển các cụm dịch vụ như khách sạn, trung tâm hội nghị, khu mua sắm, giải trí và các sản phẩm du lịch ngắn ngày.

UBND xã Long Thành cho biết, việc xây dựng và phát triển đô thị sân bay là xu hướng tất yếu, mang lại lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường cho địa phương.

Một loạt sản phẩm du lịch đang được tính đến như du lịch quá cảnh, du lịch hội nghị (MICE), kinh tế ban đêm, mua sắm miễn thuế… Đây đều là những phân khúc có mức chi tiêu cao, phù hợp với dòng khách quốc tế đi qua sân bay.

Đồng thời, Long Thành cũng có lợi thế kết nối các điểm đến sinh thái của Đồng Nai như hồ Trị An, Vườn quốc gia Cát Tiên, tạo thành chuỗi trải nghiệm ngắn ngày. Nếu tổ chức tốt, hành khách có thể ở lại từ vài giờ đến vài ngày thay vì rời đi ngay.

Ông Lê Hoàng Sơn - Chủ tịch UBND xã Long Thành cho biết, địa phương đã xây dựng lộ trình phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2050 theo hướng đô thị thông minh, dịch vụ chất lượng cao và du lịch.

Để hiện thực hóa tầm nhìn, UBND xã xác định 2 trụ cột hành động. Trước hết là thu hút đầu tư chiến lược, ưu tiên các tập đoàn công nghệ, dịch vụ cao cấp và hãng hàng không lớn nhằm hoàn thiện hệ sinh thái và nâng chuẩn vận hành theo thông lệ quốc tế.

Tiếp theo là phát triển nguồn nhân lực tại chỗ, tập trung đào tạo lao động chất lượng cao cho các lĩnh vực hàng không, du lịch và quản trị đô thị thông minh.

Song song đó, Long Thành cũng đề xuất xây dựng nền tảng số kết nối đào tạo với tuyển dụng, gắn kết nhà trường và doanh nghiệp, qua đó mở rộng cơ hội việc làm và giúp người dân tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị mới, lãnh đạo xã Long Thành chia sẻ.a ạ

×