Thanh tra Chính phủ chỉ ra một số sai sót ở dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh

Nhiều tồn tại ở Dự án cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh

Dự án cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh được thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP), có tổng chiều dài khoảng 121km, trong đó giai đoạn 1 dài 93,35km và giai đoạn 2 dài 27,71km, với tốc độ thiết kế 80 km/h.

Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 22.690 tỷ đồng, gồm 13.174 tỷ đồng cho giai đoạn 1 và 9.516 tỷ đồng cho giai đoạn 2. Giai đoạn 1 được triển khai trong giai đoạn 2020-2025, thời gian vận hành thu phí dự kiến 23 năm, giai đoạn 2 thực hiện sau năm 2025.

Chủ đầu tư dự án là liên danh gồm Tập đoàn Đèo Cả, CTCP Đầu tư và Xây dựng ICV Việt Nam, CTCP Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV) và CTCP Xây dựng Công trình 568.

Theo kết luận thanh tra, Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh là công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa trong việc kết nối trung tâm kinh tế, chính trị với các tỉnh miền núi phía Đông Bắc, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và tăng cường kết nối khu vực.

Sau khi được Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Cao Bằng làm cơ quan chủ quản, các cơ quan, đơn vị liên quan đã có nhiều nỗ lực trong quá trình triển khai thực hiện dự án.

Tại thời điểm thanh tra (ngày 1/7/2025), dự án giai đoạn 1 đã được triển khai thi công đồng loạt. Công tác giải phóng mặt bằng đạt 819,32/825,91 ha (98,92%). Trong đó, tỉnh Cao Bằng đạt 98,6% và tỉnh Lạng Sơn đạt 99,69%.

Tuy nhiên, theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 1, việc UBND tỉnh Cao Bằng phân chia dự án thành 3 gói thầu tư vấn để áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn được xác định là không đúng quy định.

Đồng thời, việc UBND tỉnh ban hành văn bản đề nghị Tập đoàn Đèo Cả khẩn trương lập hồ sơ đề xuất dự án cũng không phù hợp với quy định hiện hành và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt dự án tại Quyết định số 1199/QĐ-UBND ngày 15/9/2023 và điều chỉnh dự án đầu tư tại Quyết định số 1304/QĐ-UBND ngày 5/8/2025 có một số nội dung chưa phù hợp với chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.

Đáng chú ý, kết luận thanh tra nhấn mạnh, UBND tỉnh Cao Bằng báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư không đúng thực tế việc tổ chức xong lựa chọn nhà đầu tư; việc nhà đầu tư gặp khó khăn về thu xếp vốn, đề xuất ngân sách Nhà nước hỗ trợ vốn.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư căn cứ tờ trình, văn bản của UBND tỉnh Cao Bằng để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội đưa dự án vào danh sách được áp dụng chính sách thí điểm theo trường hợp đặc thù riêng, không nằm trong phạm vi nghiên cứu các chính sách thí điểm cho các công trình đường bộ tại Nghị quyết số 106/2023/QH15 ngày 28/11/2023, trong đó có nội dung tổng hợp, báo cáo chưa đúng theo tờ trình, văn bản của UBND tỉnh Cao Bằng.

Chưa hết, việc lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, dự toán của một số gói thầu còn tồn tại sai sót. Một số hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thiết kế và quản lý chi phí.

Việc phê duyệt hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công và dự toán còn chậm, thậm chí có trường hợp phê duyệt khi chưa được thẩm định. Một số hạng mục xác định sai khối lượng, đơn giá. Một số gói thầu tư vấn và phi tư vấn khác cũng phát sinh thiếu sót tương tự.

Việc lập kế hoạch giao vốn và bố trí vốn hàng năm cũng được kết luận thanh tra cho rằng chưa phù hợp với tiến độ thực hiện dự án, dẫn đến tỷ lệ giải ngân thấp.

Chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu vi phạm hình sự

Đặc biệt, theo rà soát tại thời điểm ngày 1/7/2025, khi triển khai giai đoạn 2, một số hạng mục đã thi công trong giai đoạn 1 với giá trị khoảng 6,67 tỷ đồng có thể phải phá dỡ để hoàn thiện theo quy mô 4 làn xe.

Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương liên quan triển khai các giải pháp khắc phục theo quy định.

Cụ thể, Bộ Xây dựng hướng dẫn UBND tỉnh Cao Bằng thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch. Đồng thời tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm các đơn vị, cá nhân có liên quan.

Bộ Tài chính rà soát, tham mưu xử lý các nội dung liên quan đến bố trí, sử dụng vốn, đồng thời kiểm điểm trách nhiệm trong công tác tham mưu, tổng hợp.

Đối với UBND tỉnh Cao Bằng, Thanh tra Chính phủ kiến nghị tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền. Đồng thời thực hiện các giải pháp khắc phục như rà soát hồ sơ thiết kế, dự toán, bố trí vốn, kiểm soát chất lượng công trình và thanh quyết toán theo quy định.

Doanh nghiệp dự án được yêu cầu chỉ đạo các nhà thầu, đơn vị liên quan thực hiện đúng nghĩa vụ theo hợp đồng, rà soát, khắc phục các tồn tại và thực hiện quản lý chất lượng công trình theo quy định.

Thực hiện rà soát, giảm trừ giá trị dự toán 135,14 tỷ đồng do tính sai khối lượng, áp dụng sai định mức, đơn giá, tiếp tục rà soát, xử lý các chi phí tư vấn, chi phí khác có liên quan theo quy định.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ yêu cầu trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện dấu hiệu thất thoát ngân sách hoặc vi phạm pháp luật thì chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.

×