Thị trường tín chỉ carbon: Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà "nhắc" thời gian ban hành Nghị định sàn giao dịch

Phân định trách nhiệm các cơ quan vận hành

Tại cuộc họp về Dự thảo Nghị định về sàn giao dịch carbon trong nước (Dự thảo Nghị định), Phó Thủ tướng nhấn mạnh 4 vấn đề cần tiếp thu, hoàn thiện trong Dự thảo Nghị định.

Trước hết, liên quan đến phân định trách nhiệm giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Việt Nam, Phó Thủ tướng đồng tình với đánh giá của Bộ Tư pháp và ý kiến phân tích của các bộ, ngành.

Theo đó, những vấn đề thuộc chức năng nghiệp vụ và tổ chức vận hành sàn giao dịch thuộc trách nhiệm quản lý thống nhất, toàn diện của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán.

Ngược lại, các quy định liên quan đến hàng hóa đưa vào sàn, chất lượng hàng hóa và pháp lý liên quan là trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải phối hợp kiểm tra, giám sát cùng Bộ Tài chính để đảm bảo minh bạch, cân đối cung–cầu và hiệu quả vận hành thị trường.

Thứ hai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải giám sát toàn diện cơ chế, chính sách liên quan đến tín chỉ carbon, cả trong nước và quốc tế, bao gồm điều tiết cung–cầu hợp lý để tạo động lực cho thị trường vận hành hiệu quả, tránh tình trạng cung quá nhiều khiến giá thấp hoặc cầu lớn mà cung ít khiến giá cao. Giai đoạn đầu cần tăng cầu để thị trường vận hành, có giao dịch thực tế.

Thứ ba là về ngân hàng tham gia cung cấp dịch vụ thanh toán, Phó Thủ tướng cho rằng cần quy định ít nhất một ngân hàng được lựa chọn bởi Ủy ban Chứng khoán Việt Nam, đảm bảo đáp ứng điều kiện kỹ thuật, pháp lý và có khách hàng tham gia giao dịch. Các ngân hàng khác có thể tham gia sau khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Thứ tư, về quy định giải quyết tranh chấp, khiếu nại, bồi thường và các hành vi bị cấm, Phó Thủ tướng cho rằng Nghị định chỉ cần nêu nguyên tắc, làm cơ sở tham chiếu cho các quy định trong pháp luật liên quan như chứng khoán, dân sự, thương mại…

Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc sớm ban hành Nghị định về sàn giao dịch carbon trong nước là bước cần thiết nhằm đảm bảo tính khả thi, vận hành hiệu quả và đáp ứng yêu cầu minh bạch, đồng bộ trong quản lý thị trường tín chỉ carbon.

Phó Thủ tướng lưu ý, cơ quan quản lý vận hành thị trường phải có năng lực đủ tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo các bước đo đếm, thống kê và xác nhận tín chỉ chính xác, nhằm xây dựng cơ chế vận hành minh bạch, đáng tin cậy ngay từ đầu.

Bắt đầu thu phí dịch vụ từ năm 2029

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Hồ Sỹ Hùng trình bày sơ bộ về quy định chủ thể tham gia thị trường tín chỉ carbon trong nước, vai trò của tổ chức dịch vụ tài chính, vai trò trung gian của công ty chứng khoán.

Cùng đó, Dự thảo cũng quy định rõ các hành vi không được phép như thao túng giá, cấu kết, tung tin sai sự thật, lợi dụng lỗ hổng công nghệ để chiếm đoạt hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon.

Một điểm nhấn quan trọng là dự thảo xác định rõ quyền và nghĩa vụ của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội trong việc tham gia vận hành sàn giao dịch carbon.

Việc tận dụng hạ tầng sẵn có của thị trường chứng khoán sẽ tiết kiệm chi phí, đồng thời bảo đảm an toàn, hạn chế rủi ro trong giao dịch. Trong giai đoạn đầu, công ty chứng khoán sẽ làm trung gian để kiểm soát số dư, tránh tình trạng đặt lệnh không có tiền hoặc không có hàng.

Về thanh toán, dự thảo cho phép lựa chọn ngân hàng thương mại đáp ứng điều kiện cần thiết để làm ngân hàng thanh toán. Trong thời gian thí điểm, các đơn vị cung cấp dịch vụ không thu phí, và sẽ bắt đầu thu phí từ năm 2029.

Về phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết Bộ đang xây dựng hệ thống đăng ký tín chỉ carbon, phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia chứng khoán để hai hệ thống này liên thông.

Doanh nghiệp có tín chỉ sẽ được ghi nhận trong hệ thống đăng ký và chuyển sang cơ quan lưu ký. Chủ thể muốn giao dịch sẽ làm việc với bên lưu ký và sở giao dịch chứng khoán. Ngược lại, thông tin từ giao dịch cũng được trả về hệ thống đăng ký để phục vụ việc đo đếm, theo dõi sự tuân thủ và báo cáo quốc tế.

Tại cuộc họp, ý kiến của các đơn vị cũng đề nghị chỉnh sửa kỹ thuật đối với quy định về lựa chọn ngân hàng thanh toán; giải quyết tranh chấp và hành vi bị cấm, nhằm bảo đảm tính minh bạch, khả thi và phù hợp pháp luật; xem xét mở rộng đối tượng tham gia thị trường, đặc biệt là đối với tín chỉ carbon nhằm giúp thị trường vận hành hiệu quả hơn, nhưng cần tính toán chặt chẽ để không ảnh hưởng đến cam kết quốc tế của Việt Nam.

×