Thỏa thuận hòa bình Ukraine của ông Trump liệu có bên bờ vực sụp đổ?

Kiev đã lên kế hoạch gửi cho Tổng thống Mỹ một bản đề xuất phản hồi có sự hậu thuẫn của châu Âu sau cuộc họp khẩn tại Phủ Thủ tướng Anh. Bản kế hoạch sửa đổi này nhằm cân bằng lại dự thảo trước đó do Mỹ soạn thảo, vốn bị Kiev đánh giá là thiên về phía Nga.

Tuy nhiên, việc Tổng thống Ukraine bác bỏ yêu cầu nhượng lại toàn bộ vùng Donbass - bao gồm Donetsk và Lugansk cho Nga - khó có thể làm Moscow hài lòng. Nói cách khác, Nga chắc chắn sẽ không đồng ý với bất cứ đề xuất nào không bao gồm quyền kiểm soát toàn bộ vùng Donbass.

Nếu ông Trump không thuyết phục được cả hai bên nhất trí, nỗ lực của ông nhằm chấm dứt cuộc chiến sẽ lâm vào bế tắc. Hiện vấn đề nhượng đất vẫn là rào cản lớn nhất.

Trong tháng qua, các quan chức Mỹ tăng tốc tìm cách kết thúc cuộc chiến gần bốn năm giữa Ukraine và Nga, nhưng chưa đạt được thỏa hiệp do mâu thuẫn về vấn đề lãnh thổ. Nhà Trắng đã gây sức ép để Ukraine nhanh chóng đồng ý đề xuất hòa bình do nhóm cố vấn của Tổng thống Trump bao gồm Đặc phái viên Steve Witkoff soạn thảo. Tuy nhiên, những ngày gần đây ông Trump liên tục bày tỏ thất vọng với ông Zelensky.

“Tôi hơi thất vọng vì Tổng thống Zelensky vẫn chưa đọc đề xuất – tính đến vài giờ trước. Nga, tôi nghĩ là hài lòng, nhưng không chắc Tổng thống Zelensky hài lòng. Người dân của ông ấy thì thích, nhưng ông ấy chưa đọc", ông Trump tuyên bố tại sự kiện Kennedy Center Honours hôm 9/12.

Về phần mình, nhà lãnh đạo Ukraine nhận xét rằng sự khác biệt lập trường là rõ ràng: “Ông Trump có tầm nhìn riêng của mình, nhưng người sống ngay giữa cuộc chiến này lại là chúng tôi - người Ukraine".

Ông Zelensky cũng không ngừng nỗ lực tìm kiếm thêm sự ủng hộ từ châu Âu nhằm tăng sức mạnh đàm phán. Sau London, ông tới Brussels gặp các lãnh đạo NATO và EU, rồi sang Italy trong chuỗi ngoại giao dày đặc.

Sau cuộc họp khẩn ở London, một quan chức Anh nhấn mạnh, “các cuộc làm việc chuyên sâu” sẽ tiếp tục trong những ngày tới để giải quyết “những vấn đề còn tồn đọng” liên quan đến số phận của Ukraine.

Các nhà phân tích nhấn mạnh, cuộc họp khẩn tại London giữa Tổng thống Zelensky và các lãnh đạo Anh, Pháp, Đức đầu tuần này là tín hiệu rõ ràng cho thấy, châu Âu cũng đang "phản công" ngoại giao để phá thế một mình Mỹ quyết định số phận của Ukraine.

Các nước châu Âu rõ ràng muốn đảm bảo bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo vệ an ninh châu Âu dài hạn và việc Trump công khai chế nhạo châu Âu trên Truth Social dường như đang khiến EU trở nên đoàn kết hơn. Do đó, lập trường của châu Âu về Ukraine hiện cứng hơn chứ không nghe Mỹ.

Tổng thống Zelensky rõ ràng đã nhận thấy điều này và đang dựa vào sức mạnh của châu Âu để chống lại áp lực từ Mỹ. 

Nếu châu Âu sẵn sàng bảo đảm an ninh cho Ukraine, Kiev sẽ có thêm tự tin để từ chối những yêu cầu bất lợi.

×