Thủ tướng đối thoại với nông dân: Đối thoại dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm, bảo đảm “6 rõ” trong từng nhiệm vụ

Thủ tướng cho biết sắp hết năm 2025, với sự cố gắng, nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân dưới sự lãnh đạo của Đảng, trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp, trong đó có nông dân, sự hợp tác của bạn bè quốc tế, chúng ta dự kiến vượt và hoàn thành toàn bộ 15/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội; Việt Nam dự kiến đạt mức tăng trưởng GDP cao so với thế giới và khu vực.

Trong thành tựu chung đó, có vai trò quan trọng của ngành nông nghiệp, nông dân, khu vực nông thôn; thay mặt Tổng Bí thư Tô Lâm, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng nhiệt liệt cảm ơn, đánh giá cao vai trò, đóng góp của ngành nông nghiệp, người nông dân và sự nghiệp xây dựng nông thôn mới trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIII và thực hiện nhiệm vụ năm 2025, góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Theo Thủ tướng, cuộc đối thoại thành công tốt đẹp với 3 chủ đề lớn: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển kinh tế tư nhân trong nông nghiệp, nông dân, nông thôn; khắc phục thảm họa thiên tai vừa qua.

Theo Thủ tướng, nhìn lại 40 năm đổi mới, nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vai trò đặc biệt quan trọng, luôn là trụ đỡ của nền kinh tế, góp phần ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, kiểm soát lạm phát.

Quan trọng hơn, nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã đưa đất nước ta thoát nghèo, từ một nước đổ nát, nghèo đói sau chiến tranh, hoàn thành sớm các mục tiêu thiên niên kỷ của Liên Hợp quốc. Việt Nam trở thành quốc gia có thương hiệu về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và nhiều quốc gia muốn Việt Nam hợp tác bảo đảm an ninh lương thực, đây là niềm tự hào của chúng ta.

Theo Thủ tướng, năm 2025, Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình cao với mức thu nhập bình quân đầu người khoảng trên 5.000 USD; điều này là nhờ công nghiệp. Để thực hiện mục tiêu tới năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao, Việt Nam phải dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

9 nội dung nổi bật, bao trùm tại cuộc đối thoại

Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân năm 2025 có 9 nội dung nổi bật, bao trùm:

Thứ nhất, cuộc đối thoại khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân, nông thôn với sự phát triển của đất nước trong bất kỳ thời kỳ nào.

Theo Thủ tướng, các chủ thể liên quan phải tự hào đứng trong hàng ngũ này, tự hào về những thành quả của nông nghiệp, nông dân, nông thôn đạt được trong 80 năm đất nước độc lập, 40 năm đổi mới.

Đây cũng là một điểm tựa, tạo đà, tạo lực, tạo thế để phát triển ngành nông nghiệp, giai cấp nông dân và xây dựng nông thôn trong kỷ nguyên mới, phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.

Thứ hai, tiếp tục đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68, thúc đẩy các vấn đề thị trường, cơ chế, chính sách theo Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế và Nghị quyết 66 về xây dựng, thực thi pháp luật.

Quốc hội, Chính phủ đã ban hành các nghị quyết, chương trình hành động triển khai các nghị quyết của Bộ Chính trị, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương, cơ quan tiếp tục cụ thể hóa và tổ chức thực hiện thật tốt; ngành nông nghiệp, người nông dân và lĩnh vực nông thôn, các chủ thể liên quan tiếp tục đoàn kết, tham gia thực hiện các nghị quyết này.

Thứ ba, Thủ tướng cho biết Đảng, Nhà nước đang tập trung phát triển hạ tầng chiến lược rất mạnh, nhất là hạ tầng giao thông, chiếm khoảng 50% vốn đầu tư phát triển; qua đó góp phần giảm chi phí, giá thành, tăng tính cạnh tranh của sản phẩm, đồng thời tạo không gian phát triển mới, nâng giá trị gia tăng của đất.

Thứ tư, về thị trường, Thủ tướng cho rằng cùng với tiêu thụ trong nước thì phải mở rộng thị trường xuất khẩu. 

Các bộ ngành, địa phương, các chủ thể liên quan tiếp tục thúc đẩy tiêu dùng nội địa và khai thác 17 FTA với hơn 60 nền kinh tế trên thế giới; các hiệp hội, doanh nghiệp phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường để mở rộng, đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng; không chỉ xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp mà xuất khẩu cả ngành nông nghiệp, các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang các nước, canh tác, sản xuất, chế biến, xuất khẩu tại chỗ.

Thứ tư, về sản xuất xanh, bảo đảm an toàn thực phẩm, xuất xứ hàng hóa, Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ ngành tiếp tục rà soát, xây dựng cơ chế thúc đẩy sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn, phát thải thấp; đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm, xuất xứ hàng hóa, bảo vệ sở hữu trí tuệ, bảo vệ bản quyền, chống gian lận thương mại, ngăn chặn thực phẩm bẩn, không an toàn.

Thứ năm, về sản xuất xanh, bảo đảm an toàn thực phẩm, xuất xứ hàng hóa, Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành tiếp tục rà soát, xây dựng cơ chế thúc đẩy sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn, phát thải thấp; đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm, xuất xứ hàng hóa, bảo vệ sở hữu trí tuệ, bảo vệ bản quyền, chống gian lận thương mại, ngăn chặn thực phẩm bẩn, không an toàn.

Thứ sáu, về nhân lực, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân đẩy mạnh liên kết 3 nhà: Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp để đào tạo nhân lực chất lượng cao; người nông dân là trung tâm, chủ thể, là mục tiêu, nguồn lực, động lực phát triển, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức cho người nông dân.

Thứ bảy, về liên kết chuỗi, các doanh nghiệp phải liên kết, chia sẻ, đoàn kết, đẩy mạnh liên kết doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Thứ tám, có cơ chế, chính sách huy động nguồn lực, gồm nguồn lực nhà nước, tư nhân, vốn vay, phát hành trái phiếu, hợp tác công tư, BT, BOT… Nhà nước kiến tạo các cơ chế, chính sách, doanh nghiệp phải chủ động đề xuất các dự án hợp tác công tư, tinh thần là lợi ích phải hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân.

Thứ chín, ứng phó biến đổi khí hậu và khắc phục hậu quả thiên tai. Trước thực tế nước ta là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nhất của biến đổi khí hậu, Thủ tướng cho rằng tất cả phải vào cuộc, Nhà nước phải kiến tạo, doanh nghiệp phải tiên phong, huy động nguồn lực bằng nhiều hình thức.

Nhân dịp này, Thủ tướng cho biết các bộ ngành, cơ quan đang triển khai chiến dịch Quang Trung xây mới các nhà sập đổ, sửa chữa nhà hư hỏng cho người dân, đề nghị các doanh nghiệp, nhà hảo tâm, nông dân phát huy "tình dân tộc, nghĩa đồng bào" tham gia chiến dịch này với tinh thần ai có gì giúp nấy, ai thuận tiện ở đâu thì giúp ở đó.

Bên cạnh đó, để khẩn trương phục hồi sản xuất, kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp sau thiên tai, bão lũ, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, vật tư thiết yếu; ngành ngân hàng có chính sách khoanh nợ, giãn, hoãn nợ và có gói tín dụng ưu đãi; các địa phương khẩn trương khôi phục hạ tầng thiết yếu, nếu thiếu kinh phí thì phải đề xuất Trung ương kịp thời, chính xác; doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia tiêu thụ nông sản, hỗ trợ khôi phục chuỗi cung ứng; tổ chức lại lực lượng thú y, nông nghiệp, hỗ trợ vệ sinh môi trương, phòng chống dịch bệnh. Về lâu dài, phải chủ động hơn trong phòng chống thiên tai, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ trong dự báo, cảnh báo sớm lũ quét, sạt lở.

Qua ý kiến trao đổi của bà con nông dân tại Hội nghị đối thoại, Thủ tướng khái quát một số vấn đề nổi lên trong việc hỗ trợ người nông dân trong ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp cũng như tiêu thụ sản phẩm.

Theo đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu, là điều kiện tiên quyết để chúng ta hoàn thành được mục tiêu xuất khẩu nông sản đạt 100 tỷ USD trong tương lai.

Cùng với đó, còn khoảng cách rất lớn giữa vấn đề nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp. Về đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, nông thôn, cần phải tăng cường, bảo đảm điện và sóng, nhất là khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Phải có cơ chế, chính sách hỗ trợ liên kết giữa hợp tác xã, doanh nghiệp gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ. Thu nhập của phần lớn nông dân còn chưa cao và chịu nhiều rủi ro do thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường, do đó phải có giải pháp đột phá trong phát triển nông nghiệp, nâng cao đời sống nông dân và xây dựng nông thôn mới, biện pháp quản lý rủi ro như bảo hiểm nông nghiệp.

Thủ tướng đề nghị các bộ ngành, địa phương tiếp tục rà soát, xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách thông thoáng về đất đai, tín dụng, khoa học công nghệ, và chuyển đổi số trong nông nghiệp; triển khai nhiều chương trình, chính sách, giải pháp tín dụng hỗ trợ cho khu vực nông nghiệp, nông thôn; tập trung giải quyết những khó khăn, vướng mắc về bảo hiểm nông nghiệp, hướng tới hình thành, phát triển mạnh thị trường bảo hiểm nông nghiệp, nhất là trước những rủi ro như mất mùa, trượt giá, bão lũ…; tiếp tục đánh giá, nâng tầm, mở rộng các chương trình, đề án hỗ trợ nông dân; các địa phương tiếp tục ban hành nhiều chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, phù hợp từng giai đoạn, trên cơ sở chủ trương, chính sách chung của Đảng, Nhà nước với tinh thần lấy người nông dân làm trung tâm, chủ thể, nông nghiệp làm động lực, nông thôn làm nền tảng.

8 nhóm giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm để nông dân làm chủ khoa học công nghệ

Thủ tướng cũng nêu 8 nhóm giải pháp để hoàn thành các mục tiêu đề ra, xây dựng nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, làm chủ khoa học công nghệ:

Một là, tiếp tục xác định nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược lâu dài, là nền tảng quan trọng bảo đảm ổn định vĩ mô, tăng trưởng bền vững; coi nông dân là trung tâm, là chủ thể, là động lực, nguồn lực của quá trình đổi mới; chuyển mạnh sang tư duy sản xuất hàng hoá, đẩy mạnh cơ cấu lại theo hướng phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, phát thải thấp, bảo vệ môi trường sinh thái; ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số toàn diện; phát huy tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương.

Hai là, xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là then chốt tháo gỡ những nút thắt, điểm nghẽn trong nông nghiệp, nông thôn hiện nay, là động lực đột phá để nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng cả sản phẩm nông nghiệp. Tập trung xây dựng một lực lượng khuyến nông mới, người làm khuyến nông cũng chính là nhà khoa học để gắn bó với nông dân từ khâu sản xuất đến chế biến. Xây dựng cơ chế đặt hàng giữa nhà khoa học - doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân.

Ba là, về các kiến nghị liên quan đến đầu tư nghiên cứu khoa học, hạ tầng internet, sàn giao dịch thương mại điện tử dành riêng cho nông dân, tôi đề nghị, các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng cơ chế hợp tác công - tư để phát triển hạ tầng số hiện đại, đáp ứng yêu cầu của người nông dân.

Bốn là, về các kiến nghị liên quan đến vốn, tín dụng, đào tạo KHCN và bảo hiểm nông nghiệp, chính sách thu hút người trẻ làm nông nghiệp, tôi đề nghị các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu và xây dựng cơ chế, chính sách về bảo hiểm nông nghiệp theo hướng đơn giản, dễ tiếp cận, các bên cùng có lợi để hỗ trợ người nông dân nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu với các hiện tượng mưa lũ cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều như hiện nay.- Chú trọng quy hoạch và xây dựng các khu nông nghiệp công nghệ cao để thu hút lao động trẻ; xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích các dự án đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, tập trung cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy mạnh bình dân học vụ số, đào tạo kỹ năng cơ bản về chuyển đổi số cho người nông dân.

Năm là, về vấn đề đảm bảo an toàn thực phẩm, cần chú trọng đầu tư nền tảng dữ liệu số về nông nghiệp - môi trường, phục vụ truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon và quản trị chuỗi giá trị. Phát triển mạng lưới HTX số, trạm khuyến nông số, vùng nguyên liệu số hóa, gắn thương mại điện tử nông sản với hệ thống truy xuất quốc gia. Tăng cường đầu tư xây dựng các trung tâm, phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn.

Sáu là, tiếp tục thúc đẩy liên kết hợp tác, hình hành chuỗi giá trị phát triển bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong nông nghiệp, nông thôn. Phát triển và nâng cao hiệu quả liên kết giữa các khu vực kinh tế, trong đó có khu vực kinh tế tập thể, HTX, kinh tế tư nhân, doanh nghiệp.

Bảy là, tập trung xây dựng có chiến lược phát triển “nông dân chuyên nghiệp - hợp tác xã trung tâm - nông nghiệp xanh - nông thôn đáng sống”. Mục tiêu cao nhất là “xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam văn minh, phát triển toàn diện, có ý chí, tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên; phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới” như dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Tám là, tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Chú trọng chăm lo đời sống của người dân, nhất là những người dân ở vùng sâu, vùng xa, người nghèo, người yếu thế.

Mọi chương trình an sinh phải được triển khai trên tinh thần "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả và "3 công khai - 3 giám sát": Công khai mục tiêu - nguồn lực - tiến độ; giám sát bởi Nhân dân - Mặt trận - báo chí; thể chế hóa quy trình "dân biết - dân bàn - dân làm - dân kiểm tra - dân giám sát-dân thụ hưởng".

×