Thủ tướng Đức: Trật tự quốc tế dựa trên luật lệ của phương Tây không tồn tại nữa

Trong bài phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich hôm thứ Sáu 13/2, ông Merz lập luận rằng trật tự cũ đã kết thúc và trong kỷ nguyên mới của các siêu cường, ngay cả Mỹ cũng đang đạt đến giới hạn của việc hành động đơn độc.

Đề cập đến những người cảnh báo rằng trật tự quốc tế dựa trên luật lệ sắp bị phá hủy, ông Merz nói: “Tôi e rằng chúng ta phải nói thẳng thắn hơn nữa. Trật tự này, dù không hoàn hảo đến mức nào ngay cả ở thời kỳ tốt nhất, giờ đây không còn tồn tại dưới hình thức đó nữa”.

Chuyển sang tiếng Anh để nhấn mạnh thông điệp của mình, ông Merz nói: “Trong kỷ nguyên cạnh tranh giữa các cường quốc, ngay cả Mỹ cũng sẽ không đủ mạnh để đơn độc chiến đấu. Thưa các bạn, việc là thành viên của NATO không chỉ là lợi thế cạnh tranh của châu Âu mà còn là lợi thế cạnh tranh của Mỹ”.

“Vì vậy, chúng ta hãy cùng nhau hàn gắn và khôi phục lòng tin xuyên Đại Tây Dương” - ông nói thêm.

Bài phát biểu của Thủ tướng Đức đã khai mạc cuộc họp thường niên của các nhân vật an ninh hàng đầu thế giới, bao gồm nhiều nhà lãnh đạo châu Âu và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio .

Tại hội nghị năm ngoái, được tổ chức vài tuần sau khi ông Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã khiến các nhà lãnh đạo châu Âu sửng sốt khi thuyết giảng về tình trạng dân chủ và tự do ngôn luận trên lục địa – một khoảnh khắc đã định hình cho cả năm qua.

Merz nhận được nhiều tràng pháo tay nhất từ khán giả đang tràn đầy thái độ thù địch với chủ nghĩa đơn phương của Mỹ khi ông trực tiếp chỉ trích chính quyền Mỹ hiện tại, nói rằng: “Cuộc chiến văn hóa của phong trào MAGA không phải là của chúng ta. Tự do ngôn luận kết thúc ở đây với chúng ta khi ngôn luận đó hướng đến việc chống lại phẩm giá con người và luật pháp cơ bản. Chúng ta không tin vào thuế quan và chủ nghĩa bảo hộ, mà tin vào thương mại tự do. Chúng ta ủng hộ các thỏa thuận về khí hậu và Tổ chức Y tế Thế giới”.

“Trong thời đại của các cường quốc, tự do của chúng ta không còn là điều hiển nhiên nữa. Nó đang bị đe dọa”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng “cần có sự kiên định và ý chí mạnh mẽ để khẳng định tự do này”. Phản bác phong cách hành động đơn phương của ông Trump, Thủ tướng Đức nói thêm: “Chế độ độc tài có thể có người ủng hộ, nhưng nền dân chủ có đối tác và đồng minh”.

Đồng thời, ông nói rằng châu Âu phải từ bỏ sự phụ thuộc quá mức vào Mỹ, nhấn mạnh: "Chúng ta sẽ không làm được điều đó bằng cách từ bỏ NATO ."

Ông cũng kêu gọi tổng thống Mỹ nhận ra rằng vẫn có thể làm suy yếu Nga về kinh tế và quân sự đến mức nước này sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán về vấn đề Ukraine.

Với việc Đức là một trong những quốc gia châu Âu nỗ lực nhất trong việc tăng chi tiêu quốc phòng, ông Merz rõ ràng cảm thấy mình đủ mạnh để khẳng định Mỹ cần phải lắng nghe nhiều hơn những lo ngại của châu Âu về an ninh và tính hợp pháp của một trụ cột châu Âu bền vững trong NATO.

Mô tả hội nghị Munich như một chiếc máy đo địa chấn cho tình trạng quan hệ Mỹ-châu Âu, ông nói rằng cuộc chiến ở Ukraine “đã buộc châu Âu phải quay trở lại từ kỳ nghỉ ngơi khỏi lịch sử thế giới. Cùng nhau, chúng ta đã bước vào một kỷ nguyên mà một lần nữa được đánh dấu bởi quyền lực và chính trị của các cường quốc”.

Ông Merz cho biết, các cường quốc này “tự đặt ra luật lệ riêng. Quá trình này diễn ra nhanh chóng, khắc nghiệt và thường khó lường. Các cường quốc này khai thác tài nguyên thiên nhiên, công nghệ và chuỗi cung ứng, sử dụng chúng như công cụ mặc cả”.

Ông Merz phát biểu khi sắp đến kỷ niệm 4 năm cuộc chiến Ukraine bùng phát và một năm sau khi ông Vance sử dụng bài phát biểu của mình tại cùng hội trường để chỉ trích người châu Âu vì không nắm quyền kiểm soát đầy đủ các thỏa thuận quốc phòng của chính họ và phớt lờ các yêu cầu của cử tri.

Ông Merz đáp lại bằng cách nói rằng điều quan trọng là lục địa này phải thay đổi tư duy và khai thác triệt để tiềm năng quân sự, chính trị, kinh tế và công nghệ “to lớn” của một “châu Âu độc lập”. Đức đang nỗ lực hướng tới “vai trò lãnh đạo dựa trên quan hệ đối tác” ở châu Âu nhưng không hề có “ảo tưởng bá quyền”.

Ông Merz cho biết ông đã bắt đầu đàm phán với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về một lực lượng răn đe hạt nhân châu Âu. Ông nói rằng điều này phải được tích hợp vững chắc vào kho vũ khí hạt nhân của NATO và không được dẫn đến việc một số khu vực ở châu Âu được bảo vệ tốt hơn những khu vực khác. Thủ tướng Đức tuyên bố rằng Đức không từ bỏ NATO mà muốn thiết lập một “trụ cột mạnh mẽ, tự chủ” trong liên minh.

Trong bài phát biểu của mình, ông Macron nhấn mạnh rằng châu Âu phải có mặt tại bàn đàm phán một thỏa thuận kiểm soát vũ khí mới với Nga, bao gồm tên lửa đạn đạo, năng lực tấn công tầm xa, công nghệ quốc phòng và vũ khí hạt nhân.

×