Thương những phận người trong “Vùng sương phủ, hầm sâu và đảo vắng”

Ít có khi nào tôi đọc xong sách mà câu chuyện trong sách lại ám ảnh và làm tôi buồn đến vậy. Tôi thương những thân phận con người mà tác giả đã đưa họ dự phần qua những trang viết của mình.

Trong 8 chương đầu của phần Gió qua làng Hạ, tôi thương ngôi làng đẹp như tranh vẽ dưới chân núi Chúa của Tấn – nhân vật chính và những người dân lành hiền, chân chất ngày ngày lam lũ, chật vật kiếm cái ăn trên cánh đồng Chuông , đêm đêm uống rượu say khướt đến tàn canh rồi nhìn lên đỉnh núi Chúa mờ sương mà mơ về niềm vui ở miền hư ảo. Thương những ông Liên, bà Hiểu, bà Mến, rồi Hiệp và bao người dân trong làng với cuộc sống không lối thoát , những đứa bé sinh ra mà không biết cha mình là ai. Những phận người ấy lầm lũi trên bước đường mưu sinh, tâm tưởng họ mờ mịt trong vùng sương phủ và không biết tương lai mình sẽ đi về đâu” rồi cũng như bao đời nay, tất cả sẽ khuất lấp sau ngàn mây. Họ cũng không khác gì lớp người trước, sống rồi chết trong nhọc nhằn, và chỉ hạnh phúc trong những giấc mơ khi ngước nhìn lên đám mây trắng bay” (trang 69).

Cái vòng luẩn quẩn ngàn đời ấy như màn sương bao phủ trên đỉnh núi Chúa khép chặt ước mơ của người dân làng Hạ. Nếu có bước ra khỏi làng để tìm kiếm tương lai như Tấn rồi đến lúc cùng đường cũng quay về để nương náu rồi hay cùng cực trốn đi vì bệnh hủi như ông già Nhân rồi cũng chết trong nhớ nỗi nhớ quê nhà quay quắt. Ngay cả Tấn và những người dân thiện lương ở ngôi làng ấy, không ai có thể giữ nguyên vẹn cho mình vùng ký ức tươi đẹp bởi những biến thiên của thời cuộc như một cơn lốc xoáy thổi qua, đã làm thay đổi diện mạo của làng và dựng nên những bi kịch thời hiện đại.” Men rượu và những chếnh choáng. Thân phận và những dở dang. Chuyện đất, chuyện làng và những phận người quanh Tấn cũng là những vòng luẩn quẩn không lối thoát. Tại sao ư? Làm sao Tấn lý giải được?”( trang 415).

Tiểu thuyết “ Vùng sương phủ, hầm sâu và đảo vắng” của Hồ Tấn Vũ.

Có lẽ phần quan trọng nhất của cuốn tiểu thuyết nằm trọn ở Vũ điệu dưới hầm sâu với 19 chương và hơn 250 trang in. Tôi đọc mà nghẹt thở bởi những diễn biến của câu chuyện về những thân phận sống bám vào những lóng lánh của bụi vàng quá sống động và dữ dội. Là nhà báo từng viết nhiều phóng sự và đã có những tháng ngày mưu sinh trên bãi vàng Phước Sơn, nên cuộc sống của đời phu vàng được Hồ Tấn Vũ miêu tả trong phần 2 của cuốn tiểu thuyết rất nét, rất thật và rất đời. Chất liệu sống ngồn ngộn trong từng trang viết. Nếu khéo bóc tách, tác giả có thể viết thêm nhiều tác phẩm khác từ nguồn tư liệu phong phú này.

Là người cùng sống, cùng trải nghiệm những buồn vui đời thợ đào vàng, là người sống sót sau những tai ương nên cái nhìn của Vũ về những phu vàng và cuộc sống bấp bênh bên bờ vực sống chết của họ luôn day dứt .” Với họ, chuyện sập hầm, trượt núi, chết chóc là một phần của cuộc mưu sinh. Đã dấn thân vào vùng đất này chuyện một mạng người cũng như chục mạng, chết một mình trong cô độc hay nằm xuống cả một tập thể, đều như nhau. Đau xót, lo sợ, run rẩy chỉ là những viên gạch lát đường trên hành trình mưu sinh. Tất cả rồi sẽ qua. Thời gian sẽ xoá nhoà tất cả, trong đó có nỗi sợ hãi” ( trang 309).

Phần ba của cuốn tiểu thuyết , cái bế tắc của thân phận con người trong tiểu thuyết của Vũ như không có hồi kết. Cuộc tình của Tấn và cô gái con ông chủ bãi vàng mà Vũ đưa vào tiểu thuyết của mình cũng chất chứa đầy bi kịch của thân phận. Tất đều có chung một mẫu số là bất hạnh, kể cả người yêu, được yêu và không được yêu. Tôi- một người đọc đã lạc vào thế giới của Vũ, của “ Vùng sương phủ, hầm sâu và đảo vắng” và ngồi day dứt về những phận người – và cảm nhận sự cô đơn cùng tận của họ. Tôi thương những nhân vật trong tiểu thuyết của Vũ, thương đến muốn khóc.

Dẫu còn một vài hạt sạn trong câu cú và chính tả, nhưng tiểu thuyết “ Vùng sương phủ, hầm sâu và đảo vắng” của Hồ Tấn Vũ thực sự là một cuốn sách đáng đọc và chiêm nghiệm. Sách do NXB Đà Nẵng ấn hành, tháng 4/2025.

Nhà báo Hồ Tấn Vũ, sinh 1978, quê Quảng Nam, hiện là Trưởng Văn phòng đại diện báo Tuổi trẻ khu vực Trung Trung bộ. Là người ngoại đạo với văn chương khi tốt nghiệp khối ngành Kinh tế - Quản Trị kinh doanh và cuối cùng định mệnh xô anh bén duyên với nghiệp viết. Anh làm kinh tế và tham gia viết nhiều truyện ngắn chừng 20 năm trước. Gần đây anh viết nhiều hơn trên các báo Tuổi Trẻ cuối tuần, Lao Động, Tiền Phong, Đà Nẵng... Hồi đầu tháng 5/2025, anh bất ngờ ra mắt cuốn tiểu thuyết đầu tay: "Vùng sương phủ, hầm sâu và đảo vắng" gây khá nhiều bất ngờ cho người đọc. Sự thôi thúc viết ở Vũ như thứ rượu chưng cất trong thùng sồi bấy lâu, mùi tinh dầu sồi càng ngâm lâu càng thấm đượm. Có lẽ đến lúc anh phải viết để trả món nợ từ rừng sâu...

×