Tỉnh Đồng Tháp (gồm địa phận Tiền Giang), làm thế nào giải bài toán tiêu thụ 111.200 tấn sầu riêng sắp thu hoạch?

Sầu riêng đầu mùa đất Tiền Giang, nay là tỉnh Đồng Tháp đã có trái chín đầu mùa

Tỉnh Đồng Tháp (gồm địa phận tỉnh Tiền Giang trước đây-nơi có diện tích trồng sầu riêng lớn) đang bước vào những ngày hè oi ả, cũng là lúc các vườn sầu riêng tại địa phương rộ những trái chín đầu mùa.

Với sản lượng dự kiến hơn 111.200 tấn, chỉ riêng trong tháng 5 và tháng 6, áp lực tiêu thụ đang đè nặng lên vai cả người nông dân lẫn các nhà quản lý khi giá bán đang giảm sâu, khiến nhà vườn đứng trước nguy cơ thua lỗ gần 20.000 đồng/kg.

Trong bối cảnh giá sầu riêng Ri6 và Monthong đang chịu áp lực cạnh tranh lớn từ hàng Thái Lan, nhà vườn Đồng Tháp đang đối mặt với nỗi lo "thua lỗ trên sân nhà".

Tuy nhiên, theo phản ánh từ các đơn vị chuyên môn và Hiệp hội Sầu riêng, khó khăn lớn nhất hiện nay không hẳn nằm ở sức mua, mà nằm ở quy trình hậu cần và kiểm soát chất lượng.

111.200 tấn sầu riêng sắp thu hoạch và những "nút thắt" từ góc nhìn người trong cuộc

Theo ông Võ Tấn Lợi – Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, hiện trên 111.200 tấn sầu riêng đã tiêu thụ hơn phân nửa.

“Tại vì Đồng Tháp cho làm nghịch vụ nhiều, nên mùa thuận sản lượng sầu riêng ít. Nếu không cho làm nghịch vụ thì mùa này phải mấy trăm ngàn tấn lận. Hên là có nghịch vụ trước đó nông dân bán được giá, bây giờ mấy người làm chính vụ mới thiệt hại nè”, ông Lợi thổ lộ.

Ông Lợi chia sẻ thêm một trong những rào cản tiêu thụ sầu riêng lớn nhất hiện nay không chỉ là giá cả mà là tình trạng "ùn tắc" tại các phòng kiểm nghiệm sầu riêng.

"Sầu riêng có nhiều nhưng phòng thí nghiệm được Trung Quốc công nhận lại quá ít, dẫn đến quá tải. Trái sầu riêng để 5-10 ngày chờ đợi, khi sang đến nơi đã mất đi độ tươi ngon, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín hàng hóa", ông Lợi trăn trở.

Thông tin từ cuộc họp tháo gỡ khó khăn tiêu thụ sầu riêng của Ủy ban nhân dân và các sở, ngành tỉnh Đồng Tháp mới đây nhằm bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn trong hoạt động xuất khẩu cho thấy, hiện nay quy trình kiểm nghiệm các chỉ tiêu về Cadimi và chất Vàng O đang trở thành "điểm nghẽn" khiến sầu riêng xuất khẩu bị chậm trễ. Đáng chú ý, từ thực tế ghi nhận, số lượng phòng xét nghiệm được phía Trung Quốc công nhận tại Việt Nam còn quá ít so với sản lượng khổng lồ đang vào vụ.

Việc thiếu hụt các đơn vị kiểm định đạt chuẩn dẫn đến tình trạng hàng hóa phải chờ đợi phản hồi kết quả trong nhiều ngày. Với một loại trái cây có đặc tính sinh học nhạy cảm như sầu riêng, mỗi ngày chờ đợi là một ngày chất lượng bị giảm sút, làm tăng tỷ lệ hao hụt và trực tiếp hạ thấp giá trị cạnh tranh khi sang đến biên giới. Đây chính là lý do khiến giá mua tại vườn bị ép xuống thấp, khiến người nông dân chịu thiệt thòi kép.

Để giải quyết căn cơ bài toán tiêu thụ hơn 111.000 tấn sầu riêng trong tháng 5 và tháng 6, ông Võ Tấn Lợi cho biết, tỉnh Đồng Tháp đang phối hợp với các cơ quan Trung ương để đưa ra một kiến nghị quan trọng: Đàm phán với phía Trung Quốc nhằm công nhận thêm các phòng xét nghiệm đủ năng lực tại Việt Nam.

Theo ông Lợi, việc có thêm các phòng xét nghiệm đạt chuẩn ngay tại khu vực hoặc các trung tâm logistics lớn sẽ giúp việc cấp giấy chứng nhận kiểm nghiệm diễn ra nhanh chóng, đảm bảo trái sầu riêng đạt độ tươi ngon nhất khi đến tay người tiêu dùng quốc tế. “Theo tôi, VN phải cần 50 phòng kiểm nghiệm trở lên mới đáp ứng nổi”, ông Lợi nói.

Song song với việc xin thêm phòng xét nghiệm, tỉnh đang khẩn trương rà soát lại các mã số vùng trồng, lấy mẫu đất và nước để chủ động đối chứng kết quả. Điều này không chỉ giúp vượt qua các rào cản kỹ thuật tức thời mà còn xây dựng uy tín lâu dài cho sầu riêng Đồng Tháp. Khi quy trình kiểm định được khơi thông, chi phí lưu kho bãi và vận chuyển sẽ giảm xuống, tạo dư địa để thương lái và doanh nghiệp nâng giá thu mua cho nhà vườn, giúp bà con vượt qua giai đoạn khó khăn hiện tại.

Với nỗ lực đàm phán để mở rộng mạng lưới kiểm định và sự chủ động của ngành nông nghiệp trong việc làm sạch vùng trồng, hy vọng "cơn sang chấn" về giá sầu riêng tại Đồng Tháp sẽ sớm được xoa dịu, mở đường cho một vụ mùa hanh thông.

Bên cạnh đó, vấn đề dư lượng Cadimi và sự thiếu đồng đều về chất lượng cơm sầu riêng giữa các vườn cũng là nguyên nhân khiến sản phẩm khó cạnh tranh. Đặc biệt, sầu riêng Đồng Tháp đang phải đối mặt với "cuộc chiến" trực diện khi đụng độ đúng mùa thu hoạch rộ của Thái Lan – quốc gia vốn có thế mạnh về quy trình canh tác hữu cơ và chất lượng đồng nhất.

Chiến lược "gỡ nút thắt" cho sầu riêng và giải pháp bền vững

Để giải quyết bài toán 111.200 tấn trái cây sắp tới, tỉnh Đồng Tháp không chỉ dừng lại ở việc kêu gọi tiêu thụ mà tập trung vào các hành động cụ thể.

Bên cạnh việc kiến nghị các bộ ngành thương thảo với phía Trung Quốc để tăng số lượng phòng kiểm nghiệm được cấp phép, giúp thông quan nhanh chóng, tránh hư hỏng hàng hóa, tỉnh Đồng Tháp sẽ siết chặt mã số vùng trồng, rà soát kỹ lưỡng các vùng có nguy cơ nhiễm kim loại nặng (Cadimi), kiểm soát chặt chẽ quy trình đóng gói để đảm bảo "giấy thông hành" xuất khẩu luôn sạch. Đồng thời, thay đổi tư duy canh tác, chuyển đổi mạnh mẽ sang hướng hữu cơ. Theo ông Lợi, chỉ có sản xuất sạch, nâng cao sản lượng sầu riêng chất lượng đồng đều mới là con đường tăng sức cạnh tranh và lấy lại niềm tin của người tiêu dùng.

“Chất lượng sầu riêng ở Đồng Tháp phải xác nhận là chưa đồng đều giữa các vườn. Doanh nghiệp cũng nói nhiều là sầu riêng mình không đồng đều nên khó xuất lắm”, ông Lợi chia sẻ.

Đồng thời, củng cố chuỗi liên kết, khắc phục tình trạng đứt gãy giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Việc xây dựng một hệ sinh thái liên kết chặt chẽ sẽ giúp nông dân yên tâm sản xuất theo tiêu chuẩn mà không lo lắng về đầu ra bấp bênh.

Vụ thu hoạch này không chỉ là thử thách về con số sản lượng mà còn là bài kiểm tra cho sự thích nghi của ngành nông nghiệp Đồng Tháp. Với sự quyết liệt từ chính quyền và sự thay đổi tư duy từ chính những người cầm lái như Hiệp hội Sầu riêng, kỳ vọng hơn 111.200 tấn sầu riêng sẽ sớm tìm được đường tới bàn ăn của người tiêu dùng trong và ngoài nước một cách thuận lợi nhất.

×