Tọa đàm trực tuyến: Bất cập thị trường thú cưng, quản lý thế nào?

Liên tiếp những ngày qua, Báo điện tử Dân Việt đăng tải loạt bài điều tra dài kỳ: "Bát nháo thị trường thú cưng", phản ánh tình trạng nhiều petshop, bệnh viện thú y và đặc biệt là trên các trang mạng xã hội, sàn thương mại điện tử đang bày bán tràn lan các loại thức ăn thú cưng “nhiều không” (không nhãn mác, không truy xuất nguồn gốc, không hạn sử dụng…).

Các chủ cơ sở, cửa hàng kinh doanh mặt hàng này đã dùng nhiều "chiêu" để lách luật, buôn bán các loại thức ăn nhập lậu, không rõ nguồn gốc; sang chiết, pha trộn các loại thức ăn hạt, thức ăn sấy khô với nhau nhưng không ghi đầy đủ thông tin về thành phần, nguồn gốc, ngày sang chiết, hạn sử dụng theo quy định... Đáng chú ý, nhiều cửa hàng, bệnh viện thú y mở dịch vụ chăm sóc, khám chữa bệnh cho thú cưng nhưng sử dụng, kinh doanh một số loại vaccine dành cho thú cưng (chó, mèo) chưa được cấp phép lưu hành tại Việt Nam.

Một số công ty còn nhập dung dịch vệ sinh tai về Việt Nam, nhưng trong thành phần lại chứa kháng sinh, với mục đích là chữa bệnh cho chó, mèo nhanh khỏi và từ đó khách hàng tin tưởng, mua nhiều về sử dụng. Các công ty này còn sang chiết từ chai to sang các chai nhỏ để dễ dàng tiêu thụ, phân phối vào hệ thống các bệnh viện thú cưng trên khắp cả nước.

Ngay sau khi Báo điện tử Dân Việt đăng tải loạt bài, ngày 15/1, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Trần Đức Thắng đã có ý kiến chỉ đạo Cục Chăn nuôi và Thú y khẩn trương kiểm tra, xác minh các thông tin phản ánh trong loạt bài "Bát nháo thị trường thú cưng".

Bộ trưởng Trần Đức Thắng giao Cục Chăn nuôi và Thú y khẩn trương kiểm tra, xác minh các thông tin báo chí phản ánh; chủ động cung cấp, phản hồi thông tin kịp thời tới cơ quan báo chí theo quy định; đồng thời nghiên cứu, rà soát và đề xuất biện pháp xử lý phù hợp để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý chuyên ngành; phân công Thứ trưởng Phùng Đức Tiến trực tiếp chỉ đạo Cục và các đơn vị có liên quan triển khai thực hiện nội dung nêu trên

Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với lực lượng chức năng tại các địa phương đến kiểm tra các bệnh viện thú cưng, petshop, doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm thú cưng lớn trên địa bàn Hà Nội, TP.HCM...

Nhằm tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý, các Hiệp hội, chuyên gia, doanh nghiệp phổ biến các chính sách pháp luật, cung cấp đầy đủ thông tin về lĩnh vực thị trường thú cưng, đề xuất hiến kế các giải pháp quản lý ngành hàng nhằm đảm bảo sức khoẻ con người và vật nuôi, hôm nay (26/1) Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt phối hợp với Cục Chăn nuôi và Thú y tổ chức Tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Bất cập thị trường thú cưng, quản lý thế nào?”.

Khách mời tham gia tọa đàm:

- Ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y – Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

- Ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam.

- Ông Trần Sỹ Tiến, Phó Chi Cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội.

- TS. Trần Văn Nên - Bệnh viện Thú y VNUA (Học viện Nông nghiệp Việt Nam).

- PGS. TS Lê Quang Thông, Trưởng khoa Chăn nuôi - Thú y, Trường Đại học Nông Lâm TP.Hồ Chí Minh; Phó Chủ tịch Hội KHKT Thú y Việt Nam, Chủ tịch VSAVA.

- TS. Nguyễn Hữu Vũ - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Hanvet

- Đại diện Hệ thống thú y 2Vet

14:29

Phát biểu chào mừng, Nhà báo Lê Ngọc Hân – Trưởng ban Nông nghiệp – Nông dân – Nông thôn (Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt) trân trọng cảm ơn các đại biểu khách mời đã tham dự tọa đàm trực tuyến với chủ đề: “Bất cập thị trường thú cưng, quản lý thế nào?”.

Nhà báo Lê Ngọc Hân cho biết, vừa qua, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt đã đăng tải loạt bài điều tra dài kỳ "Bát nháo thị trường thú cưng", phản ánh tình trạng nhiều petshop, bệnh viện thú y và đặc biệt là trên các trang mạng xã hội, sàn thương mại điện tử đang bày bán tràn lan các loại thức ăn thú cưng “nhiều không” (không nhãn mác, không truy xuất nguồn gốc, không hạn sử dụng…).

Ngay sau khi loạt bài đăng tải, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng đã có văn bản chỉ đạo, yêu cầu Cục Chăn nuôi và Thú y vào cuộc, xác minh, báo cáo trước ngày 25/1/2026. Cũng ngay sau loạt bài của Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt và chỉ đạo của Bộ trưởng Trần Đức Thắng, Cục Chăn nuôi và Thú y đã chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng VI và Chi cục Chăn nuôi, thủy sản và Thú y Hà Nội tổ chức các đoàn kiểm tra các cơ sở kinh doanh thức ăn, thuốc thú y tại TP.HCM, Hà Nội.

Theo Nhà báo Lê Ngọc Hân, đây là vấn đề mới, chưa có quy định pháp luật rõ ràng trong quản lý thức ăn, vaccine, cũng như đảm bảo an toàn dịch bệnh. Để làm rõ hơn các vấn đề trên, tại tọa đàm ngày hôm nay, đề nghị các chuyên gia phân tích, mổ xẻ, từ đó tạo diễn đàn để quản lý tốt hơn và hoàn thiện báo cáo đồng chí Bộ trưởng.

14:32

Thị trường thức ăn thú cưng toàn cầu đạt trên 176 tỷ USD

Cung cấp cái nhìn toàn cảnh về ngành thú cưng nước ta hiện nay, ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết:

Trong năm gần đây, thị trường thú cưng phát triển rất nhanh, dẫn tới các chi tiêu về thức ăn, con giống, thuốc thú y chăm sóc thú cưng phát triển theo, thị trường đặt ra nhiều khó khăn nhưng cũng là động lực lớn để phát triển. Trong các yếu tố đó, con giống thú cưng của chúng ta hiện nay chủ yếu là nhập khẩu, nhân giống thú cưng trong nước còn nhỏ lẻ hạn chế.

Có thể thấy thị trường còn nhiều khó khăn nhưng là dư địa lớn để phát triển, nhất là mô hình con giống chuyên nghiệp, giảm phụ thuộc vào giống nhập khẩu.

Theo đánh giá của nhiều tổ chức như Tổ chức thức ăn chăn nuôi và thú cưng Mỹ, thức ăn thú y thú cưng chiếm tổng 60-90% thị trường thức ăn chăn nuôi, nhưng chỉ có 5% là thức ăn chuyên biệt cho động vật cảnh, như vậy thị trường vô cùng lớn. Quy mô thị trường thức ăn thú cưng thế giới đã đạt trên 176 tỷ USD, tăng bình quân 15-20%/năm và có thể đạt tới 290 tỷ USD trong 5 năm tới.

Tại Việt Nam, thị trường đạt quy mô 128 triệu USD vào năm 2024, 141 triệu USD năm 2025 và có thể đạt 222 triệu USD vào năm 2029, tăng bình quân 14%/năm.

Trước đây thức ăn thú cưng chủ yếu nhập khẩu, nay có doanh nghiệp tham gia cung ứng cho thị trường nhưng còn ít. Riêng vắc xin thì ta có nhà máy, thuốc dại, nhu cầu sử dụng thuốc ngày càng tăng và như vậy có thể khẳng định thị trường thú cưng phát triển nhanh, nhưng đặt ra nhiều yêu cầu mới về quản lý.

14:46

Hà Nội có khoảng 45.720 chó mèo, chủ yếu là thú cưng được nuôi trong hộ gia đình

Nói về phong trào nuôi thú cảnh tại Hà Nội đang phát triển rất mạnh, ông Trần Sỹ Tiến, Phó Chi Cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho biết:

Hiện nay, trên địa bàn thành phố, khu vực các phường có khoảng 45.720 chó mèo, chủ yếu là thú cưng được nuôi trong hộ gia đình. Về sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi, toàn thành phố hiện có 621 cơ sở đã đăng ký kinh doanh. Trong số này, 38 cơ sở đăng ký kinh doanh ở thành phố, còn lại 583 cơ sở đăng ký tại các quận, huyện, thị xã. Đối với hệ thống thú y, đến tháng 12/2025, trên địa bàn thành phố có 176 cơ sở khám, chữa bệnh động vật. Sau một năm, con số này đã tăng lên 196 cơ sở.

Thông thường, các cơ sở khám, chữa bệnh động vật hiện nay đều kinh doanh thức ăn chăn nuôi, trong khi các cơ sở chỉ hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thức ăn chăn nuôi rất ít. Hiện nay, trên địa bàn thành phố hiện mới chỉ có 3 cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi cho thú cưng, còn lại phần lớn sản phẩm thức ăn thú cưng đều là hàng nhập khẩu.

14:49

Thức ăn cho thú cưng của Việt Nam đã được xuất khẩu

Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam, chăn nuôi thú cưng, thú cảnh ở Việt Nam là thị trường tiềm năng, trên thế giới thị trường này đã phát triển từ lâu, ví dụ ở Mỹ thị trường này đã chiếm tới 200-300 tỷ USD chi tiêu của người Mỹ dành cho thú cưng, thú cảnh.

Ở Việt Nam, tuy mới mẻ hơn nhưng mức tăng trưởng khá cao, các năm gần đây đều tăng trưởng từ 2 con số trở lên và hiện đang có hơn 2 triệu hộ tham gia thị trường này.

Thế giới cũng đánh giá rất cao tiềm năng của thị trường nuôi thú cảnh, thú cưng ở Việt Nam. Nhiều người Việt không còn nuôi chó mèo với mục đích làm thực phẩm nữa mà có tư tưởng “khuyển mã chi tình”, tức là coi chó mèo là vật nuôi tình cảm.

Thế thì quản lý ngành nào như thế nào? Bản chất của hoạt động chăn nuôi là hoạt động có điều kiện, còn mỗi đối tượng có điều kiện cụ thể riêng. Ví dụ chăn nuôi lợn thì cần chuồng trại như thế nào, chăn nuôi trâu bò cần không gian ra sao… thế thì việc nuôi thú cưng, thú cảnh như chó mèo hay một số loại vật nuôi khác cũng được quy định rất cụ thể trong Luật Chăn nuôi.

Ví dụ, Nhà nước dành không gian chăn nuôi thú cưng, và trong đô thị không được phép chăn nuôi làm thực phẩm nhưng được phép nuôi làm thú cưng, thú cảnh. Nói như thế để chúng ta hình dung được không gian cụ thể cho ngành nuôi thú cưng đang phát triển và được khuyến khích phát triển chứ không phải tự phát hay không được quy định trong Luật.

Thậm chí thức ăn dành cho thú cưng của chúng ta còn được xuất khẩu sang nhiều quốc gia khác trên thế giới, cho thấy tiềm năng rất lớn của ngành này, cái chúng ta cần bàn ở đây là cách quản lý như thế nào để thị trường này phát huy được tiềm năng, mang lại lợi nhuận xứng đáng.

14:55

Cả nước có khoảng 460 cơ sở khám, chẩn đoán, xét nghiệm phẫu thuật dành cho thú cưng

Nói về các quy định trong quản lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh thức ăn, vắc xin dành cho thú cưng, ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết:

Theo quy định về chăn nuôi và thú y, khám, chẩn đoán bệnh cho động vật, trong đó có thú cưng là ngành nghề kinh doanh có điều kiện được quy định rất rõ tại Khoản 1, 2, Điều 107 của Luật Thú y và hiện tại đã được điều chỉnh để phù hợp với thực tế của chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời được quy định tại ngành nghề số 4 của ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Cụ thể, đối với người phụ trách tại các cơ sở kinh doanh phòng khám, cơ sở khám chữa, chuẩn đoàn bệnh động vật này phải có chứng chỉ hành nghề và có bằng cấp chuyên môn phù hợp.

Tất cả các cơ sở này phải có cơ sở vật chất phù hợp với ngành nghề như chữa bệnh, chẩn đoán, xét nghiệm động vật… Khi các cá nhân, tổ chức đáp ứng được thì được cơ quan quản lý thú y địa phương kiểm tra quy định về vệ sinh thú y và xem xét và cấp phép nếu đạt yêu cầu.

Đối với các spa, hiện nay chưa có quy định cụ thể, lĩnh vực này chưa thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý chuyên ngành và cũng chưa có quy định trong Luật đầu tư mà chỉ thực hiện theo quy định hiện hành về kinh doanh.

Theo thống kê sơ bộ của cơ quan chăn nuôi thú y địa phương, tính đến năm 2025, cả nước có khoảng 460 cơ sở khám, chẩn đoán, xét nghiệm phẫu thuật được cơ quan thú y địa phương cấp phép và đang hoạt động.

15:2

Bệnh viện Thú y VNUA vừa hoạt động khám chữa bệnh vừa tham gia đào tạo lâm sàng

Là đại diện Bệnh viện Thú y VNUA thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, với quy mô lớn nhất Việt Nam hiện nay, TS.Trần Văn Nên cho biết:

Bệnh viện Thú y VNUA thuộc Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đóng vai trò quản lý chính trong việc điều hành các hoạt động khám chữa bệnh, đào tạo lâm sàng cho sinh viên, nghiên cứu khoa học, và cung cấp các dịch vụ kỹ thuật cao cho thú cưng, động vật cảnh.

Ở cương vị quản lý bệnh viện, ngoài lĩnh vực chúng tôi hoạt động đào tạo, liên quan pháp luật thì theo quy định cấp phép, các bác sĩ trực tiếp giảng dạy phải là bằng cấp liên quan đến sư phạm, chứng chỉ hành nghề vừa khám chữa bệnh thú y vừa giảng dạy.

Qua thực tiễn cho thấy, việc mở các cơ sở về thú y là nhu cầu chính đáng của người dân nhưng còn tồn tại một số vấn đề như phòng khám, cửa hàng, trông giữ thú không được cấp phép đầy đủ,... Tất cả những vấn đề này quy định thế nào cho đúng còn là câu hỏi lớn, bởi nuôi thú cưng là nhu cầu thực tế, ta không cấm nhưng cần có giải pháp để quản lý thế nào cho đúng.

Chúng tôi sẵn sàng cùng chia sẻ, hiến kế các giải pháp cùng cơ quan quản lý để có giải pháp sao cho thị trường phát triển đúng định hướng. Việc cho phép các doanh nghiệp thức ăn, thuốc thú y tự công bố thuốc hợp chuẩn cũng phải có sự kiểm tra, hậu kiểm, nếu không phù hợp thì phải thu hồi.

15:10

Nâng cao kiến thức cho lao động phục vụ ngành chăm sóc thú cưng

Thị trường thú cưng tại Việt Nam còn khá mới, nhiều dịch vụ phát triển tự phát, dẫn đến nguồn lao động phục vụ ngành này còn thiếu và yếu, liên quan đến vấn đề này, PGS.TS Lê Quang Thông, Trưởng khoa Chăn nuôi - Thú y, Trường ĐH Nông Lâm TP. HCM cho biết:

Thị trường thú cưng ở Việt Nam đang phát triển rất nhanh, những năm vừa qua theo khảo sát thị trường của các công ty, tốc độ tăng trưởng 10% và đây là một trong những lĩnh vực đang còn khá mới. Ngoài các cơ sở, phòng khám, bệnh viện thú y thì còn xuất hiện các dịch vụ chăm sóc thú cưng mang tính tự phát, đó là xu thế, nhu cầu thị trường trong bối cảnh ngành này đang phát triển nhanh, nhu cầu cao.

Tuy nhiên, về mặt pháp lý, các cơ sở spa không nằm trong nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện và đối với người hành nghề không bắt buộc phải có giấy phép hành nghề thú y, do vậy, hạn chế lớn nhất hiện nay, đó là những người làm ở các cơ sở spa còn thiếu kiến thức, kỹ năng để sớm nhìn ra các dấu hiệu bệnh lý khi xảy ra ở thú cưng.

Chính điều đó, dẫn đến các nguy cơ như: bỏ sót một số ca bệnh, không phát hiện ra, dẫn đến chậm trễ trong quá trình điều trị. Đồng thời, ảnh hưởng đến sức khỏe thú cưng.

Về góc độ chuyên môn, tôi cho rằng, không phải cho phép các spa hoạt động hay không mà cần chuẩn hóa kỹ năng cho chủ nuôi và nhân viên làm tại spa để họ có kiến thức cơ bản, phát hiện bệnh lý, sau đó, giới thiệu sang các bệnh viện, phòng khám với những bác sĩ thú y có thể điều trị.

Trong thời gian tới, đối với các cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, các hiệp hội nghề nghiệp… phải phối hợp với nhau và cần tổ chức các chương trình, khóa đào tạo ngắn hạn, hội thảo để cập nhật và cung cấp các kiến thức cơ bản cho chủ nuôi và nhân viên làm tại spa.

Tôi lấy ví dụ, như hiện nay, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Trường Đại học Nông lâm TP.HCM đã đưa vào môn tự chọn, liên quan đến spa cho thú cưng, cập nhật thông tin về bệnh da liễu, có kiến thức cơ bản nhất, cũng như đưa ra các biện pháp ngăn ngừa lây truyền khi thú cưng đến các spa.

Bên cạnh đó, cần tăng cường kết nối giữa các cơ sở spa, chăm sóc thú cưng với các đơn vị, phòng khám thú y, khám chữa bệnh có chuyên môn liên quan đến thú cưng để hướng tới hệ sinh thái chăm sóc thú cưng an toàn, chuyên nghiệp, phát triển bền vững. Cuối cùng cần quản lý, hợp tác phối hợp tốt hơn để nâng cao năng lực, cũng như bảo vệ sức khỏe cho thú cưng.

15:25

Chưa có quy định riêng về chăm sóc, quản lý thú cưng

Nói về những quy định liên quan đến vấn đề chăm sóc, quản lý thú cưng, theo ông Phan Quang Minh, hệ thống văn bản pháp luật của chúng ta liên quan đến ngành chăn nuôi, thú y rất đầy đủ, nhưng riêng về thú cưng thì chưa có quy định riêng. Chúng tôi sẽ ghi nhận ý kiến của các đại biểu, tham mưu để sửa và bổ sung vào các quy định, tạo hành lang pháp lý cho ngành chăm sóc thú cưng phát triển.

Về nhập khẩu động vật vẫn theo quy định nhập khẩu theo Luật Thú y nhưng chưa có quy định riêng cho thú cưng. Hiện, chưa có thống kê, chưa có số liệu cụ thể về nhập khẩu chó, mèo cảnh. Hiện tại, theo quy định thú cảnh nhập về nuôi trong nhà không quá 2 con.

Riêng, trong năm 2025, động vật là chó, mèo cảnh nhập về qua sân bay khoảng 1.753 con. Còn lại kiểm dịch trong nước, chúng ta không có kiểm dịch nội tỉnh mà chỉ kiểm dịch ngoại tỉnh.

Theo Luật Thú y, có nội dung điều chỉnh các hoạt động liên quan đến chăm sóc, phòng chống dịch bệnh cũng kiểm dịch, vệ sinh thú y và đối với cả động vật nói chung, trong đó, có thú cảnh. Và quy định đối với cơ sở buôn bán, chăm sóc thú y phải tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn và chịu sự kiểm soát của cơ quan thú y.

Luật Chăn nuôi cũng quy định đối với chủ nuôi phải thực hiện tiêm phòng, chó, mèo khi mắc bệnh phải xử lý thế nào?

Về phúc lợi động vật thì không có quy định riêng nhưng trong Điều 69 của Luật này cũng đã quy định “đối xử nhân đạo với vật nuôi trong chăn nuôi, trong đó, có đối tượng là thú cảnh”.

Sau này nếu sửa Luật Chăn nuôi và Luật Thú y nếu cần có quy định riêng thì chúng tôi cũng rất mong có sự góp ý của các cá nhân, đơn vị liên quan. Bên cạnh đó, cũng có các Nghị định hướng dẫn 2 Luật trên, đó là Nghị định số 90 năm 2017 về xử phạt hành chính trong lĩnh vực thú y, Nghị định số 14 năm 2019 về xử phạt hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi.

Sau khi Luật Chăn nuôi và Luật Thú y sửa đổi, Cục đang thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng sẽ có Nghị định thay thế 2 Nghị định 90 năm 2017 và Nghị định 14 năm 2019 (tinh thần 2 Luật nhưng sẽ gộp thành 1 Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong chăn nuôi và thú y), trong đó, có các mục liên quan đến phòng chống dịch bệnh, thú cưng cũng như hành nghề.

Ngoài ra, trong Luật Chăn nuôi và Luật Thú y cũng như các Nghị định cũng có quy định về quản lý con vật, thức ăn, thuốc (quản lý thức ăn chăn nuôi cho động vật cảnh và quản lý thức ăn trong chăn nuôi nói chung). Cũng tương tự như các hoạt động kia, nếu sau này, có điều chỉnh sửa đổi thì có thể xem xét để sửa đổi cho phù hợp cho riêng từng lĩnh vực, đối tượng.Trong thời gian tới, Cục sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan, trong đó, có các cơ quan báo chí để hướng dẫn, thông tin truyền thông về các quy định mới để phổ biến đến người dân trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y nói chung.

15:34

Doanh nghiệp kiến nghị cần có khung pháp lý riêng cho ngành chăm sóc thú cưng

Là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực vaccine, thuốc thú y cho động vật cảnh, ông Nguyễn Hữu Vũ - Chủ tịch HĐQT Công ty Hanvet cho biết, hiện nay, lĩnh vực thú cưng rất tiềm năng và nhiều dư địa phát triển.

Theo ông Vũ, Hanvet là một trong số ít doanh nghiệp tự sản xuất được vaccine dại cho động vật. Doanh nghiệp cũng đang lưu hành vaccine DHP 3 bệnh, đã nghiên cứu và sản xuất thành công vaccine DHP 4 bệnh, DHP 6 bệnh; kháng thể cho mèo, kháng thể cho chó…

Trong năm trước, số liệu thống kê cho thấy, Hanvet chiếm 60% thị phần thị trường vaccine dại, phấn đấu năm nay gia tăng thị phần, đạt 80%. Hanvet cũng đặt mục tiêu xuất khẩu vaccine sang Indonesia – một thị trường rất lớn với hàng chục triệu chó mèo.

Tuy nhiên, cũng theo Chủ tịch HĐQT Hanvet, hiện nay thị trường thú cưng vẫn có những khoảng trống, đặc biệt trong việc cấp phép để điều trị, chữa trị cho chó, mèo và thú cưng. Đây là rào cản lớn khiến các doanh nghiệp gặp khó trong đầu tư xây dựng bệnh viện thú y, phòng khám thú y.

Bổ sung thêm góc nhìn của doanh nghiệp, ông Võ Văn Hải – Chủ tịch HĐQT Hệ thống Thú y 2Vet cho biết, trong hơn 20 năm hoạt động, ông đã chứng kiến nhiều thăng trầm trong ngành thú y. Về mặt thuận lợi, thị trường thú y đã có sự tăng trưởng rõ rệt, đặc biệt trong 10 năm gần đây, ngày càng nhiều người dân quan tâm và sử dụng các dịch vụ chăn nuôi thú cưng; có sự quan tâm của các cơ quan nhà nước, có sự hỗ trợ của các viện nghiên cứu, trường đại học, các hiệp hội, ngành nghề.

Tuy nhiên, hiện nay, doanh nghiệp trong lĩnh vực thú y cũng gặp phải không ít khó khăn. Từ kinh nghiệm hoạt động trong ngành, anh Hải đề xuất thêm 8 nội dung để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong lĩnh vực thú y:

Thứ nhất, hiện các phòng khám thú y mặt bằng chung có quy mô khá nhỏ nhưng lại quá nhiều đầu mối kiểm tra. Đề xuất có một cơ quan đại diện quản lý các đầu mối.

Thứ hai, cần có khung pháp lý riêng cho ngành chăm sóc thú cưng. Hiện nay, chưa có văn bản pháp lý riêng cho ngành nên các doanh nghiệp vẫn đang chấp hành theo hệ thống quy định chung, hệ thống này chưa phản ánh đúng đặc thù ngành. Các chứng chỉ hành nghề cũng chưa phân hóa theo các ngành chuyên môn, chưa có sự phân biệt giữa chăn nuôi thú y, các loại động vật, gia súc, gia cầm với thú cưng.

Thứ ba, cần có cơ chế tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp nhập khẩu vaccine phòng bệnh cho mèo, cần hạn chế các vấn đề lây nhiễm từ chó mèo sang người.

Thứ tư, cần có quy định rõ ràng về đơn vị đầu tư nước ngoài tham gia ngành thú cưng. Ban hành các quy định rõ ràng để đảm bảo an toàn dịch bệnh, nâng cao chất lượng, chuyên môn, tính minh bạch trong hoạt động giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước; thu hút đầu tư có tính chọn lọc gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển ngành thú y bền vững.

Thứ năm, cần có bộ luật về khám chữa bệnh thú y để quản lý ngành thú y hiện đại.

Thứ sáu, cần có bộ luật về phúc lợi động vật, giúp phòng ngừa rủi ro y tế.

Thứ bảy, cần có chiến lược quốc gia về phát triển ngành thú cưng để khai thác tiềm năng của ngành này.

15:40

Quản lý chặt chẽ thú cảnh nhập khẩu

Đối với việc quản lý, chăm sóc thú cảnh nhập khẩu, theo PGS. TS Lê Quang Thông, Trưởng khoa Chăn nuôi - Thú y, Trường ĐH Nông Lâm TP. HCM: Chúng ta cần nhìn nhận vấn đề này rộng hơn liên quan đến sức khỏe cộng động cũng như hệ sinh thái của Việt Nam.

Trước hết liên quan đến dịch bệnh: việc nuôi thú cưng nhập khẩu có giấy tờ chứng nhận nguồn gốc nhưng khâu quản lý sau đó mới quan trọng. Chúng ta mới kiểm soát khâu nhập cảnh còn sau đó vật nuôi được đưa đi đâu thì chúng ta chưa kiểm soát được, rất có thể những vật nuôi mang mầm bệnh đã xâm nhập và phát tán ngay từ lúc bước chân vào Việt Nam.

Thứ hai, sức khỏe của thú cưng nhập khẩu rất dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường sống của các nước khác nhau, chưa kể thời gian vận chuyển dài cũng ảnh hưởng đến hệ hô hấp, hệ tim mạch, gây stress cho thú cưng. Môi trường khí hậu cũng ảnh hưởng đến thú cưng, môi trường nuôi bản địa rất dễ khiến thú cưng bị nhiễm bệnh, nguồn thức ăn khác biệt cũng là một nguyên nhân khiến thú cưng nhập khẩu rất dễ ốm, ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng.

Thứ ba, thú cưng nhập khẩu có thể là nguồn lây lan dịch bệnh cho thú cưng bản địa ở cộng đồng. Ví dụ, về ký sinh trùng, trước đây nhiều loại ký sinh trùng hoàn toàn không ghi nhận ở Việt Nam nhưng sau một thời gian chúng ta cho phép nhập khẩu thú cưng thì Việt Nam đã xuất hiện những chủng ký sinh trùng có nguồn gốc từ nước ngoài. Chính vì vậy, để hạn chế tối đa việc lây nhiễm dịch bệnh từ thú cưng nhập khẩu, chúng ta cần có thời gian cách ly nhất định các loại vật nuôi này, theo dõi thật kỹ tình hình sức khỏe của chúng, chỉ khi nào thực sự đảm bảo mới cho phép nuôi ở cộng đồng.

Thứ tư, nếu chúng ta kiểm soát không kỹ, có thể đưa vào một số loài ảnh hưởng đến hệ sinh thái, ảnh hưởng đến vật nuôi bản địa, bài học về rùa tai đỏ vẫn còn rất mới, ảnh hưởng rất lớn đến môi trường sinh thái của nước ta. Việc nhập khẩu thú cưng về Việt Nam là nhu cầu xác đáng nhưng cần có sự quản lý chặt chẽ, có sự phối hợp giữa người nuôi, cơ quan quản lý với bác sĩ thú y để có thể tạo vòng tròn khép kín trong chăm sóc, quản lý thú cưng sao cho tốt hơn, nghiêm ngặt hơn.

15:42

Nói về kết quả kiểm tra sơ bộ thị trường sản phầm chăm sóc thú cưng, ông Trần Sỹ Tiến, Phó Chi Cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho biết: Chúng tôi đã đi kiểm tra và phát hiện một số cơ sở vi phạm chưa có giấy chứng nhận buôn bán thuốc thú y, chưa có giấy phép lưu hành vaccine mà vẫn sử dụng, chúng tôi có lập biên bản vi phạm hành chính, nay mai sẽ ban hành quyết định sử phạt hành chính.

Chúng tôi có thành lập tổ công tác xử lý một số hộ kinh doanh, và chiều nay sẽ làm việc với các hộ này để xác định vi phạm và xử lý vi phạm. Còn về phản ánh một số chợ có vi phạm, chúng tôi yêu cầu giữ vệ sinh chung, đảm bảo vệ sinh thú y.

Ước tính Hà Nội có khoảng 600 cơ sở kinh doanh thú y thú cưng cho nên việc tăng cường công tác kiểm tra là rất cần thiết.

15:57

Sớm hoàn thiện khung pháp lý quản lý Nhà nước về thú cưng

Từ góc độ, vai trò quản lý Nhà nước, ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho rằng cần tập trung vào 4 nội dung chính:

Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý quản lý Nhà nước về thú cưng, rà soát các quy đinh hiện hành, nếu đã có thì hướng dẫn triển khai, chưa có thì bổ sung các quy định sao cho chặt chẽ nhất.

Thứ hai, nâng cao năng lực quản lý thú cưng, đặc biệt là những thú cưng nhỏ.

Thứ ba, thúc đẩy hướng tới xuất khẩu thức ăn dành cho thú cưng, đồng thời đáp ứng nhu cầu trong nước. Khuyến khích các nhà máy, doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này. Tuy nhiên vừa khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp nhưng cũng tăng cường quản lý để phát huy tốt nhất tiềm năng của mảng thức ăn dành riêng cho thú cưng.

Thứ tư, xây dựng hệ sinh thái và nhận thức xã hội. Tuyên truyền nâng cao ý thức của người nuôi, của cộng đồng, phối hợp giữa các lực lượng quản lý trong lĩnh vực này sao cho thật nhịp nhàng, nhuần nhuyễn.

Tôi tin tưởng với sự đồng hành của các cơ quan nhà nước, cũng như sự tham gia của cộng đồng, của doanh nghiệp, chúng ta sẽ nâng cao giá trị cho ngành thú cưng, thú cảnh ở Việt Nam.

Nói thêm về bệnh Dại, ông Minh cho biết, khi nhiễm trên người thì vô phương cứu chữa nhưng bệnh này có thể phòng được bằng vaccine. Hiện, chi phí cho tiêm phòng không cao nhưng ý thức của người dân phải nâng cao thì mới khống chế được bệnh này.

Trong những năm qua, tỷ lệ tiêm phòng bệnh Dại cho chó, mèo đã tăng dần nhưng chưa đạt được mục tiêu đề ra là 70-80% số chó mèo được tiêm phòng Dại. Hiện, tỷ lệ tiêm phòng Dại tại các tỉnh chỉ trên đạt khoảng 50%. Có địa phương như Hà Nội, TP.HCM đạt tỷ lệ tiêm phòng cao trên 80% nhưng một số khu vực rất thấp, chỉ đạt 20-30%. Người dân phải chủ động tiêm phòng cho chó, mèo và chúng ta phải tăng cường truyền thông để bà con hiểu được mức độ nguy hiểm của bệnh Dại để tăng tỷ lệ tiêm phòng, từ đó khống chế dịch bệnh này đạt hiệu quả cao hơn.

16:3

Nhấn mạnh tính thời sự và tầm quan trọng của tọa đàm hôm nay, ông Nguyễn Xuân Dương - Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam cho biết, về tổng thể, có thể nói Việt Nam đã có văn bản pháp luật để điều tiết trong ngành thú cưng. Tuy nhiên, đúng như ý kiến của nhiều đại biểu và các chuyên gia, thì phần quy định chi tiết vẫn còn thiếu, đặc biệt là những quy định sát với thực tiễn.

Cũng theo ông Dương, việc xây dựng hành lang pháp lý phải đảm bảo tính khả thi. Nếu chúng ta bổ sung các văn bản pháp luật ngay lập tức, quy định có thể rất đầy đủ trên giấy, nhưng điều kiện thực tế lại chưa cho phép thực hiện, thậm chí dễ dẫn tới tình trạng hình sự hóa các hoạt động sản xuất, kinh doanh – điều này sẽ gây khó khăn cho cả người dân và doanh nghiệp.

Ông Dương cũng nhấn mạnh thêm, khi xây dựng các văn bản pháp lý, cần phải so sánh với kinh nghiệm quốc tế, xem các nước làm như thế nào, đồng thời đánh giá năng lực thực tế của Việt Nam để xây dựng một lộ trình phù hợp – vừa quản lý được, vừa không kìm hãm sự phát triển của ngành, để người dân và doanh nghiệp tự nguyện, tích cực tuân thủ pháp luật.

16:13

Tăng cường công tác đào tạo nguồn nhân lực cho ngành quản lý, chăm sóc thú cảnh

Thông tin về công tác đào tạo nguồn nhân lực cho ngành thú y, trong đó có quản lý, chăm sóc thú cảnh, TS. Trần Văn Nên - Bệnh viện Thú y VNUA (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) cho biết: Cùng với sự phát triển của xã hội và đất nước, Khoa Chăn nuôi, Khoa Thú y (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) mỗi năm đào tạo hàng nghìn sinh viên. Trong quá trình đào tạo, cũng phân định rõ ràng, chuẩn đầu ra với các môn chuyên ngành, ngoài ra, sinh viên cũng có thể tự chọn các tín chỉ để theo học. Trong quá trình đi thực tập tại các công ty, sinh viên được lựa chọn sao cho phù hợp với ngành học. Đối với thú cưng, cũng đã thành lập “CLB yêu thú cưng”.

Ngoài ra, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cũng xây dựng một số chương trình ngắn hạn, trong đó, tôi cũng trực tiếp xây dựng đề cương chương trình trải nghiệm, chăm sóc thú cưng hoặc các thầy, cô khác đào tạo về vệ sinh thú y, chẩn đoán, xét nghiệm… qua những bài giảng cụ thể để gắn liền với thực tế, từ đó phục vụ nhu cầu của xã hội, và các địa phương. Nếu các địa phương đặt hàng thì chúng tôi sẽ đáp ứng đào tạo.

PGS. TS Lê Quang Thông, Trưởng khoa Chăn nuôi - Thú y, Trường Đại học Nông Lâm TP. HCM; Phó Chủ tịch Hội KHKT Thú y Việt Nam, Chủ tịch VSAVA nhấn mạnh thêm, nhân lực là yếu tố quyết định đối với sự phát triển của ngành thú y.

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 20–22 trường đại học đào tạo ngành Thú y. Trong bộ chuẩn đầu ra mới được xây dựng, có một nội dung rất quan trọng là nâng số tín chỉ đào tạo trong ngành. Trước đây, chương trình đào tạo dao động khoảng 150–165 tín chỉ, nhưng trong thời gian tới sẽ tăng lên 180–200 tín chỉ, tương đương thời gian đào tạo từ 5 đến 6 năm. Thực tế, Việt Nam đang đi chậm hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Chúng ta hiện là một trong số ít quốc gia vẫn đào tạo thú y 5 năm, trong khi Campuchia, Lào, Myanmar đều đã đào tạo 6 năm.

Tuy nhiên, tại các cuộc họp với đại diện các trường đại học lớn, các bên đã thống nhất rất cao và quyết liệt phải thực hiện điều chỉnh này. Về chất lượng đầu vào, tôi cho rằng đây là một tín hiệu rất đáng mừng.

Riêng Trường Đại học Nông lâm TP. Hồ Chí Minh, trong 17 năm liên tiếp, ngành Thú y có điểm trúng tuyển cao hơn rất nhiều trường đào tạo y khoa cả nước. Điều đó cho thấy nguồn sinh viên theo học ngành Thú y hiện nay có chất lượng rất tốt, tạo nền tảng thuận lợi cho việc đào tạo bác sĩ thú y chất lượng cao trong tương lai. Bên cạnh đó, các trường đại học hiện cũng đang xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu theo định hướng.

Ví dụ, Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh đang xây dựng chương trình thạc sĩ chuyên ngành thú cưng, với toàn bộ chương trình đào tạo tập trung vào chó và mèo. Tôi tin rằng trong thời gian tới, lĩnh vực thú y thú cưng sẽ còn nhiều dư địa phát triển, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn đối với đội ngũ bác sĩ chuyên sâu trong lĩnh vực này.

Một nội dung nữa tôi muốn nhấn mạnh là vai trò của các hiệp hội chuyên ngành. Tôi rất đồng tình với ý kiến vừa được nêu rằng cần tăng cường vai trò, chức năng của các hiệp hội. Ở các quốc gia phát triển như Mỹ, châu Âu, hay ngay trong khu vực châu Á, hiệp hội thú y giữ vai trò rất quan trọng, có tiếng nói lớn về mặt chuyên môn, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho cơ quan quản lý nhà nước.

Các hiệp hội này tham gia sâu vào việc xây dựng chương trình đào tạo, cấp chứng chỉ hành nghề và định hướng phát triển ngành nghề. Vì vậy, trong thời gian tới, tôi cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa vai trò của các hiệp hội chuyên môn, ví dụ như trong việc quyết định về chương trình đào tạo, cấp chứng chỉ.

Cuối cùng, tôi đánh giá đây là một toạ đàm rất thiết thực và kịp thời. Tôi hy vọng trong thời gian tới sẽ có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các bên liên quan, bao gồm: cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và cả người nuôi thú cưng.

×