Bình luận
0
Trong quá trình tìm tư liệu để viết về các vị Tổng đốc tỉnh Bắc Ninh, tôi tìm thấy tấm bia ở cổng chùa Hồng Quang thuộc khu phố Hoà Đình phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh.
Cổng chùa Hồng Quang, khu phố Hòa Đình, phường Võ Cường, TP Bắc Ninh-nơi có tấm bia đá cổ khắc ghi thân thế, công trạng của vị Tổng đốc đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh với nhiều tình tiết rất cảm động.
(Bia 2 mặt, có kích thước 35 x 49 cm, không hoa văn, không kỵ huý, có 31 dòng, khoảng 550 chữ). Bia nói về vị Tổng đốc đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh với nhiều tình tiết rất cảm động.
Hoàng quân họ Hoàng tên Cáo người xã Tân Quảng huyện Tân Long tỉnh Gia Định. Vào một ngày tháng 10 năm Minh Mệnh thứ 18 (1837) được nghỉ hưu do có bệnh và mất vào ngày 22 tháng 11 năm đó, hưởng thọ 69 tuổi, không có người thừa tự, vì vậy không mang về quê mai táng.
Trong thời kỳ làm quan, ngài đồng thời cùng làm quan với ngài Bố Chánh sứ họ Nguyễn, Án sát sứ họ Phạm. Ngày 18 tháng 12 năm đó (1837), ngài được mai táng tại đất làng Lỗi Đình huyện Tiên Du phủ Từ Sơn bản tỉnh (nay là khu phố Hoà Đình, phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh). Thân hào bản tỉnh nhân đó đặt 1 mẫu 2 sào ruộng giao cho xã dân và sư chùa cúng giỗ ngài.
Than ôi! Người nhân đức ắt có hậu. Hoàng quân càng là người như vậy mà lại không có con nối dõi! Ngày xưa, người có công đức ắt được thờ tự.
Hoàng quân công đức so với cổ nhân chẳng kém gì mà còn hơn hẳn người đời. Tạo hoá thiên địa sao chẳng thấy! Hoàng quân tính tình điềm đạm, ôn hoà, phúc hậu, thuần cẩn, thành thực.
Năm Kỷ Dậu thời quốc sơ (1789) giữ chức Phụng thị Chu lư. Dưới triều Gia Long (1802-1819) trải làm các chức trong cung Phó vệ uý Sai sứ, có thành tích.
Vào thời Minh Mệnh trải làm Trấn thủ trấn Bình Thuận 6 năm và làm việc phân chia tỉnh hạt, làm quan Lãnh binh ở Huyền Sơn, rồi lại được thăng lên chức Thự Tổng chế thuỷ quân và Đề đốc tỉnh Bắc Ninh, được cử giữ chức quyền Tổng đốc Sơn-Hưng-Tuyên (Sơn Tây-Hưng Hoá-Tuyên Quang), quyền Tổng đốc An-Tĩnh (Nghệ An-Hà Tĩnh).
Vào một ngày tháng 4 năm Gia Long thứ 16 (1817), ngài được thăng chức Quang Thịnh Tướng quân, Hậu tào Thống chế kiêm Binh bộ Thượng thư, lại kiêm Thẩm Hình viện, Hữu Đô Ngự sử, Tổng đốc Bắc Ninh-Thái Nguyên, Đề đốc Quân vụ các tỉnh kiêm lý Lương úy.
Nhậm chức được khoảng 3 năm, trong địa phận yên bình vô sự, dân được bình an. Mọi người sống với nhau rất thân yêu và gọi ngài là “Phật Đốc Bộ đường”.
Nhân đến khi bị bệnh, ngài được nghỉ hưu mấy tháng rồi mất. Dân trong hạt nghe tin, chưa đưa thi hài về mộ, tranh nhau xem bói, được ngày tốt, mang về Lỗi Đình mai táng. Nhân đó mà dân ở đó thờ tự ngài. Đặt ruộng theo ý của hai đại quan Bố chính và Án sát, lấy hoa lợi của ruộng để thờ cúng.
Than ôi! Than ôi! Ngài thực là được trời sai xuống, còn đá là để khắc bia, đức của ngài được ghi lên bia.
[Mặt sau]: Hương trưởng thôn Lỗi Đình, xã Lỗi Đình, huyện Tiên Du, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh là Nguyễn Văn Lĩnh, Nguyễn Văn Thấu, Nguyễn Văn Tuyển, Nguyễn Văn Cơ cùng mọi người trên dưới trong thôn cam kết.
Nguyên Tổng đốc Ninh-Thái Hoàng phủ quân, mộ tại dân thôn. Dân thôn tình nguyện hàng năm trông nom quét dọn, lại được thừa tự cày cấy ruộng gửi giỗ 1 mẫu, ruộng chùa 2 sào.
Hằng năm đến ngày 22 tháng 11 là ngày huý nhật, dân thôn biện đồ cúng một bàn, gồm 1 miếng thịt lợn, 1 bàn xôi, 1 vò rượu, trầu cau, kim ngân, hương nến đủ dùng, mang đến trước bia ở chùa làm lễ.
Tại chùa hằng năm, các lễ thuộc ruộng tự điền, sư chùa biện đèn hương, đồ chay hiến cúng để làm thành thường lệ. Nếu phế bỏ sẽ có tội. Các ruộng tự điền, kỵ điền được kê rõ số sào, thước, tấc dưới đây:
- Ruộng giỗ tại xứ Cửa Chùa 1 mẫu, giá tiền là 250 quan, trong đó: một thửa 4 sào, một thửa 3 sào, một thửa 2 sào 5 thước, một thửa ruộng mùa 10 thước.
- Ruộng chùa tại xứ Cửa Chùa: một thửa 2 sào giá tiền là 50 quan.
Ngày 18 tháng 12 năm Minh Mệnh thứ 18 (1837) dựng bia.
Từ nội dung văn bia trên đây, cho thấy: Tổng đốc họ Hoàng là vị Tổng đốc đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh có chính tích rất rực rỡ, trải qua nhiều chức vụ trọng yếu của triều đình nhà Nguyễn; có đời sống cá nhân rất đặc biệt: không có con, không có người thân thừa tự, sau khi chết, không để lại chút tài sản riêng.
Ông là vị quan duy nhất trong thời quân chủ trên đất Bắc Ninh được dân sở tại gọi là “Phật”. Ông cũng là vị quan duy nhất ở Bắc Ninh được thân hào trong tỉnh đặt ruộng vào chùa để cúng giỗ hằng năm và được người đương thời ca ngợi là một vị quan “tính tình điềm đạm, ôn hoà, phúc hậu, thuần cẩn, thành thực”.
Trong số các vị Tổng đốc ở Bắc Ninh, có nhiều vị được dân quý trọng (như Lê Thuỳ, Phan Kế Toại,...) nhưng chính tích của họ chỉ được truyền tụng qua những câu chuyện trong dân gian. Chỉ duy nhất có vị Tổng đốc họ Hoàng là được văn bia ghi chép với nhiều tình tiết rất chân thực và cảm động.
Tuy sở hữu chiều cao 1m86 và thi đấu khá ấn tượng nhưng thủ môn Trần Minh Toàn của Becamex TP.HCM vẫn chưa có cơ hội khoác áo ĐT Việt Nam.
Chia sẻ
Nadia Farès, nữ diễn viên người Pháp nổi tiếng đã qua đời vào ở tuổi 57. Giới chức đã mở cuộc điều tra về cái chết của bà, tuy nhiên hiện chưa phát hiện dấu hiệu bất thường nào.
Chia sẻ
Những năm gần đây, các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ, kịp thời đã tạo lực đẩy mạnh mẽ, cùng với sự đổi thay trong tư duy sản xuất, giúp đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao Lào Cai từng bước thoát nghèo, vươn lên làm chủ cuộc sống ngay trên quê hương mình.
Chia sẻ
Nhiều người đã phải đến Bệnh viện Da liễu Trung ương khám khi thấy da sẩn ngứa, gây khó chịu. Phần lớn người bệnh không xác định được nguyên nhân, dù có người phát hiện côn trùng rất nhỏ, nhảy trên da, ga giường, thảm và vật nuôi.
Chia sẻ
Anh Ngô Hải Long, phường Đông A, tỉnh Ninh Bình mới (địa phận thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định trước đây) là một trong những người đã kiên trì xây dựng khu vườn rau sân thượng hơn 8 năm qua, không chỉ để cung cấp rau sạch cho gia đình mà còn hướng đến một lối sống xanh, gắn với tái chế rác hữu cơ và giáo dục con về bảo vệ môi trường.
Chia sẻ
Hội đồng quản trị (HĐQT) CP Tập đoàn hóa chất Đức Giang (HOSE: DGC) vừa có thông báo mời họp Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường năm 2026. Theo đó, 3 thành viên HĐQT bị miễn nhiệm do đang bị khởi tố theo quyết định của Cơ quan Cảnh sát Điều tra - Bộ Công an.
Chia sẻ
Trước những thách thức bủa vây từ giá nhiên liệu đến hạ tầng kỹ thuật, Hội Nông dân TP.HCM đang nỗ lực đóng vai trò cầu nối, kiến tạo một hệ sinh thái hỗ trợ đa tầng nhằm giúp bà con ngư dân vượt qua giai đoạn khó khăn, duy trì sinh kế và bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Chia sẻ
Thịt ba chỉ là nguyên liệu phổ biến trong bữa cơm hàng ngày, thay vì kho rim bạn có thể đổi vị cho bữa cơm gia đình bằng món ăn này.
Chia sẻ
Chia sẻ với Dân Việt, ca sĩ Hương Tràm cho biết, cô đã thất bại trong kế hoạch kết hôn ở tuổi 30 vì có nhiều ngã rẽ, nhiều đổi thay.
Chia sẻ
Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh là gương mặt quen thuộc của làng nhạc, nổi bật với dấu ấn cá nhân rõ nét và luôn tiên phong xu hướng
Chia sẻ
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố tay súng gốc Moscow đã bị tiêu diệt sau khi gây ra vụ xả súng ở Kiev khiến ít nhất 6 người chết, 14 người bị thương, theo Fox News.
Chia sẻ
Với diện tích trồng cây ăn trái lớn, nổi tiếng về chất lượng ngon, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Đồng Nai phát triển mạnh mô hình vườn quả đặc sản (trong đó có nhiều cây mới, ra trái mới lạ như trồng cây chà là, trồng cây thanh trà) gắn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch vườn thu hút khách.
Chia sẻ
Mới đây, Trung tâm Khuyến nông và Giống nông lâm nghiệp Cao Bằng phối hợp với Trung tâm Khuyến nông quốc gia tổ chức lớp tập huấn “Kỹ thuật chăn nuôi gà 18M1 an toàn sinh học” nhằm giúp các hộ dân có thêm kiến thức, kinh nghiệm trong chăn nuôi gà để tuyên truyền nhân rộng mô hình ra nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh.
Chia sẻ
Trong 2 ngày liên tiếp, nhiều trận mưa đá đã trút xuống vùng Tây Bắc. Trận mưa đá kéo dài khoảng 10 phút chiều 18/4 tại xã Phiêng Cằm (Sơn La) đã gây thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp, hàng trăm ha cây trồng bị ảnh hưởng.
Chia sẻ
Dù đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai các mô hình sinh kế, song địa hình chia cắt, thiên tai sạt lở cùng sự bấp bênh của thị trường nông sản đang là những lực cản lớn đối với công tác giảm nghèo tại xã vùng cao Cao Sơn, tỉnh Phú Thọ.
Chia sẻ
Ngoại binh Rimario Gordon rời Đông Á Thanh Hóa giữa nghi vấn bị CLB nợ lương kéo dài, dù HLV Mai Xuân Hợp lên tiếng xác nhận đôi bên không tìm được tiếng nói chung.
Chia sẻ
Cục trưởng Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng cho biết, sự hỗ trợ của Tổng Cục Hàng không dân dụng Trung Quốc sẽ giúp các hãng hàng không Việt Nam duy trì ổn định việc khai thác đến Trung Quốc, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân hai nước.
Chia sẻ
Ngọn lửa bùng phát làm cháy lớn một căn nhà gỗ ở Đà Lạt (phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) lực lực chức năng đang nỗ lực khống chế ngọn lửa.
Chia sẻ
Đại diện Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, các vụ tai nạn giao thông đường sắt xảy ra do các vi phạm, chủ yếu từ người tham gia giao thông không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên gác đường ngang, tín hiệu đường ngang.
Chia sẻ
Sau Sacombank, MSB là ngân hàng tiếp theo công bố thu giữ tài sản bảo đảm liên quan đến Bamboo Airways. Các tài sản bị xử lý chủ yếu là bất động sản đứng tên Tập đoàn FLC.
Chia sẻ
UBND xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An đã đình chỉ hoạt động quán bánh mì liên quan đến vụ hàng chục người nghi ngộ độc thực phẩm. Cơ quan chuyên môn cũng đã lấy mẫu xét nghiệm nhằm “truy” nguyên nhân sự việc.
Chia sẻ
Một bé gái 5 tuổi đang tạo ấn tượng mạnh trên mạng xã hội nhờ những màn biểu diễn võ thuật vừa khéo léo vừa uy lực.
Chia sẻ
Ngày 19/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng đoàn công tác Trung ương đã đến dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (tỉnh Hà Tĩnh), địa chỉ đỏ ghi dấu những trang sử hào hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Chia sẻ
Sở Xây dựng Hà Nội đề nghị UBND thành phố bố trí 142 căn hộ tái định cư cho người dân phường Hồng Hà phải di dời để thực hiện dự án cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo.
Chia sẻ
Hoa hậu Kỳ Duyên đã gây bất ngờ khi tặng Đoàn Thiên Ân hai món đồ hiệu sang trọng trong ngày sinh nhật. Chiếc túi Chanel và giày Dior thể hiện phong cách thời trang đẳng cấp. Cùng khám phá những món quà độc đáo này!
Chia sẻ
Không chỉ được mệnh danh là 'lò sinh quan, nôi sinh sĩ tử', làng Bích La Đông còn là đất địa linh nhân kiệt khi khoa bảng - công danh đều trọn vẹn.
Chia sẻ
Sầu riêng loại cây mang lại giá trị kinh tế cao giúp nhiều nông dân Đắk Lắk đổi đời và vươn lên làm giàu. Từ những vườn cây còn nhiều rủi ro, thiếu đồng bộ kỹ thuật, nhiều nông dân chuyển sang sản xuất bài bản, nâng cao năng suất, chất lượng nhờ áp dụng quy trình chăm sóc thống nhất, với sự đồng hành của Công ty CP ĐT TM XNK Nông Hóa Xanh.
Chia sẻ
Thông tin từ Sở Tài chính Đà Nẵng cho biết, các cơ quan chức năng của thành phố đang khẩn trương hoàn tất việc xác định giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất tại các khu tái định cư phục vụ dự án tuyến đường vành đai phía Tây, nhằm sớm tháo gỡ khó khăn, ổn định đời sống cho người dân.
Chia sẻ
Sau hơn gần 30 năm kể từ khi ra mắt trên màn ảnh, Tái của Hoa Cỏ May ở ngoài đời thực có cuộc sống riêng khá hạnh phúc, ngoại hình cũng đã khác xa rất nhiều.
Chia sẻ
Man City vs Arsenal là trận đấu thuộc vòng 33 Premier League 2025/2026 và cả hai đội đều sẽ dốc hết sức trong cuộc so tài quyết định ngôi vương.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Nguyễn Quang Khải
