Bình luận
0
Trong quá trình tìm tư liệu để viết về các vị Tổng đốc tỉnh Bắc Ninh, tôi tìm thấy tấm bia ở cổng chùa Hồng Quang thuộc khu phố Hoà Đình phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh.
Cổng chùa Hồng Quang, khu phố Hòa Đình, phường Võ Cường, TP Bắc Ninh-nơi có tấm bia đá cổ khắc ghi thân thế, công trạng của vị Tổng đốc đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh với nhiều tình tiết rất cảm động.
(Bia 2 mặt, có kích thước 35 x 49 cm, không hoa văn, không kỵ huý, có 31 dòng, khoảng 550 chữ). Bia nói về vị Tổng đốc đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh với nhiều tình tiết rất cảm động.
Hoàng quân họ Hoàng tên Cáo người xã Tân Quảng huyện Tân Long tỉnh Gia Định. Vào một ngày tháng 10 năm Minh Mệnh thứ 18 (1837) được nghỉ hưu do có bệnh và mất vào ngày 22 tháng 11 năm đó, hưởng thọ 69 tuổi, không có người thừa tự, vì vậy không mang về quê mai táng.
Trong thời kỳ làm quan, ngài đồng thời cùng làm quan với ngài Bố Chánh sứ họ Nguyễn, Án sát sứ họ Phạm. Ngày 18 tháng 12 năm đó (1837), ngài được mai táng tại đất làng Lỗi Đình huyện Tiên Du phủ Từ Sơn bản tỉnh (nay là khu phố Hoà Đình, phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh). Thân hào bản tỉnh nhân đó đặt 1 mẫu 2 sào ruộng giao cho xã dân và sư chùa cúng giỗ ngài.
Than ôi! Người nhân đức ắt có hậu. Hoàng quân càng là người như vậy mà lại không có con nối dõi! Ngày xưa, người có công đức ắt được thờ tự.
Hoàng quân công đức so với cổ nhân chẳng kém gì mà còn hơn hẳn người đời. Tạo hoá thiên địa sao chẳng thấy! Hoàng quân tính tình điềm đạm, ôn hoà, phúc hậu, thuần cẩn, thành thực.
Năm Kỷ Dậu thời quốc sơ (1789) giữ chức Phụng thị Chu lư. Dưới triều Gia Long (1802-1819) trải làm các chức trong cung Phó vệ uý Sai sứ, có thành tích.
Vào thời Minh Mệnh trải làm Trấn thủ trấn Bình Thuận 6 năm và làm việc phân chia tỉnh hạt, làm quan Lãnh binh ở Huyền Sơn, rồi lại được thăng lên chức Thự Tổng chế thuỷ quân và Đề đốc tỉnh Bắc Ninh, được cử giữ chức quyền Tổng đốc Sơn-Hưng-Tuyên (Sơn Tây-Hưng Hoá-Tuyên Quang), quyền Tổng đốc An-Tĩnh (Nghệ An-Hà Tĩnh).
Vào một ngày tháng 4 năm Gia Long thứ 16 (1817), ngài được thăng chức Quang Thịnh Tướng quân, Hậu tào Thống chế kiêm Binh bộ Thượng thư, lại kiêm Thẩm Hình viện, Hữu Đô Ngự sử, Tổng đốc Bắc Ninh-Thái Nguyên, Đề đốc Quân vụ các tỉnh kiêm lý Lương úy.
Nhậm chức được khoảng 3 năm, trong địa phận yên bình vô sự, dân được bình an. Mọi người sống với nhau rất thân yêu và gọi ngài là “Phật Đốc Bộ đường”.
Nhân đến khi bị bệnh, ngài được nghỉ hưu mấy tháng rồi mất. Dân trong hạt nghe tin, chưa đưa thi hài về mộ, tranh nhau xem bói, được ngày tốt, mang về Lỗi Đình mai táng. Nhân đó mà dân ở đó thờ tự ngài. Đặt ruộng theo ý của hai đại quan Bố chính và Án sát, lấy hoa lợi của ruộng để thờ cúng.
Than ôi! Than ôi! Ngài thực là được trời sai xuống, còn đá là để khắc bia, đức của ngài được ghi lên bia.
[Mặt sau]: Hương trưởng thôn Lỗi Đình, xã Lỗi Đình, huyện Tiên Du, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh là Nguyễn Văn Lĩnh, Nguyễn Văn Thấu, Nguyễn Văn Tuyển, Nguyễn Văn Cơ cùng mọi người trên dưới trong thôn cam kết.
Nguyên Tổng đốc Ninh-Thái Hoàng phủ quân, mộ tại dân thôn. Dân thôn tình nguyện hàng năm trông nom quét dọn, lại được thừa tự cày cấy ruộng gửi giỗ 1 mẫu, ruộng chùa 2 sào.
Hằng năm đến ngày 22 tháng 11 là ngày huý nhật, dân thôn biện đồ cúng một bàn, gồm 1 miếng thịt lợn, 1 bàn xôi, 1 vò rượu, trầu cau, kim ngân, hương nến đủ dùng, mang đến trước bia ở chùa làm lễ.
Tại chùa hằng năm, các lễ thuộc ruộng tự điền, sư chùa biện đèn hương, đồ chay hiến cúng để làm thành thường lệ. Nếu phế bỏ sẽ có tội. Các ruộng tự điền, kỵ điền được kê rõ số sào, thước, tấc dưới đây:
- Ruộng giỗ tại xứ Cửa Chùa 1 mẫu, giá tiền là 250 quan, trong đó: một thửa 4 sào, một thửa 3 sào, một thửa 2 sào 5 thước, một thửa ruộng mùa 10 thước.
- Ruộng chùa tại xứ Cửa Chùa: một thửa 2 sào giá tiền là 50 quan.
Ngày 18 tháng 12 năm Minh Mệnh thứ 18 (1837) dựng bia.
Từ nội dung văn bia trên đây, cho thấy: Tổng đốc họ Hoàng là vị Tổng đốc đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh có chính tích rất rực rỡ, trải qua nhiều chức vụ trọng yếu của triều đình nhà Nguyễn; có đời sống cá nhân rất đặc biệt: không có con, không có người thân thừa tự, sau khi chết, không để lại chút tài sản riêng.
Ông là vị quan duy nhất trong thời quân chủ trên đất Bắc Ninh được dân sở tại gọi là “Phật”. Ông cũng là vị quan duy nhất ở Bắc Ninh được thân hào trong tỉnh đặt ruộng vào chùa để cúng giỗ hằng năm và được người đương thời ca ngợi là một vị quan “tính tình điềm đạm, ôn hoà, phúc hậu, thuần cẩn, thành thực”.
Trong số các vị Tổng đốc ở Bắc Ninh, có nhiều vị được dân quý trọng (như Lê Thuỳ, Phan Kế Toại,...) nhưng chính tích của họ chỉ được truyền tụng qua những câu chuyện trong dân gian. Chỉ duy nhất có vị Tổng đốc họ Hoàng là được văn bia ghi chép với nhiều tình tiết rất chân thực và cảm động.
Tại trụ sở Công ty CP Đồ hộp Hạ Long ở số 71 Lê Lai (phường Ngô Quyền, TP Hải Phòng) vắng vẻ, ảm đạm hơn thường lệ. Từ cổng đến các kho, xưởng bên trong cửa đóng, then cài, lực lượng bảo vệ kiểm soát chặt người ra vào.
Chia sẻ
Liên hoan nghệ thuật xòe Thái tỉnh Sơn La lần thứ II, năm 2025, nơi hội tụ, tôn vinh vẻ đẹp độc đáo của di sản văn hóa dân tộc Thái.
Chia sẻ
Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW tỉnh Lai Châu vừa tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia năm 2026. Hội nghị được tổ chức trực tiếp, kết hợp trực tuyến tới 38 điểm cầu xã, phường…
Chia sẻ
Những ngày qua, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường, nền nhiệt tại xã Ngũ Chỉ Sơn, tỉnh Lào Cai liên tục giảm sâu, có thời điểm xuống dưới 10 độ C. Trước diễn biến thời tiết bất lợi, chính quyền địa phương đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phòng, chống rét, bảo vệ an toàn cho đàn gia súc, hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người chăn nuôi.
Chia sẻ
Điểm mạnh của Trần Trung Kiên không thuộc về kỹ thuật hay kinh nghiệm, có lẽ nó thuộc về tính cách, là trời phú, và những gì thuộc về tính cách thì rất khó rèn luyện
Chia sẻ
Ngày 13/1, nguồn tin cho biết, Công an tỉnh Lâm Đồng đang phối hợp với ngành chức năng điều tra, làm rõ nguyên nhân 2 vụ tử vong liên quan đến tai nạn giao thông xảy ra ở tỉnh Lâm Đồng (địa bàn tỉnh Bình Thuận cũ).
Chia sẻ
Từ những trái dừa khô, anh Đậu Thanh Tùng (xã Bình Lợi, TP.HCM) đã sáng tạo nên những chú ngựa độc lạ, hình thù ngộ nghĩnh, vừa mang không khí Tết Bính Ngọ, vừa khiến người xem bật cười thích thú. Không sắc sảo cầu kỳ như linh vật công nghiệp, đàn ngựa làm từ trái dừa của anh Tùng chinh phục người xem bằng nét “xấu lạ” nhưng khá dí dỏm.
Chia sẻ
Sau gần 8 năm gắn bó với doanh nhân tại Mỹ, diễn viên Kim Hiền khép lại cuộc hôn nhân thứ hai. Ở tuổi 44, cô chọn cuộc sống kín tiếng, tập trung nuôi dạy hai con và xây dựng công việc riêng nơi xứ người.
Chia sẻ
Tỷ phú người Mỹ Elon Musk cho biết mục tiêu của công ty SpaceX của ông là du hành đến các hệ sao khác, nơi nhân loại có thể gặp gỡ người ngoài hành tinh.
Chia sẻ
Trở về khách sạn sau lượt trận cuối bảng A VCK U23 châu Á 2026, Ban huấn luyện và cầu thủ U23 Jordan đã tràn sang khu vực của U23 Việt Nam để chúc mừng cũng như gửi lời cảm ơn...
Chia sẻ
Công an xã Hòa Trạch (tỉnh Quảng Trị) vừa phát hiện, lập biên bản xử lý một trường hợp vận chuyển trái phép 4 con cầy vòi hương không có giấy tờ hợp pháp, kịp thời bàn giao cho cơ quan chuyên môn cứu hộ theo quy định
Chia sẻ
Đà Nẵng xử phạt một công ty nước ngoài hàng trăm triệu đồng vì vi phạm pháp luật lao động, tiền lương, BHXH..., thông tin vừa được Thanh tra TP.Đà Nẵng cho biết.
Chia sẻ
Những ngày giáp Tết Nguyên đán, rừng tràm Trà Sư (xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang) trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết khi đón lượng lớn du khách trong và ngoài nước đến tham quan, check-in. Giữa không gian sinh thái xanh mướt, từng chuyến xuồng nối đuôi nhau đưa khách len lỏi qua rừng tràm, tạo nên bức tranh du lịch sôi động, mang đậm sắc xuân miền sông nước.
Chia sẻ
Đứng đầu kỳ thi Hương trường Nghệ khi tròn 20 tuổi, bốn năm sau - Phan Huy Ích đỗ Hội nguyên tiến sĩ. Ông làm quan trải ba triều đại...
Chia sẻ
Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, một trong những Nghị quyết mang lại dấu ấn rõ nét với lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn là Nghị quyết 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII ban hành ngày 16/6/2022. Sau 3 năm triển khai nghị quyết, nông nghiệp được cơ cấu lại, thực chất hiệu quả hơn; diện mạo nông thôn văn minh, hiện đại; vai trò, vị thế, năng lực làm chủ của nông dân ngày càng được thể hiện rõ.
Chia sẻ
Mạng xã hội không chỉ là sân chơi giải trí của “sao” mà có thể còn giúp họ hái ra tiền hoặc tăng độ nhận diện, phủ sóng. Ở ta, ít nghệ sĩ nói không với mạng xã hội. Nhưng không phải ai cũng biết cách chơi “dao hai lưỡi”.
Chia sẻ
LTS: Chỉ trong vài năm trở lại đây, “mốt” chơi thú cưng bùng nổ mạnh mẽ ở các đô thị lớn, đi cùng với phong trào này là sự nở rộ của các dịch vụ chăm sóc thú cưng (pet care). Suốt hơn 4 tháng lần theo các dịch vụ về thú cưng, PV Dân Việt đã phát hiện nhiều "lỗ hổng" liên quan đến thị trường này, từ việc quản lý các loại thức ăn, dịch vụ chăm sóc đến vaccine dành cho thú cưng.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay 13/1, vàng SJC và nhẫn đã có bước nhảy vọt khi chạm mốc 162 triệu đồng/lượng, đồng thời lập đỉnh mới theo diễn biến của vàng thế giới.
Chia sẻ
Tỷ giá USD/VND hôm nay 13/1 trên thế giới yếu đi sau khi Bộ Tư pháp Mỹ đe dọa sẽ truy tố Chủ tịch Fed, làm dấy lên lo ngại về sự độc lập của ngân hàng trung ương.
Chia sẻ
Nga đã nhiều lần tuyên bố sẵn sàng nối lại đối thoại với các nước phương Tây ủng hộ Ukraine để chấm dứt xung đột.
Chia sẻ
Trong trận đấu với U23 Ả Rập Xê Út tại lượt trận cuối vòng bảng VCK U23 châu Á 2026, dù chịu sức ép suốt trận đấu, nhưng U23 Việt Nam vẫn đứng vững nhờ màn trình diễn xuất thần của thủ môn Trần Trung Kiên.
Chia sẻ
Trước dự báo những đợt không khí lạnh sắp tràn về, có thể ảnh hưởng đến hoạt động chăn nuôi, bà con nông dân Hà Tĩnh đã chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng chống rét cho đàn gia súc, gia cầm. Việc che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn, bổ sung dinh dưỡng và giữ ấm cho vật nuôi được thực hiện sớm nhằm hạn chế thiệt hại, bảo đảm an toàn đàn vật nuôi trong mùa Đông.
Chia sẻ
Phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình mới (địa phận TP Nam Định, tỉnh Nam Định trước đây) năm 2025 đạt nhiều kết quả nổi bật. Tổng thu ngân sách trên địa bàn phường Nam Định năm 2025 đạt trên 900 tỷ đồng, vượt dự toán; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng thương mại, dịch vụ. Hoạt động du lịch tâm linh tại các di tích như: Đền Trần, Chùa Tháp, Đền Bảo Lộc… tiếp tục thu hút đông đảo du khách.
Chia sẻ
Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đặt lại một câu hỏi rất “đời”: Nguồn lực Nhà nước lớn như vậy, vì sao hiệu quả chưa tương xứng và người dân – nhất là nông dân – vẫn thường chịu thiệt khi thị trường biến động? Nghị quyết trả lời thẳng: còn lãng phí, thất thoát; chính sách chậm đổi mới; doanh nghiệp nhà nước (DNNN) chưa tiên phong đổi mới sáng tạo; cơ chế công khai – giải trình – giám sát chưa đáp ứng yêu cầu.
Chia sẻ
Sau chiến thắng ấn tượng giúp U23 Việt Nam khép lại vòng bảng VCK U23 châu Á 2026 với thành tích toàn thắng, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc đã bật mí chỉ đạo của HLV Kim Sang-sik trước khi tung anh vào sân và ghi siêu phẩm vào lưới U23 Ả Rập Xê Út.
Chia sẻ
U23 Jordan và U23 Kyrgyzstan bước vào lượt trận cuối bảng A với quyết tâm cao khi cả hai đều còn cơ hội đi tiếp. Chung cuộc, U23 Jordan giành chiến thắng 1-0, qua đó cùng U23 Việt Nam đoạt vé vào tứ kết U23 châu Á 2026.
Chia sẻ
Trước sức ép nghẹt thở từ đội chủ nhà, U23 Việt Nam vẫn thi đấu đầy bản lĩnh và tung đòn quyết định nhờ pha lập công duy nhất trận đấu của Nguyễn Đình Bắc. Chiến thắng lịch sử trước U23 Ả Rập Xê Út đưa thầy trò HLV Kim Sang-sik khép lại vòng bảng với ngôi đầu đầy thuyết phục.
Chia sẻ
U23 Việt Nam đã nhận được rất nhiều lời khen từ cổ động viên nhà sau khi đánh bại U23 Ả Rập Xê Út để kết thúc bảng A VCK U23 châu Á 2026 với thành tích toàn thắng.
Chia sẻ
Kế hoạch của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen về việc thành lập một đội quân châu Âu dưới chiêu bài bảo vệ nền độc lập quân sự và Greenland thực chất được thiết kế để mang lại lợi ích cho Ukraine, Florian Philippot, lãnh đạo đảng cánh hữu "Những người yêu nước" của Pháp tuyên bố.
Chia sẻ
Cây cảnh nổi tiếng với dáng cây cao và những chiếc lá lớn, rủ xuống, hình bàn tay mọc ra từ thân cây thẳng đứng màu đỏ tươi, tươi đẹp, rất được yêu thích.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Nguyễn Quang Khải
