Trồng rừng theo tiêu chuẩn mới, thu được carbon, chủ rừng ở Hà Tĩnh thu thêm món tiền lớn

Rừng gỗ lớn FSC giúp tăng lợi nhuận, bảo vệ môi trường

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, tỉnh Hà Tĩnh đang đẩy mạnh mô hình quản lý rừng bền vững theo tiêu chuẩn FSC kết hợp với lưu trữ carbon, không chỉ bảo vệ môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế lớn cho người dân và doanh nghiệp.

Với hơn 34.000ha rừng đã được cấp chứng chỉ FSC trên tổng diện tích hơn 359.000 ha rừng và đất lâm nghiệp, Hà Tĩnh đang trở thành điểm sáng trong phát triển lâm nghiệp bền vững tại Việt Nam.

Lâm trường Hương Sơn, nay là Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn, được giao quản lý gần 20.000 ha rừng tự nhiên giáp biên giới Lào từ 70 năm trước. Trải qua 7 thập kỷ, diện tích này được bảo vệ và làm giàu hiệu quả, đặc biệt kể từ năm 2014 khi Chính phủ đóng cửa rừng tự nhiên.

Khu rừng lim xanh 60 ha tại thôn Khe Năm, xã Sơn Kim 1, hay 25 ha keo gỗ lớn tại tiểu khu 38, xã Sơn Tây, là những ví dụ điển hình về giá trị kinh tế từ rừng bền vững.

Ông Trần Trung Anh, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn nhấn mạnh: "Quản lý rừng theo hướng bảo tồn dịch vụ hệ sinh thái, tập trung duy trì trữ lượng carbon, không chỉ đạt tiêu chuẩn quốc tế mà còn mở ra cơ hội tiếp cận tài chính xanh, thị trường carbon tự nguyện".

Từ năm 2012, công ty đã đăng ký FSC cho toàn bộ diện tích, và đến năm 2014, được Tổ chức GFA cấp chứng chỉ. Năm 2016, công ty trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam nhận chứng chỉ "Quản lý rừng bảo tồn dịch vụ hệ sinh thái tập trung vào carbon" từ Hội đồng Quản trị Rừng Thế giới (FSC).

Theo tính toán, gần 20.000 ha rừng này lưu trữ khoảng 150.000 tấn carbon/năm. Với giá carbon khoảng 10 USD/tấn (dựa trên mức đang áp dụng tại Tây Nguyên), chủ rừng có thể thu về khoảng 36 tỷ đồng/năm – nguồn lực lớn để tái đầu tư bảo vệ rừng.

So sánh với rừng keo thông thường, chu kỳ 6 năm chỉ mang lại lợi nhuận khoảng 9 triệu đồng/ha/năm sau khi trừ chi phí. Trong khi đó, rừng keo gỗ lớn theo FSC, với chu kỳ 9 năm, lợi nhuận lên đến gần 18 triệu đồng/ha/năm, đồng thời giảm xói mòn đất và bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh toàn cầu ưu tiên bảo vệ rừng, Hà Tĩnh đã hỗ trợ người dân chuyển đổi từ khai thác "ăn xổi" sang rừng gỗ lớn. Liên hiệp HTX Chứng chỉ Rừng Tây Kim, thành lập năm 2017, đã tập huấn cho hàng trăm hộ dân tại các xã Sơn Kim 1, Sơn Lĩnh, Sơn Hồng. Đến nay, HTX quản lý hơn 6.100 ha FSC, trong đó 4.700 ha rừng trồng và 1.400 ha rừng tự nhiên. Đặc biệt, 978 ha rừng tự nhiên của 160 hộ tại Sơn Kim 2, Sơn Tây, Sơn Hồng lưu trữ 7.500 tấn carbon/năm.

Ông Võ Văn Biển, Giám đốc HTX, cho biết: "Dư địa phát triển FSC và carbon tại huyện Hương Sơn cũ còn lớn, với khoảng 5.000 ha rừng trồng và 4.000 ha rừng tự nhiên. Năm 2025, chúng tôi sẽ đo vẽ 850 ha rừng tự nhiên tại Sơn Kim 2, Sơn Tây, Sơn Hồng để mở rộng lưu trữ carbon".

Theo Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh, tỉnh trồng mới khoảng 8.000 ha rừng/năm, chủ yếu rừng sản xuất, và khoanh nuôi 2.500-2.800 ha rừng tái sinh. FSC không chỉ tăng sản lượng gỗ lên hơn 500.000 m³/năm mà còn tạo việc làm cho hơn 50.000 lao động.

Lưu giữ carbon là bước đi tất yếu cho lâm nghiệp bền vững

Phát triển FSC còn nâng cao khả năng phòng hộ rừng, giảm cháy rừng và thiên tai. Sau khi sáp nhập, 12 xã thuộc huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh được tổ chức lại còn 9 xã. Trước đó, huyện Hương Sơn (cũ) đã thành lập Ban Chỉ đạo Quản lý Rừng Bền vững FSC, do ông Nguyễn Kiều Hưng, khi đó là Phó Chủ tịch UBND huyện, làm Trưởng ban.

Nhờ công tác tuyên truyền, vận động và các chính sách hỗ trợ, kích cầu, thông qua Liên hiệp HTX Chứng chỉ Rừng Tây Kim, số lượng hộ dân tham gia quản lý rừng bền vững không ngừng tăng, hiện đạt hơn 2.500 hộ tại 6 xã có rừng: Sơn Hồng, Sơn Giang, Kim Hoa, Sơn Tây, Sơn Kim 1 và Sơn Kim 2.

Ông Lê Ngọc Danh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hương Sơn, nhấn mạnh: "Với hơn 84.000ha rừng quản lý, đã có hơn 5.000 ha rừng trồng và 21.000 ha rừng tự nhiên FSC. Chúng tôi mong người dân tham gia để hạn chế khai thác keo non".

Từ năm 2021, theo Nghị quyết 51/2021/NQ-HĐND tỉnh Hà Tĩnh, mỗi ha FSC được hỗ trợ 300.000 đồng – chính sách kết thúc cuối 2025. Ông Biển kiến nghị tỉnh ban hành chính sách mới hỗ trợ cả rừng trồng và tự nhiên.

Ông Lê Hoàng Thảo, hộ dân tại xã Sơn Tây, chia sẻ: "Từ rừng keo truyền thống, tôi chuyển sang FSC, lợi nhuận cao hơn 15-20%, giảm công chăm sóc. Gỗ FSC được Công ty TNHH MTV VBE Hà Tĩnh bao tiêu, chế biến viên nén xuất khẩu Nhật Bản, bán cao hơn 20-30% so với gỗ thông thường.”

Theo các nguồn quốc tế, FSC đang đóng vai trò quan trọng trong hành động khí hậu toàn cầu, với các sự kiện như Climate Week NYC 2025 nhấn mạnh lợi ích từ rừng Hà Tĩnh. Việt Nam cũng đang thúc đẩy đào tạo FSC và VFCS/PEFC để nâng cao quản lý rừng bền vững.

Với tiềm năng carbon credits chưa khai thác hết, mô hình FSC – Carbon tại Hà Tĩnh không chỉ là cơ hội kinh tế mà còn góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững quốc gia, giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường xanh toàn cầu.

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Hoàng Cẩm Thạch- Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây cho biết: “Chúng tôi nhận thấy mô hình FSC – Carbon không chỉ mang lại giá trị kinh tế vượt trội mà còn góp phần bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và nâng cao đời sống người dân. Trong thời gian tới, Đảng ủy và chính quyền xã Sơn Tây sẽ tiếp tục huy động cả hệ thống chính trị để đẩy mạnh phát triển mô hình này.

Trước hết, chúng tôi sẽ tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về lợi ích lâu dài của rừng gỗ lớn và lưu trữ carbon, giúp bà con thay đổi tư duy từ khai thác "ăn xổi" sang quản lý bền vững".

"Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp trên địa bàn để hỗ trợ kỹ thuật, cung cấp giống cây chất lượng và kết nối doanh nghiệp bao tiêu đầu ra. Thời gian tới, xã Sơn Tây đặt mục tiêu mở rộng thêm diện tích rừng đạt chứng chỉ FSC, đặc biệt là 850 ha rừng tự nhiên tại Sơn Tây, để đo đếm và lưu trữ carbon. Chúng tôi cũng sẽ đề xuất tỉnh tiếp tục có chính sách hỗ trợ, khuyến khích người dân tham gia FSC, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào chế biến gỗ chất lượng cao, tạo chuỗi giá trị bền vững. Với sự đồng lòng của chính quyền và người dân, Sơn Tây quyết tâm xây dựng nền kinh tế lâm nghiệp xanh, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh Hà Tĩnh", ông Hoàng Cẩm Thạch- Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây nói thêm.

×