Từ kiện toàn nhân sự cấp cao đến kiến tạo thể chế để tăng trưởng bứt phá

Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã bế mạc vào sáng 24/4, hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra sau 12 ngày làm việc tích cực, khẩn trương và trách nhiệm. Đây không chỉ là kỳ họp mở đầu một nhiệm kỳ mới mà còn là cột mốc quan trọng, thể hiện tinh thần "làm ngay, làm bài bản" để kịp thời thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của kỳ họp là công tác nhân sự. Với quy trình chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần dân chủ, trong 2,5 ngày làm việc đầu tiên, Quốc hội đã xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn các nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031.

Quốc hội cũng đã thông qua 9 luật và 31 nghị quyết, không chỉ nhằm giải quyết yêu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho cả nhiệm kỳ.

Quốc hội cũng đã thông qua 9 luật và 31 nghị quyết, không chỉ nhằm giải quyết yêu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho cả nhiệm kỳ.

Trao đổi với Dân Việt, TS. Nguyễn Quỳnh Liên - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - đánh giá Kỳ họp thứ Nhất không chỉ hoàn thành tốt các nhiệm vụ theo luật định, mà còn tạo dựng khí thế, niềm tin và động lực mới cho cả nhiệm kỳ.

Tháo gỡ “điểm nghẽn”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Đại biểu đánh giá như thế nào về kết quả tổng thể của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI?

- Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI có thể nói, đây là một kỳ họp thành công toàn diện về tổ chức, hiệu quả về nội dung và rõ nét về định hướng, tạo nền tảng chính trị - pháp lý quan trọng cho cả nhiệm kỳ. Chỉ trong 12 ngày, Quốc hội đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra với khối lượng công việc đặc biệt lớn.

Trước hết, về phương diện thể chế và kiện toàn bộ máy nhà nước, Quốc hội đã hoàn thành một khối lượng công việc có tính nền tảng: bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo cấp cao theo đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật. Đáng chú ý, các chức danh quan trọng như Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ đều nhận được mức tín nhiệm rất cao. Kết quả này không chỉ đáp ứng yêu cầu về tổ chức bộ máy mà còn tạo cơ sở vững chắc để bảo đảm sự ổn định, tính liên tục và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong giai đoạn mới.

Thứ hai, về công tác lập pháp và quyết sách, kỳ họp đã thông qua 9 luật và 31 nghị quyết, với nhiều nội dung đạt sự đồng thuận tuyệt đối. Điểm đáng chú ý là các luật, nghị quyết lần này không chỉ thể chế hóa kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng mà còn thể hiện rõ tinh thần đổi mới, hành động và tháo gỡ “điểm nghẽn” của nền kinh tế. Nhiều chính sách được thiết kế theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm, đồng thời có cơ chế đặc thù để xử lý các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực phát triển.

Thứ ba, về định hướng phát triển trung và dài hạn, Quốc hội đã xem xét và quyết định một cách đồng bộ hệ thống các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026–2030, bao gồm kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, đầu tư công trung hạn. Đây là những quyết sách có ý nghĩa “định hình quỹ đạo phát triển”, với mục tiêu không chỉ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát mà còn tạo động lực tăng trưởng ngay từ đầu nhiệm kỳ, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao.

Thứ tư, Quốc hội đã xem xét nhiều báo cáo quan trọng, trong đó có báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân; kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri; thông qua chương trình giám sát năm 2027. Điều này cho thấy ngay từ kỳ họp đầu tiên, Quốc hội đã chú trọng củng cố mối liên hệ chặt chẽ với cử tri và nâng cao hiệu lực giám sát.

Đáng chú ý, kỳ họp cũng thể hiện rõ tinh thần hành động sau quyết nghị, khi tại Nghị quyết kỳ họp đã yêu cầu Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương tổ chức triển khai, ban hành văn bản hướng dẫn, “không để khoảng trống pháp lý, không để chậm trễ trong tổ chức thực hiện”, qua đó nhấn mạnh yêu cầu đưa chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống và “tốt thực sự thực tiễn” chứ không chỉ tốt trong hồ sơ, giấy tờ.

Có thể thấy Kỳ họp thứ Nhất không chỉ hoàn thành tốt các nhiệm vụ theo luật định, mà còn tạo dựng khí thế, niềm tin và động lực mới cho cả nhiệm kỳ. Quan trọng hơn, kỳ họp đã bước đầu định hình rõ một Quốc hội khóa XVI theo hướng chủ động, kiến tạo, hành động quyết liệt và gắn bó thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

3 ý nghĩa nổi bật của công tác kiện toàn bộ máy nhân sự cấp cao

Đại biểu nhìn nhận thế nào về công tác kiện toàn bộ máy nhân sự cấp cao tại kỳ họp này? Theo đại biểu, việc bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ có ý nghĩa ra sao đối với giai đoạn phát triển mới?

- Tôi cho rằng công tác kiện toàn bộ máy nhân sự cấp cao tại Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI được thực hiện rất bài bản, chặt chẽ, đúng quy trình và đạt sự đồng thuận rất cao, thể hiện rõ sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nhân sự của Đảng và Nhà nước.

Việc Quốc hội bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ không chỉ bảo đảm đúng quy trình, tiêu chuẩn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, mà quan trọng hơn là đã lựa chọn được đội ngũ lãnh đạo có bản lĩnh chính trị, năng lực điều hành và tư duy đổi mới, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Về ý nghĩa, tôi cho rằng có ba điểm nổi bật:

Thứ nhất, đây là bước kiện toàn nền tảng quyền lực nhà nước, bảo đảm sự vận hành thông suốt, liên tục của bộ máy ngay từ đầu nhiệm kỳ, không có khoảng trống hay độ trễ trong lãnh đạo, điều hành.

Thứ hai, kết quả với mức tín nhiệm cao thể hiện sự thống nhất về chính trị và niềm tin của Quốc hội, qua đó củng cố niềm tin của cử tri và nhân dân đối với bộ máy lãnh đạo mới.

Thứ ba, quan trọng hơn, việc kiện toàn nhân sự lần này gắn với yêu cầu phát triển mới của đất nước, đội ngũ được lựa chọn chính là lực lượng dẫn dắt quá trình đổi mới, hoàn thiện thể chế, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong cả nhiệm kỳ.

Có thể nói, đây không chỉ là công việc mang tính tổ chức nhân sự, mà còn là bước khởi đầu mang tính quyết định cho chất lượng điều hành và hiệu quả phát triển đất nước của cả giai đoạn 2026–2031.

Trong số các luật, nghị quyết được xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, đâu là nội dung đại biểu đặc biệt quan tâm? Theo đại biểu, cần những điều kiện gì để các chính sách này đi vào cuộc sống hiệu quả?

- Trong số các nội dung được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, tôi đặc biệt quan tâm đến các luật, nghị quyết về hoàn thiện thể chế phát triển, thúc đẩy phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm, đồng thời thiết lập các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các “điểm nghẽn” và khơi thông nguồn lực.

Bên cạnh đó, tôi cũng chú ý tới một số đạo luật gắn trực tiếp với quản trị đô thị và bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ công của người dân. Tiêu biểu là Luật Thủ đô, đạo luật đã tạo lập hành lang pháp lý mang tính đột phá cho Hà Nội, xác lập thể chế phát triển đặc thù, vượt trội; đồng thời trao quyền mạnh mẽ, thực hiện phân cấp, phân quyền toàn diện, qua đó giúp Thủ đô phát huy tốt vai trò là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia và động lực phát triển của cả nước.

Luật cũng góp phần nâng cao tính chủ động của chính quyền đô thị, tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đầu tư, tài chính. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là cơ chế tiên phong trong hoàn thiện thể chế đối với mô hình quản trị đô thị hiện đại.

Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực chặt chẽ và nâng cao năng lực thực thi của chính quyền đô thị; với Luật Hộ tịch, ý nghĩa lớn nằm ở việc chuẩn hóa, số hóa dữ liệu hộ tịch, tạo nền tảng cho xây dựng Chính phủ số và cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn cho người dân. Nhưng để hiệu quả, cần liên thông dữ liệu, đầu tư hạ tầng số và bảo đảm an toàn thông tin…

Bên cạnh đó, các nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 cũng là những nội dung tôi đặc biệt quan tâm, bởi đây chính là “trục định hướng” cho toàn bộ hoạt động điều hành và phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

Tuy nhiên, để các chính sách thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, theo tôi cần hội đủ một số điều kiện then chốt: Phải tổ chức thực hiện một cách quyết liệt, đồng bộ và kịp thời, nhất là việc ban hành đầy đủ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, không để xảy ra khoảng trống pháp lý hoặc chậm trễ làm giảm hiệu lực chính sách; gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình rõ ràng, bảo đảm chính sách khi đi vào thực tiễn không bị “biến dạng” hoặc thực hiện không thống nhất; phải tăng cường giám sát, trong đó có vai trò rất quan trọng của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, cũng như sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, nhằm kịp thời phát hiện, điều chỉnh những bất cập trong quá trình triển khai.

Có thể nói, chính sách đúng là điều kiện cần, nhưng tổ chức thực hiện hiệu quả mới là điều kiện đủ để các quyết sách của Quốc hội thực sự phát huy giá trị trong thực tiễn.

Xin trân trọng cảm ơn đại biểu!

×