Cú “quay xe” của vị Thiếu tá CSGT

11h20 trưa ngày 15/4. Cái nắng cao nguyên dội lửa xuống Quốc lộ 29 đoạn qua xã Cư Pơng. Nguyễn Quang Hoàng, khi đó là Thiếu tá thuộc Đội CSGT Krông Búk, đang tuần tra. Hoàng phát hiện Võ Đình Quang điều khiển xe máy lướt qua.

Thiếu tá Hoàng lập tức rồ ga chiếc mô tô đặc chủng, biến một thao tác kiểm tra hành chính thành một cuộc truy đuổi. Cậu thanh niên vít kiệt vạch ga và rồi chính ở đoạn đường cong, xe máy văng bật tung lên trời rồi đổ vật ra. Quang cày xới mép đường rồi lao xuống mương thoát nước, đối diện với tử thần trong tích tắc.

Thiếu tá Hoàng bóp phanh. Khoảng cách từ lốp xe đến vị trí của Quang chỉ đo bằng vài bước chân. Ở không gian đó, luật pháp bắt buộc một viên chức phải tiến hành phong tỏa hiện trường. Ở không gian đó, đạo đức buộc mỗi người đều phải vươn tay đỡ một người bị nạn, nhất lại là một đứa trẻ, đang trong tình trạng nguy cấp…

Nhưng Thiếu tá Hoàng đã làm gì? Thật khó hiểu, nhưng đúng là anh ta đã quay xe… Và thật tàn nhẫn, chúng ta cũng đã nhìn ra nhiều vấn đề trong cú quay xe “khó hiểu” của vị Thiếu tá.

Tại sao cậu thanh niên tên Quang lại tháo chạy bạt mạng? Quang thấy chiếc mô tô đặc chủng bám đuổi mình. Và bản năng sinh tồn xui khiến não bộ của Quang phát ra một mệnh lệnh duy nhất: Chạy. Sự tháo chạy của Quang không phải là một hiện tượng cá biệt. Nó có thể xuất phát từ một hội chứng tâm lý: Phản ứng của một bộ phận người đi đường trước tiếng còi của lực lượng CSGT hay nỗi sợ mơ hồ khi phải đối diện với pháp luật của những người chưa có đầy đủ kiến thức về pháp luật.

Vì thế, không lạ khi người ta thấy trên mạng xã hội, hàng ngàn hội nhóm kín được lập để "báo chốt", "né chốt". Hay hình ảnh đoàn người dắt bộ xe máy đi ngược chiều, những tài xế sẵn sàng quay đầu xe đi ngược chiều với dòng ô tô đang chạy tốc độ cao trên quốc lộ - chỉ để né chốt kiểm soát - không còn là chuyện hiếm.

Nhưng còn một vấn đề khác. Hình ảnh một người mặc sắc phục quay xe máy rời đi trong khi một nạn nhân nằm thoi thóp ngay đó khiến chúng ta thấy nhức nhối và đặt câu hỏi: Tại sao có người lại cân nhắc thiệt hơn trước cơn hoạn nạn của đồng loại?

Thiếu tá Hoàng đã thực sự nghĩ gì trong tích tắc rồ ga quay xe đó? Phải chăng có sự toan tính ở đây, rằng: Nếu dừng lại cứu cậu thanh niên kia, mình sẽ bị liên đới trách nhiệm (?).

Trớ trêu thay, cú vặn ga quay xe của vị Thiếu tá CSGT lại khắc họa chân thực nhất cơ chế tâm lý “tự bảo vệ mình” của không ít người trong xã hội hiện nay. Bước ra đường, chúng ta vẫn bắt gặp những vụ tai nạn giữa phố đông, đám đông vây kín lớp trong lớp ngoài. Nhiều chiếc điện thoại được giương lên để livestream câu view, nhưng lại rất ít thấy những bàn tay vươn ra băng bó vết thương hay nhấc nạn nhân lên xe taxi đi cấp cứu. Những vụ ẩu đả ngoài đường, dù bất bình đấy nhưng cũng không mấy người vào can thiệp, với suy nghĩ “dây vào có khi chẳng phải đầu cũng phải tai?”.

Vì cứu người dễ gặp rủi ro cao. Không thiếu tin tức về những vụ người tốt chở nạn nhân đi cấp cứu rồi bị người nhà hành hung vì hiểu lầm là thủ phạm. Có những vụ mà ân nhân bị mời lên đồn lấy lời khai, giam xe tháng trời phục vụ điều tra…

Vì thế, trong một tích tắc phải lựa chọn quyết định nhanh, nhiều khi để tránh phiền phức, người ta chọn cách lờ đi, quay lưng, khoác lên mình tấm áo giáp "không phải việc của mình".

Nhưng giới hạn của sự vô cảm phải được vạch rõ!

Khi một công dân bình thường ngoảnh mặt trước người sắp chết, đó là sự băng hoại đạo đức cá nhân. Còn khi một người mặc sắc phục cảnh sát ngoảnh mặt trước người bị nạn, đó là phản bội lại lời thề thứ 3 của chính họ khi đứng trong hàng ngũ lực lượng Công an nhân dân - “Kính trọng, lễ phép với nhân dân. Sẵn sàng bảo vệ tính mạng, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Suốt đời tận tụy phục vụ nhân dân, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân”.

Trên dải nhựa đường rát nắng Đắk Lắk trưa 15/4 ấy, một cậu thiếu niên chạy trốn vì nỗi sợ hãi mơ hồ mà cậu ta tự tưởng tượng. Còn một vị đại diện cho cơ quan bảo vệ pháp luật lại quay xe bỏ chạy vì nỗi sợ hãi phải chịu trách nhiệm trước sinh mạng người dân.

Cả hai đều hành động dựa trên nỗi sợ. Chỉ khác là, Quang đã phải đánh đổi mạng sống ở tuổi 17, còn Thiếu tá Hoàng trả giá bằng danh dự, sự nghiệp và đối diện với nhà tù.

Thiếu tá Hoàng đã bị khởi tố bị can và đương nhiên phải đối mặt với bản án nghiêm khắc từ Tội danh "Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng" (Điều 132 Bộ luật Hình sự). Điều này khẳng định thực tế: Vô cảm là một tội ác. Nhưng bản án lương tâm dành cho những người đang mắc kẹt giữa nỗi sợ hãi và sự nghèo nàn của lòng trắc ẩn vẫn mở ngỏ.

×