Bình luận
0
Minh Anh Tông (1427–1464), vị hoàng đế thứ sáu và thứ tám của nhà Minh, là một trong những nhân vật đặc biệt nhất trong lịch sử Trung Hoa — người hai lần lên ngôi, một lần mất cả ngai vàng lẫn tự do, rồi lại giành lại tất cả sau tám năm bị giam lỏng. Ông trị vì lần đầu với niên hiệu Chính Thống (1435–1449) và lần hai là Thiên Thuận (1457–1464). Biến cố lớn nhất trong đời ông — thất bại ở Thổ Mộc bảo (1449) — không chỉ là vết nhơ trong lịch sử nhà Minh mà còn là bi kịch về lòng tin mù quáng của một quân vương vào gian thần.
Khi Minh Tuyên Tông băng hà, thái tử Chu Kỳ Trấn lên ngôi, mới tám tuổi, tức Minh Anh Tông. Ông thông minh, nhân hậu, nhưng vì còn nhỏ nên mọi việc triều chính đều do hoạn quan Vương Chấn thao túng. Trong gần mười năm cầm quyền, Vương Chấn không chỉ nắm toàn bộ binh quyền mà còn chi phối cả quốc khố, triều chính, khiến nhiều trung thần bất mãn. Tuy nhiên, nhà vua lại coi Vương Chấn như thầy, tuyệt đối tin tưởng, điều này về sau dẫn đến một trong những thảm bại quân sự lớn nhất trong lịch sử phong kiến Trung Hoa.
Từ giữa thế kỷ XV, bộ tộc Mông Cổ Ngõa Lạt dưới quyền Dã Tiên (Esen Tayisi) bắt đầu lớn mạnh. Dã Tiên từng giao hảo với triều Minh, thậm chí ngỏ ý muốn kết thông gia, nhưng bị Vương Chấn coi thường, đối xử khinh bạc với sứ bộ Mông Cổ. Cảm thấy bị xúc phạm, Dã Tiên quyết định đem quân nam tiến, mở đầu cho cuộc xung đột khốc liệt năm 1449.
Tháng 7 năm ấy, sau khi quân Minh liên tiếp thua trận ở Đại Đồng và Miêu Nhi Trang, Vương Chấn vẫn cố xúi giục nhà vua thân chinh “đánh Mông Cổ để phục dựng uy danh của tổ tiên”. Bất chấp sự can gián của các đại thần như Vu Khiêm, Khoáng Dã, Vương Trực, Minh Anh Tông vẫn xuất chinh, mang theo hơn 50 vạn đại quân, cùng Vương Chấn giữ quyền chỉ huy. Cuộc hành quân nhanh chóng biến thành thảm họa: thiếu lương, hành quân trong mưa gió, binh sĩ kiệt sức, tướng lĩnh bất đồng, trong khi kẻ địch linh hoạt và thiện chiến.
Ngày 13 tháng 8 năm 1449, đại quân đến Thổ Mộc bảo (nay thuộc huyện Hoài Lai, Hà Bắc). Lúc đó, Dã Tiên đã bao vây kín, cắt đường nước, khiến hàng chục vạn quân Minh khát và hỗn loạn. Khi quân Mông Cổ giả vờ nghị hòa để dụ ra khỏi trận địa, Vương Chấn tin thật, cho quân tiến đến lấy nước. Ngay sau đó, Ngõa Lạt phục kích, chém giết không nương tay. Gần như toàn bộ quân Minh bị tiêu diệt, hơn 50 quan văn võ tử trận, trong đó có nhiều đại thần cao cấp. Vương Chấn bị chính tướng Phàn Trung đánh chết giữa trận vì tội gây họa cho thiên hạ.
Minh Anh Tông, giữa cảnh hỗn loạn, chỉ còn một hoạn quan hộ tống. Khi bị một kỵ binh Mông Cổ bắt gặp, ông vẫn giữ phong thái đế vương, từ chối cởi áo giáp, khiến đối phương kinh ngạc. Sau khi được dẫn đến trước mặt Dã Tiên, vị đại hãn mừng rỡ: kẻ địch lớn nhất của ông — hoàng đế Trung Hoa — nay đã nằm trong tay.
Từ đây bắt đầu giai đoạn bi thương nhưng cũng hiếm có trong lịch sử Trung Hoa — khi một thiên tử phương Nam phải sống làm tù binh giữa thảo nguyên Mông Cổ.
Ban đầu, Dã Tiên có ý định dùng Minh Anh Tông làm con tin để ép triều đình nhà Minh mở cửa hàng loạt thành trì, đổi lấy hòa hiếu và buôn bán. Ông mang vị hoàng đế đến doanh trại Bá Nhan Thiếp Mục Nhi để “bảo hộ”. Khi đưa Minh Anh Tông đến thành Tuyên Phủ để dụ tướng giữ thành mở cửa, viên tướng trung thành Quách Đăng không nghe, vì hiểu rằng Dã Tiên chỉ muốn vơ vét châu báu chứ không có ý giết vua.
Không thể đạt được mục tiêu, Dã Tiên buộc phải đưa Minh Anh Tông về lại đại bản doanh trên thảo nguyên, bắt đầu một năm bị giam cầm. Tuy gọi là “tù binh”, nhưng cách đối đãi của Dã Tiên dành cho ông lại vừa lạ lùng vừa đầy toan tính chính trị. Nhà vua được cấp riêng lều trại, mỗi hai ngày có một con cừu, năm ngày một con dê, bảy ngày một con bò; sữa bò và sữa dê ngày nào cũng có. Thậm chí, Dã Tiên từng muốn gả em gái cho ông để buộc chặt quan hệ, nhưng Minh Anh Tông khéo léo từ chối.
Giữa hoang mạc gió lạnh, vị hoàng đế từng ngự giữa điện Kim Loan nay phải sống giữa những người du mục. Ông bắt đầu hiểu ra sự vô nghĩa của chiến tranh và nỗi khổ của dân. Trong thư gửi về triều, ông viết những lời thống thiết: “Trẫm bất tài, khiến vạn dân chịu tội. Mong các khanh cố giữ xã tắc, đừng vì một thân trẫm mà hao tổn máu xương thêm nữa”.
Về phần Dã Tiên, sau khi nhiều lần dùng Minh Anh Tông để ép nhà Minh đàm phán đều thất bại, ông bắt đầu nhận thấy việc giam giữ thiên tử không mang lại lợi ích gì ngoài phiền toái. Đế quốc Mông Cổ khi ấy cũng không đủ sức duy trì chiến dịch lâu dài, trong khi việc buôn bán với Trung Hoa bị cấm khiến kinh tế thảo nguyên kiệt quệ. Cuối cùng, Dã Tiên quyết định trao trả hoàng đế Minh Anh Tông, nhưng muốn dùng điều đó như “con bài ngoại giao cuối cùng” để đạt được lợi ích thương mại.
Trong khi đó, ở Bắc Kinh, em của Minh Anh Tông là Chu Kỳ Ngọc đã lên ngôi, tức Minh Đại Tông (niên hiệu Cảnh Thái). Triều đình bàn luận gay gắt: có nên đón hoàng đế cũ trở về không? Nếu đón, liệu ông có đòi lại ngôi? Minh Đại Tông lo ngại, viện lý do Dã Tiên nhiều lần lật lọng để trì hoãn. Nhưng các sứ thần vẫn được cử đi nghị hòa.
Khi phái đoàn do Lý Thực dẫn đầu đến nơi giam Minh Anh Tông, ông hiểu rõ em trai mình không muốn đón về. Trong lá thư gửi vua em, Minh Anh Tông viết: “Trẫm nay không dám mộng tưởng ngôi báu. Chỉ mong được trở về, trông coi phần mộ tổ tông, làm dân thường cũng cam lòng”. Những lời đó vừa thể hiện lòng trung hiếu, vừa là nước cờ chính trị, buộc triều đình khó lòng khước từ.
Cuối cùng, sau nhiều nỗ lực thương thuyết, Dã Tiên đồng ý trả người. Ngày 2 tháng 8 năm 1450, Minh Anh Tông rời thảo nguyên, được Dã Tiên đích thân tiễn nửa ngày đường, tặng một bộ giáp và cung tên. Khi đi qua Thổ Mộc bảo, ông cho lập đàn tế những tướng sĩ đã chết tại đó, rơi nước mắt trước vong linh hàng chục vạn người từng vì mình mà mất mạng.
Ngày rằm tháng 8 năm 1450, Minh Anh Tông trở về tới Bắc Kinh. Em trai ông – Minh Đại Tông – cùng bá quan văn võ ra đón, nhưng chỉ cho ông ở Nam cung, phong làm Thái Thượng hoàng, thực chất là bị giam lỏng. Ông sống tám năm trong cô tịch, chứng kiến triều chính đổi thay, cho đến khi thực hiện Đoạt môn chi biến (1457) để phục vị, lấy niên hiệu Thiên Thuận.
Biến cố Thổ Mộc bảo và thời gian bị bắt ở Mông Cổ đã để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn ông. Sau khi trở lại ngôi, Minh Minh Anh Tông trở thành một vị vua ôn hòa, thận trọng hơn nhiều, tránh các chiến dịch quân sự mạo hiểm và coi trọng dân sinh. Tuy vậy, ông tiếp tục trọng dụng hoạn quan như cũ. Tin rằng Vương Chấn vì trung thành mà bỏ mạng, Minh Anh Tông cho khôi phục chức tước, danh dự cho ông ta.
Đêm tân hôn, lòng tôi tràn đầy ngọt ngào, háo hức. Đêm tân hôn sẽ là đêm đầu tiên tôi chính thức làm vợ người ta, bắt đầu cuộc sống mới.
Chia sẻ
Bí ẩn đặc sản sống trong hốc đá, tưởng vô danh nhưng lại hóa đặc sản tiền triệu khiến ai nghe cũng tò mò.
Chia sẻ
Mọc lên từ những tổ mối dưới lòng đất, xuất hiện rồi biến mất chỉ trong vài ngày, loại cây này khiến nhiều người tò mò bởi sự bí ẩn và mức giá đầu mùa có thể vượt mốc 1 triệu đồng/kg.
Chia sẻ
Sách Ngạch Đồ từng là trọng thần của triều đình nhà Thanh nhưng trải qua nhiều biến cố, tội danh của nhân vật này bị quy kết là vượt xa cả Ngao Bái.
Chia sẻ
Hoa hậu Phan Phương Oanh làm Giám đốc Đối ngoại cho Miss World 2026 tại Việt Nam, phụ trách kết nối, xây dựng và phát triển các mối quan hệ hợp tác chiến lược cho cuộc thi.
Chia sẻ
Hungary đã thông qua việc khởi động giai đoạn đàm phán đầu tiên về việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
Chia sẻ
Với tầm nhìn dài hạn và định hướng phát triển đồng bộ, phương án quy hoạch chung xã Bảo Thắng được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành phường vào năm 2030.
Chia sẻ
Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia do Nguyễn Đăng Dũng ở Tân Kỳ, Nghệ An cầm đầu chuyên nhắm vào “con mồi” là những người đàn ông thành đạt. Có người bị lừa đến 6,6 tỷ đồng chỉ trong 4 ngày.
Chia sẻ
Không chỉ đổi mới phương thức tuyên truyền nghị quyết bằng tiếng dân tộc, xã Bản Bo (Lai Châu) còn ghi dấu ấn với doanh thu ngân sách ấn tượng và sự chủ động đón đầu dự án cao tốc huyết mạch Bảo Hà - Lai Châu.
Chia sẻ
Điều khiến người ngoài ngạc nhiên nhất là Viên Thế Khải chưa từng chủ động đến phòng của bất kỳ bà vợ lẽ nào để ngủ qua đêm. Ngược lại, ông yêu cầu các bà luân phiên đến phòng ngủ của mình để “trực đêm”.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Hoài Huệ đã tạo thêm dấu ấn đậm nét với tác phẩm mới đầy tâm huyết trên sân khấu bài chòi
Chia sẻ
Trước diễn biến của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, UBND tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản số 3711/UBND-VP3 ngày 4/6/2026 yêu cầu các sở, ngành, địa phương ven biển (gồm địa phận tỉnh Nam Định cũ) khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện hoạt động trên biển, sẵn sàng lực lượng cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.
Chia sẻ
Tuy mới 26 tuổi nhưng tiền vệ Nguyễn Hữu Thắng đã có 7 năm khoác áo đội một Thể Công Viettel.
Chia sẻ
Công an tỉnh Hưng Yên vừa khởi tố 1 đối tượng sinh năm 1996 ở xã Nam Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn "chạy án".
Chia sẻ
Ở cuộc đọ sức tại lượt trận thứ 2 vòng bảng giải U19 Đông Nam Á 2026, U19 Việt Nam thi đấu áp đảo và dễ dàng giành chiến thắng 5-0 trước U19 Myanmar.
Chia sẻ
4 người trong một gia đình ở phường Xuân Trường - Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) đã xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói và tiêu chảy nghi bị ngộ độc nấm rừng thông.
Chia sẻ
Hạ viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát ngày 3/6 đã thông qua một nghị quyết nhằm ngăn Tổng thống Donald Trump tiếp tục cuộc chiến với Iran, phản ánh những lo ngại ngày càng gia tăng ngay trong nội bộ đảng của ông đối với cuộc xung đột đã kéo dài ba tháng.
Chia sẻ
Cơ quan chức năng phát hiện một ổ nghi lừa đảo xuyên biên giới ở TP.HCM, qua kiểm tra có 18 người nước ngoài dương tính với chất ma túy.
Chia sẻ
Tại Giải Pickleball Michelob ULTRA - châu Á mở rộng 2026 diễn ra từ 4-7/6 ở TP.HCM, người hâm mộ chờ đợi Chờ Lý Hoàng Nam đối đầu Quang Dương để mang đến màn trình diễn mãn nhãn.
Chia sẻ
Kết luận phiên họp đầu tiên của Tổ công tác Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược sáng 4/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, tập trung tạo ra sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp cụ thể, phấn đấu có những sản phẩm công nghệ chiến lược đầu tiên ngay trong năm 2026.
Chia sẻ
Quang Hải, Nguyễn Filip vắng mặt tại AFF ASEAN Cup 2026?; hôn thê của Ronaldo khoe dáng trên du thuyền; Nottingham Forest ra giá bán Elliot Anderson; Sir Alex lần đầu xuất hiện sau khi nhập viện; M.U duyệt chi 80 triệu bảng mua Mateus Fernandes.
Chia sẻ
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Campuchia Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet sẽ thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN.
Chia sẻ
Sở hữu đường bờ biển dài bậc nhất châu Á, đứng trong nhóm dài nhất thế giới, quốc gia này không chỉ được biết đến là “xứ sở vạn đảo” mà còn là thiên đường biển đảo nổi tiếng.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, cách kiếm tiền của con giáp tuổi Hợi thật đáng ghen tị: trong khi những người khác đang tranh giành, họ lại gặt hái thành quả một cách dễ dàng.
Chia sẻ
Em có một ước mơ nhỏ: muốn xây dựng một "vườn hoa yêu thương" ở nơi em sinh sống. Em sẽ thu gom các hộp giấy, chai nhựa cũ để trồng hoa, mời các bạn cùng lớp cùng nhau chăm sóc và tặng những bông hoa đó cho những người già cô đơn, hay cho các bạn học sinh khó khăn, hay cho các bác thu gom rác. Em muốn mỗi người đều cảm thấy được yêu thương, được trân trọng, như cách em cảm thấy khi được bạn bè tiếp nhận và giúp đỡ.
Chia sẻ
Thời điểm này, xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu (địa phận huyện Phong Thổ cũ) đang khẩn trương thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026 của Trung ương. Theo phương án mà xã Khổng Lào xây dựng, sau sáp nhập, xã Khổng Lào dự kiến giảm từ 32 bản xuống còn 22 bản. Đại diện các bản trong xã cơ bản nhất trí với phương án sắp xếp, sáp nhập bản mà xã đã xây dựng.
Chia sẻ
Sơn La phát động chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2026, lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.
Chia sẻ
Tổng thống Donald Trump đã nói riêng với các cố vấn rằng, ông sẽ không chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran, trừ khi Tehran gây ra thương vong cho quân nhân Mỹ trong bối cảnh Iran vừa phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực, đồng thời tấn công cả Sân bay Quốc tế Kuwait để đáp trả các hành động quân sự của Washington.
Chia sẻ
Qua công tác tuần tra địa bàn, lực lượng Công an xã Tân Minh (tỉnh Ninh Bình) phối hợp cùng cơ quan kiểm lâm đã phát hiện, bắt giữ một đối tượng đang vận chuyển trái phép một cá thể rắn hổ chúa đã bị giết mổ để giao cho khách.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Minh Tuấn
